Osmanlı Devletinin Bilim Adamları

'Tarih Bölümü' forumunda Sitem tarafından 27 Ekim 2011 tarihinde açılan konu


  1. Osmanlı Devletinin Bilim Adamları kimdir
    Osmanlı Bilim Adamları ve çalışmaları

    Osmanlı Devletinin Bilim Adamları isimleri ve çalışmaları


    a)Astronomi

    Osmanlılar, kuruluş devrinde astronomiye ve matematiğe yoğun ilgi göstermişlerdir. Özellikle Fatih , yerli ve yabancı bilim adamlarını İstanbul a davet ederek bilim hayatına büyük bir canlılık kazandırmıştır. Bu dönemin en dikkate değer matematikçileri ve astronomistleri arasında Ali Kuşçu , Mirim Çelebi , Matrakçı Nasüh gibi ünlüler vardır.

    Ali Kuşçu

    Ali kuşçu, Türk dünyasının XV. yüzyılda yetiştirdiği, önemli matematikçilerden birisidir. Timur un torunlarından olan babası Muhammed , büyük bilgin ve devlet adamı Uluğ Beyin doğancıbaşısıydı.
    Bu yüzden kendisine, Kuşçu lakabı verildi.
    Ali Kuşçu , İstanbulun enlem ve boylamını ölçmüştür. Çeşitli Güneş
    saatleri yapmıştır. Ondalık kesir sayılar , “Türk Sayısı adıyla Ali Kuşçu vasıtasıyla Batı ya geçmiştir. Uluğ Bey in meşhur Zic inin hazırlamasında
    büyük katkısı olmuştur.

    Takiyüddin

    Osmanlı döneminin XVI. yüzyılda yetişen en değerli bilginlerinden birisi de , Takiyüddin dir.İstanbulda 1585 yılında çok sayıda bilimsel eser
    bırakarak ölmüştür.
    Takiyüddin, çok değerli bir matematikçi, astronomi bilgini ve mühendistir. III. Muratın emriyle, 1575 yılında Tophanede bir gözlem evi kurar.Takiyüddin ilk defa saati bir gözlem aracı olarak kullanan kişidir. Takiyüddin yaptığı bu saat, saniyeyi de gösteriyordu.Takiyüddin in yapmış olduğu bu İstanbul gözlem evi, pek uzun ömürlü olmadı. Çünkü aradan 5 yıl geçtikten sonra gözlem evini 1580 yılında III. Muratın emriyle Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa tarafından yıktırıldı. Bunun nedeni ise şuydu ;Gözlem yapmakla Allahın işine karıştığına inandıkları için Allahın onlara salgın hastalık (veba) yolladığını düşünmeleriydi.
    Takiyüddin in trigonometri alanındaki çalışmaları da , oldukça önemlidir. Henüz Kopernik , sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjanttan bile söz etmeden , Takiyüddin bunların tanımlarını bile vermiş ve cetvellerini de çıkarmıştır. Trigonometrik hesaplamalarda , o devirde henüz logaritma tabloları veya hesap makineleri olmadığı için , Takiyüddin basit bir alet kullanmıştır. Bu alete, “Trigonometrik Çeyreklik de denir.
    Cep , duvar ve masa saatleri ile astronomik saatlerin yapısını konu alan “Mekanik Saat Yapımı adlı eseri , çok meşhurdur.

    b) Tıp

    Osmanlılardaki tıp çalışmaları,İslam dünyasındaki tıp çalışmalarının bir devamıdır. Hippokrat , Calinus ( Galen ) , Razi , İbn Sina ve İbn Baytar, tıpta otorite kabul edilmiştir.


    Akşemseddin

    Akşemseddin (1390-1459) ünlü bir tıp bilgini ve din adamıdır. Fatih ile birlikte İstanbul un fethinde bulunur. Tıp konusundaki ünlü eseri “Maidetül-Hayat tır.
    Bu eserinde Akşemseddin , ilk defa bazı hastalıkların tohum adını verdiği mikroplardan meydana geldiğini söylemiştir . Ayrıca akşemseddin aynı eserinde , pasteurden çok önce bazı hastalıkların kalıtım yoluyla geçtiğini belirtmiştir.

    Sabuncuoğlu Şerafettin

    Fatih devrinin ünlü tıp bilginlerinden biriside Şerafettin Sabuncu_
    oğlu ( 1386-1470 )dur. Amasyalıdır.
    “Cerrahi adlı eseri, Osmanlılar devrinde yazılan tek resimli cerrahi, yani ameliyat kitabıdır.Cerrahi ve eczacılık konularında da eserleri vardır.
    Mesane taşları ve fıtık ameliyatı için önerdiği yöntemler ve kullandığı aletler, kendisine aittir.

    c) Coğrafya

    Osmanlıların üç kıtaya yayılması, onlarda coğrafya bilimine verilen önemi artırmış ve bu bilimin gelişmesine katkıda bulunmuştur.
    Kara ve deniz coğrafyası büyük gelişmelere sahne oldu. Ayrıca haritacılık alanında da yeni gelişmeler oldu . Eskiden yapılan haritalar, ihtiyaca cevap vermediğinden, bu günkü kabartma haritalara benzer haritalar çizildi. Bunların en önemli örneklerini, kara coğrafyasında Matrakçı Nasüh, deniz coğrafyasında ise Piri Reis dir.

    Piri Reis

    Piri reis, iki Dünya haritası ve “Denizcilik adlı bir kitabıyla ünlüdür.Dünya haritası II. Piri reis, yaklaşık 15 sene sonra, yani 1528 yılında yeni bir dünya haritası çizmiştir. Bu gün elde bulunan parçası, Grönland , Kuzey ve Orta Amerika sahillerini gösteren kısmıdır.
    Bu haritanın belki de en önemli yanı, ilk kez Aristo zamanında görüldüğü sanılan, o zamandan bu güne dek buzullarla ve sularla kaplı görülmeyen Antartika kıtasının doğru bir biçimde çizmiş olmasıdır.
    Denizcilik kitabı ( Kitap-ı Bahriye ), Piri Reis in önemli bir eseridir.