yükselme dönemi olayları kanuniden 3. mehmete kadar harita üzerinde göster

'Sorun Cevaplayalım' forumunda EyLüL tarafından 7 Kasım 2012 tarihinde açılan konu


  1. yükselme dönemi olayları kanuniden 3. mehmete kadar harita üzerinde göster

    Cevap: yükselme dönemi olayları kanuniden 3. mehmete kadar harita üzerinde göster

    Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi Siyasi Olayları

    FATİH SULTAN MEHMET DÖNEMİ (1451-1481)

    İSTANBUL'UN FETHİ (29 MAYIS 1453)

    1. İstanbul'un Fethini Gerektiren Sebepler:
    Bizans'ın Osmanlı şehzadelerini koruyarak ve kışkırtarak, Osmanlı Devletinde taht kavgalarına neden olması,

    Bizans'ın Osmanlı'ya karşı düzenlenen Haçlı seferlerini teşvik etmesi,
    Osmanlı toprak bütünlüğünü bozan bir konumda olması( Osmanlı topraklarıyla çevrili bir ada görünümündeydi.Osmanlı'nın Anadolu'dan Rumeli'ye, Rumeli'den Anadolu'ya geçişi zordu)
    İstanbul'un boğaza hakim bir konumda olması ve bu yüzden Karadeniz Akdeniz su yolunun anahtarı konumunda olması.

    2. Fatih'in Fethi Kolaylaştırmak İçin Aldığı Tedbirler:
    Bizans'a denizden gelebilecek yardımı önlemek amacıyla Anadolu Hisarı'nın karşısına Rumeli hisarını yaptırdı.
    Bizans'a Balkanlardan gelebilecek muhtemel Haçlı yardımını önlemek için sınır boylarına akıncı birlikleri gönderdi. Surlara karşılık, ŞAHİ adı verilen büyük toplar döktürdü.
    Haliçteki zincire karşılık gemileri karadan yürüterek Haliç'e soktu.

    3. İstanbul'un Fethini Kolaylaştıran Nedenler:
    Bizans ordu ve donanmasının zayıf oluşu,
    Kuşatma sırasında Avrupa'dan yardım alamaması.
    NOT: Bizans kuşatma sırasında sadece Venedik ve Cenevizlilerden yardım alabilmiştir. Cenevizliler kuşatma sırasında ticari kaygılarından dolayı hem Osmanlılara, hem de Bizans'a yardım etmişlerdir.

    4. İstanbulun Fethinin Dünya Tarihi Bakımından Sonuçları:
    Venedik ve Ceneviz ticareti olumsuz yönde etkilenmiştir.
    Bin yıllık Bizans imparatorluğu tarihe karışmıştır.
    Ortaçağ kapanmış, Yeniçağ başlamıştır.
    İstanbul'dan kaçan Bizans'lı bilim adamları Avrupa'da Rönesans ve reform hareketlerinin başlamasında etkili olmuşlardır.
    Feodalite(derebeylik) sistemi çözülmeye başlamıştır.

    5. İstanbul'un Fethinin Türk Tarihi Bakımından Sonuçları:
    Osmanlı Devleti Yükselme dönemine girmiştir.
    Başkent Edirne'den İstanbul'a taşınmıştır.
    Osmanlı toprak bütünlüğü sağlanmıştır. Osmanlı'nın Anadolu-Rumeli geçişi kolaylaşmıştır.
    Osmanlı toprakları arasında sürekli sorun çıkaran bir fitne yuvası ortadan kaldırılmıştır.
    Karadeniz-Akdeniz deniz ticaret yolunun denetimi Osmanlılar'a geçmiştir.
    Osmanlı Devleti İslam dünyasında haklı bir şöhret ve itibara kavuşmuştur.


    FATİH DÖNEMİNİN ÖNEMLİ OLAYLARI
    BALKANLARDA FETİHLER ANADOLU'DA FETİHLER ve SEFERLER DENİZLERDE FETİHLER ve SEFERLER
    Belgrat hariç bütün Sırbıstan (1459)
    Arnavutluk (1478)
    Bosna-Hersek (1462-1464)
    Eflak (1462)
    Boğdan (1476)
    Mora Yarımadası (1460) √ Cenevizlilerden Amasra alındı (1459)
    Candaroğullarından Sinop alındı (1460)
    Karamanoğullarından Konya ve Karaman (1466)
    Trabzon Rum İmparatorluğuna son verildi.(1461)
    Otlukbeli Savaşı yapıldı.(1473) (Akkoyunlu Devleti hükümdarı Uzun Hasan ile Fatih Sultan Mehmet.arasındaki bu savaşı Osmanlılar kazandı.) √ Ege Adaları alındı.(Taşoz,Eğriboz,Limni, Semendirek,İmroz,Midilli ve Bozcaada)
    Kırım Hanlığı Osmanlılara bağlandı (1478)
    Adriyatik Denizinde; Kefalonya,Ayamavra ve Zanta adaları fethedilmiştir.Ancak buralar,
    Otranto (İtalya)Seferi sonucunda kaybedilmiştir.

    FATİH DÖNEMİNDE YAPILAN FETİHLERİN YORUMU
    Fatih Sultan Mehmet fetihlerini rast gele değil, belirli amaçlar doğrultusunda yapmıştır. Bu amaçları şöyle sıralayabiliriz:
    1. Karadeniz Ticaretine Egemen Olmak,
    2. Anadolu Türk Birliğini sağlamak,
    3. Anadolu'da Faaliyet Gösteren Devletleri Etkisiz Kılmak,
    4. Ege ve Akdeniz Ticaretine Egemen Olmak,
    5. Bizans'ın Yeniden Dirilmesini Önlemek,
    6. Katolik Roma'yı Ele Geçirmek.

    FATİH DÖNEMİNDE DEVLET TEŞKİLATINDAKİ GELİŞMELER

    1. Osmanlı Devleti'nin ilk altın parası bastırılmıştır.SULTANî
    2. Topkapı Sarayı yapılmıştır.Burada Enderun Mektebi açılmıştır.
    3. İstanbul'da Sahn-ı Seman Medresesi ve Fatih Medresesi kurulmuştur.
    4. Kanunname-i Ali Osman hazırlanmıştır.
    5. Divan-ı Hümayun(meclis)a Sadrazam (başbakan) başkanlık etmeye başlamıştır.

    GENEL DURUM: Devlet yönetimi “MUTLAK MERKEZİYETÇİ BİR İMPARATORLUK şeklini almıştır

    MUTLAKİYET : Siyasi iktidarı bir hükümdarın kayıtsız şartsız elinde bulundurduğu yönetim şeklidir.

    FATİH DÖNEMİ İLE İLGİLİ BİRKAÇ ÖNEMLİ NOT
    Padişah emriyle öldürülen İLK sadrazam ÇANDARLI HALİL PAŞAdır İLK kez BALKANLARIN fethini tamamlayan FATİH dir.
    İLK ALTIN para FATİH zamanında bastırıldı.(paranın ismi SULTÂNİ)
    Karadeniz İLK kez Fatih döneminde bir Türk gölü haline gelmiştir.
    Fethin sembolü olan Ayasofya da İLK Cuma Namazı fetihten üç gün sonra 1 Haziran 1453 günü Akşemseddin tarafından kıldırılmış olup cemaat arasında Fatih ve Onun şanlı askerleri hazır bulunmuşlardır.
    Fatih Sultan Mehmed tarafından İstanbula tayin edilen İLK VALİ Karıştıran Süleyman Beydir.
    İLK İstanbul Kadısı Hızır Bey Çelebi olup; bugünkü Kadıköy semti Ona tahsis edildiği için bu adı almıştır.
    Devşirmelerden olup da Sadrazamlık makamına yükselen İLK kişi, fetihten sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından tayin edilen Mahmud Paşadır.
    HAVAN topu İLK defa İSTANBULUN FETHİnde kullanıldı.
    İLK Osmanlı KANUNLARI Fatih KANUNNAMESİ dir.(Kanunâme-i Âli Osman)
    Kalelerin topla yıkılabileceği İlk kez İSTANBULUN FETHİ ile anlaşıldı.
    İstanbula defnedilen ilk padişah Fatih Sultan Mehmeddir.
    Vezir-i azamlar(Sadrazam) İLK defa FATİH zamanında DİVANA başkanlık etmişlerdir.
    İPEKYOLU ,İLK defa FATİH in Kırımı fethiyle(1478) Osmanlı denetimine girmiştir.
    Osmanlı Devletinde İLK ELÇİ bulundurma hakkını kazanan ve ilk ticari ayrıcalıkları elde eden devlet Venediktir(1479).


    II. BAYEZIT DÖNEMİ (1481–1512)

    DÖNEMİN ÖNEMLİ OLAYLARI

    1. Cem Sultan Olayı
    2. Osmanlı-Venedik İlişkileri
    3. Osmanlı-İran İlişkileri ve Şah Kulu İsyanı
    4. Osmanlı-Memlük İlişkileri
    5. Anadolu'da Türk Birliğini Sağlama Çabaları.


    1. Cem Sultan Olayı (1481-1495)
    Fatih'in ölümüyle oğulları II. Bayezıt ve Cem Sultan arasında taht kavgası başlamış, Cem Sultan Bayezıt'a yenilmiş ve Mısır'daki Memlük Devletine sığınmıştır. Bir süre sonra yeniden Anadolu'ya gelen Cem Sultan tekrar taht mücadelesine girişmiş ancak yine başarısız olarak bu defa da Rodos adasına kaçarak buradaki SAİNT JEAN ŞÖVALYELERİne sığınmıştı. Şövalyeler Cem'i Papaya teslim etmişler, daha sonra Fransa'ya gönderilen Cem burada ölmüştür(1495).Osmanlı Devleti yaklaşık 15 yıl bu olayla uğraşmak zorunda kalmıştır.
    NOT: Cem Sultan Olayı Avrupalı Devletlerin araya girmesiyle uluslararası bir sorun haline gelmiştir.

    Cem Olayının Osmanlı Devletine Etkileri
    Cem'in Hıristiyanların eline geçmesi, batılı devletlerin Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmasına neden olmuştur.
    Osmanlılar'ın batıdaki fetihlerinin durmasına neden olmuştur.
    Cem Sultan'ın Memlükler'e sığındığı dönemde bu devlet tarafından padişah gibi karşılanıp himaye görmesi, Osmanlı-Memlük ilişkilerinin daha da bozulmasına sebep olmuştur.
    Papa'nın bakım masrafı diye yüklü miktarda para alması Osmanlı maliyesini zayıflatmıştır.
    Bu olay, II. Bayezıd'ın Şii tehlikesine karşı gereken önemi vermemesine neden olmuştur.
    Bu olaydan dolayı İspanyadaki Müslüman devlet olan Endülüs Emevilerine gereken yardım yapılamamıştır.

    2. Osmanlı-Venedik İlişkileri
    Venediklilerin,Mora halkını Osmanlılara karşı kışkırtması sonucunda 1499da Osmanlı-Venedik savaşı başlamıştır.Osmanlı Devleti,ilk önemli deniz zaferini bu savaşta kazanmıştır.İnebahtı,Modon,Koron ve Navarin kaleleri Venediklilerden alınmış,böylece Venedikliler 1502de Moradan tamamen çıkarılmıştır.

    3. Osmanlı-İran (Safevi) İlişkileri
    İran'da Akkoyunlu Devleti'nin yerine 1502de Şah İsmail tarafından SAFEVİ DEVLETİ kurulmuştu.
    Safevilerin amaçları;
    Doğu Anadolu'yu ele geçirmek istiyorlardı.
    Anadolu'ya gönderdikleri dervişlerle Şii mezhebini Anadolu'da yaymaya çalışıyorlardı.
    Safevilerin bu faaliyetleri sonucu 1511 yılında Anadolu'da ŞAH KULU İSYANI çıktı (1511).O sırada Trabzon valisi olan Şehzade SELİM (Yavuz), babası II. Beyazıtın Safevi ve şii tehlikesine karşı yeterli önlem almaması üzerine yeniçerilerin ve devlet adamlarının desteğiyle babasını tahttan indirerek padişah oldu.

    4. Osmanlı-Memlük İlişkileri (Fatih-II.Bayezid dönemleri)
    Fatih döneminde bozulan Osmanlı-Memlük ilişkileri II.Bayezid döneminde savaşa dönüşmüştür.
    Osmanlı Memluk ilişkilerinin bozulma sebepleri
    Fatih Döneminde Hicaz su yolları meselesi. (Fatih Memluk Sultanına Mekke yolunda gerekli önlemlerin alınarak hacıların rahatça seyahat etmelerinin sağlanmasını rica etmiş,ayrıca Hicaz su yollarının tamir edilmesini istemişti.Ancak Memluklar bu isteği iç işlerine karışma şeklinde yorumlamışlardı.)
    Memlüklerin,Fatih döneminde Karamanoğullarını Osmanlılara karşı desteklemesi
    II.Bayezid döneminde Memlükler'in Cem Sultan'ı himaye etmeleri ve II. Bayezide karşı desteklemeleri,
    Osmanlı Devleti ile Memluk Devleti arasında yer alan Güneydoğu Anadolu'daki Dulkadiroğulları Beyliği yüzünden iki devletin çekişmesi (Memlükler bu devleti egemenlik altına alıp genişlemek istiyordu)

    SONUÇ: Osmanlı Devleti ile Memluklar arasında 6 yıl süren (1485-1491) savaş yaşandı. Bu savaş süresince iki taraf birbirlerine karşı üstünlük sağlayamadılar.Bu savaşlardan biri 1488 tarihli AĞAÇAYIRI MEYDAN SAVAŞIdır.

    5. Osmanlı-Karamanoğulları İlişkileri / Karamanoğulları Beyliğine Son Verilmesi (1487):
    Osmanlı Devleti ile Karamanoğulları arasında ilk mücadeleler ve ilk savaş Sultan I.MURAT döneminde başlamıştı (1387). Yıldırım Bayezid döneminde de 1397de Osmanlı hakimiyetine alınan bu beylik 1402 Ankara Savaşından sonra tekrar kurulmuştu.Karamanoğulları Beyliğinin Fatih döneminde Memlüklerle arasının iyi olması ve İstanbulun fethi sırasında da Osmanlıya karşı Venediklilerle anlaşma yapması,II. Beyazıt döneminde de Cem olayına karıştıkları için bu beylik kesin olarak ortadan kaldırıldı(1487)
    6. Kili ve Akkerman kaleleri alınarak Boğdan'ın fethi tamamlanmıştır(1484)
    Sonuçları:
    Osmanlı'nın Kırım ile Balkan toprakları birleşti
    İlk Osmanlı -Lehistan ilişkisi başladı.
    Karadeniz tam anlamıyla bir Türk gölü haline gelmiştir.

    II.BAYEZİD DÖNEMİ İLE İLGİLİ BİRKAÇ ÖNEMLİ NOT
    Dünyada İLK defa YİVLİ-SETLİ toplar II.BAYEZID zamanında yapılmıştır
    İLK defa Avrupa Devletlerinin Osmanlı devletinin İÇ İŞLERİNE karışmasına neden olan olay CEM SULTAN ın Papaya sığınmasıdır.
    İLK Osmanlı-Lehistan ilişkileri II.Bayezid döneminde başlamıştır.
    Dünyada İLK standart kanun Kanunname-i İhtisab-ı Bursa (Bursa Belediyesi Kanunu), dünyanın ilk standart kanunudur. Sulan II. Bayezid zamanında, 1502 yılında yürürlüğe giren kanun o günün ilk, bugünün hala eskimemiş kanunudur.