Türk ve dünya edebiyatındaki günlük türünün önemli temsilcileri

'Ders notları' forumunda HazaN tarafından 6 Ekim 2010 tarihinde açılan konu


  1. Türk ve dünya edebiyatındaki günlük türünün önemli temsilcileri

    Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Yirmisekiz Çelebi Sefâretnamesi ya da Silahdâr Tarihi gibi kimi eserlerde bazı olayların günlük biçiminde anlatılmasını saymazsak, edebiyatımıza Batıdaki anlamıyla günlük Tanzimattan sonra girmiştir. Ancak neredeyse romanla yaşıt olan bu türün edebiyatımızda yeterince geliştiğini söylemek zor.

    Türkçede yayımlanmış ilk günlük, Ali Beyin Seyahat Jurnalidir. Ali Beyin, eserinin adında jurnal (Fransızca journal) sözcüğünü tercih etmesi, günlüğün bize pek çok başka tür gibi Batı kanalıyla geldiğini gösteriyor. Jurnal sözcüğü, Cemil Meriç gibi birkaç istisna dışında, fazla tutunamamış, yerini günce ve günlük sözcüklerine bırakmıştır.

    Ataçın savunduğu güncenin de bugün günlük kadar yaygın olmadığı söylenebilir. Zaten günceyi savunan Ataçın, Fournierden yaptığı Adsız Köşk çevirisinde günce yerine ruzname ve hatıra defteri sözcüklerini kullandığını da unutmamak gerekiyor

    Ali Beyin Seyahat Jurnalinden sonra Batılı anlamıyla aslında ilk edebiyat günlüğü sayılabilecek Şair Nigar Hanımın günlüğü geliyor. Bu eserin bir kısmı, şairin ölümünden 40 yıl sonra Hayatımın Hikâyesi adıyla yayımlanmıştı.

    Ahmet Refikin Kafkas Yollarında adlı seyahat günlüğünden başka, Sultan Reşad ve Vahdettin dönemlerinde sarayda başmabeyncilik yapan Lütfi Simavinin notları da günlük olarak nitelenebilir. Yine günlük sayabileceğimiz İbnülemin Mahmut Kemal İnalın defterleri ise yayımlanmadı.

    Atatürkün Anafartalar Savaşı sırasında tuttuğu günlükler, ölümünden sekiz yıl sonra Türk Tarih Kurumunca basılmıştır. Cumhuriyet öncesinin önemli yazarlarından Ömer Seyfettinin Ruznameleri de kitap olarak yayımlanmamış günlükler arasında yer alıyor..