kurtuluş savaşı hazırlıkları hakkında bilgi

'Sorun Cevaplayalım' forumunda EyLüL tarafından 9 Ekim 2012 tarihinde açılan konu


  1. Kurtuluş Savaşı hazırlıkları hakkında bilgi


    13 Kasım 1918de İstanbula gelen Mustafa Kemal siyasi yollarla mücadele etmek, bir hükümet kurmak ve kurulacak hükümette bakan olabilmek için çalışmıştır. Baskı altındaki İstanbulda amacına ulaşamayacağını anlayınca Anadoluya geçmek ve milli mücadeleyi başlatmak istemiştir.
    Kurtuluş Çareleri :
    Aydınlar arasında vatanın kurtuluşu için şu görüşler ileri sürülmüştür:

    - Amerikan mandasına girmek
    - İngiliz mandasına girmek
    - Bölgesel kurtuluş gerçekleştirmek
    - Milli iradeye dayalı, tam bağımsız yeni bir devlet kurmak



    MUSTAFA KEMALİN SAMSUNA ÇIKMASI
    (19 MAYIS 1919)
    Samsun çevresindeki Türklerin silahlanmasını ve teşkilatlanmasını engellemek için 9. Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919da Mustafa Kemal Samsuna gönderilmiştir. Samsunda yayınladığı raporda Rumların siyasi emellerinden vazgeçmeleri halinde karışıklığın kendiliğinden sona ereceğini belirtmiştir.
    Not : 19 Mayıs 1919 Kurtuluş Savaşının başlangıcı kabul edilmektedir.



    HAVZA GENELGESİ (28 MAYIS 1919)
    Mustafa Kemal daha güvenli bir bölge olan Havzaya gitmiş, orada halkı bilinçlendirmek ve işgallere karşı tepkisini artırmak için bir genelge yayınlamıştır. Buna göre,

    - İşgallere karşı mitingler düzenlenecek
    - İtilaf devletleri temsilcilerine ve İstanbul Hükümetine işgalleri kınayıcı telgraflar çekilecek
    - Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri yaygınlaştırılacak
    - İşgallerin ciddiyeti halka anlatılacak
    - Bütün bunlar yapılırken azınlıklara iyi davranılacak

    Genelge etkili olmuş, ilk önce Havzada daha sonra başta İstanbul olmak üzere birçok bölgede mitingler düzenlenmiştir. Mustafa Kemal Harbiye Nezareti tarafından İstanbula çağrılmışsa da dönmemiş, Amasyaya hareket etmiştir.



    AMASYA GENELGESİ (22 HAZİRAN 1919)


    Kurtuluş Savaşı'nın;amacını,gerekçesini ve yöntemini ortaya koyan bir ihtilal bildirgesidir.
    Mustafa kemal milli birliği gerçekleştirmek ve Kurtuluş Savaşına çağrıda bulunmak amacıyla çeşitli komutanların da imza ve desteğini alarak Amasyada yeni bir genelge yayınlamıştır. (Ali Fuat, Kazım Karabekir vs.)

    Buna göre ;
    - Vatanın bütünlüğü ve milletin istiklali tehlikededir. (Kurtuluş Savaşının gerekçesidir)
    - İstanbul hükümeti üzerine aldığı vazifenin gereğini yerine getirmemekte, bu da milletimizi yok göstermektedir.
    - Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. (Kurtuluş Savaşının amaç ve yöntemi)
    - Milletin haklarını tüm dünyaya duyuracak bir kurul toplanmalıdır. (Temsil heyetinden bahsediliyor.)
    - Her bakımdan güvenli bir bölge olan Sivasta milli bir kongre toplanmalıdır. (Davet)
    - Bunun için yurdun her yanında 3 delege seçilmeli, seçimlerin yapılmadığı yerde halkın güvenini kazanmış 3 kişi belirlenip derhal yola çıkarılmalıdır.
    - Delegelerin belirlenmesinde, Müdafa-i Hukuk ve Redd-i İlhak Cemiyetleri ve belediyeler görevlendirilmiştir. (Böylece kurtuluş savaşını yayma ve millete maletme hedeflenmiştir).
    - Bütün bu işler büyük bir gizlilik içinde yapılmalı ve milli bir sır olarak saklanmalıdır.
    - 10 Temmuzda Erzurumda doğu illeri adına bir kongre toplanacaktır.

    Not-1: Türk inkılabının ihtilal safhası başlamıştır. İlk kez millet egemenliğine dayalı bir yönetim kurulacağından bahsedilmiştir.

    Not- 2: Halk milli mücadeleye davet edilmiştir.

    Not-3: Sivas Kongresine çağrı yapılmış, Erzurum Kongresinin toplanacağı duyurulmuştur.

    Not-4 : Mustafa Kemalin Amasya Genelgesi ile yetkilerini aşması önce İstanbul Hükümeti tarafından daha sonra padişah tarafından geri çağrılmasına sebep olmuş, Mustafa Kemal, 7-8 Temmuz gecesi askerlikten istifa etmiştir.

    SEVR BARIŞ ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920)
    Diğer mağlup devletlerle yapılan barış antlaşmalarının şartları Paris Konferansında belirlendiği halde Sevrin şartları San Remo görüşmelerinde ortaya konmuştur. Bu gecikmenin sebebi :

    - Osmanlıyı paylaşma konusunda anlaşmaya varamamaları
    - Geçen süre içerisinde daha fazla toprak işgal etmek istemeleri
    - Bir ateşkes antlaşması olan Mondrosun bir barış antlaşması gibi hükümler taşıması

    Sevrdeki görüşmelerde şartları çok ağır bulan Tevfik Paşa antlaşmayı imzalamayınca İngilizler
    in desteklediği Yunanlılar bir taraftan Edirneyi diğer taraftan Balıkesir ve Bursayı işgal etmişlerdir. Bu gelişmeler üzerine saltanat şurası toplanmış ve Sevrin imzalanmasına karar verilmiştir.

    Kararlar :

    - Osmanlı Devleti İstanbul ve Orta Anadoluda küçük bir bölgeyle sınırlandırılacak
    - Boğazlar Türklerin dahil olmadığı bir komisyon tarafından idare edilecek
    - Kapitülasyonlar en geniş şekli ile bütün devletlere tanınacak
    - Azınlıklar vergi vermeyecek, askerlik yapmayacak
    - Yunanlılara İzmir dahil Batı Anadolu ve Midye – Büyük Çekmece hattının batısında kalan bütün Doğu Trakya bırakılacak.
    - İngilizlere, Musul, Kerkük, Irak, Filistin ve Arabistan bırakılacak

    - Fransızlara, Adana, Malatya, Sivas çevresi ve Suriye bırakılacak
    - İtalyanlara, Antalya, Konya ve Güneybatı Anadolunun içlerine kadar olan bölgeler bırakılacak
    - Doğu Anadoluda iki yeni devlet kurulacak (Ermenistan, Kürdistan)
    - 50000 kişi haricinde asker bulundurulmayacak, ağır silahlar edinilmeyecektir.

    Not-1 : Antlaşmanın geçerli olabilmesi için meclis tarafından onaylanması gerekmiş, Mebusan Meclisi kapatıldığı için bu da mümkün olmamıştır. Bu yüzden Sevr Hukuki geçerliliği olmayan ölü doğmuş bir antlaşma olarak kalmıştır.

    Not-2 : TBMM antlaşmayı onaylamamış onaylayanları da vatan haini ilan etmiştir.

    Not-3 : Kurtuluş Savaşı sonrasında Sevr yerine Lozan Barışı imzalanmıştır
     


Yükleniyor...