Haçlı Seferlerinin Sebepleri ve Sonuçları

'Tarih Bölümü' forumunda HazaN tarafından 29 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Haçlı seferlerinin nedenleri sonuçları

    Şimdi Haçlı Seferlerinin nedenlerini sırasıyla inceleyelim

    Siyasal Nedenler

    Müslüman Araplar, Dört Halife ve Emeviler döneminde Suriye, Filistin ve İspanyayı ele geçirmişlerdi Aynı zamanda, son derslerimizde gördüğümüz gibi, Selçuklu Türkleri Anadolunun büyük bölümünü Hıristiyanlık Bizansın elinden alarak devlet kurmuşlardı Bu durum Avrupalı Hıristiyanların sinirini bozuyordu

    Ekonomik Nedenler

    Avrupalılar çok eskiden beri doğudan gelen ipek, porselen ve baharat gibi mallara çok ilgi göstermişlerdir Ancak, o zaman dünyanın en büyük ticaret yolları sayılan “İpek ve “Baharat yollarının denetimi Müslümanların denetiminde bulunuyordu Bazı Avrupalılar, bu Müslüman ülkelerine giderek zengin olmak istiyorlardı

    Dinsel Nedenler

    Hıristiyanlar için Kudüse haç ziyareti yapmak kutsal bir görevdi Ancak, haç merkezinin Müslümanların elinde olması Hıristiyanların hoşuna gitmiyordu Haç görevini rahat yerine getiremediklerini düşünüyorlardı Avrupanın önde gelen Hıristiyanlık tarikatları önce devlet ve derebeyler arasında barışı sağladılar sonra onları, Müslümanlarla savaşmaya çağırdılar “Bu savaşı Hz İsa ve Tanrı istiyor; Müslümanlarla savaşmak en kutsal görevdir; bu savaşa katılanlar cennete gidecekler diye propaganda yaptılar Ayrıca, Hıristiyanlık Bizansın Türk akınlarından kurtulmak için diğer Hıristiyanlık ülkelerden iki de bir yardım istemesi macera peşinde koşan Avrupalı prensleri ve şövalyeleri savaşa katılmaya yönlendiriyordu

    Haçlı Seferleri toplam sekiz tanedir İlki 1096da başlamış, en sonuncusu ise 1270 yılında yapılmıştır Bunlardan, şimdilik ilk dördü bizi ilgilendirdiği için aşağıda onlardan söz edeceğiz

    Birinci Haçlı Seferi (1096-1099)

    Haçlı kuvvetleri Papa II Urbanusun tâlimatı uyarınca Ağustos 1096da harekete geçtiler Sefere Batı Avrupa krallarının hiçbiri katılmadı Fransalı (Frank) şövalyelerinin ağırlıkta olduğu haçlı ordusu dört ayrı koldan yola çıktı Yaklaşık 4 bin atlı ve 25 bin piyadeden oluşan Haçlı kuvvetleri bir yıl içinde İstanbula (Konstantinopolise) vardı Bizans desteğini de alan haçlılar 1097de İzniki Anadolu Selçuklularının elinden aldılar ve Bizansa bıraktılar Anadolu Selçuklu Sultanı I Kılıç Arslanın direnişi yüzünden Anadoluyu büyük zorluklar ve kayıplarla geçen Haçlılar, sekiz aylık kuşatma sonunda Haziran 1098de Antakyayı aldılar Burada ortaya çıkan veba salgını yüzünden aralarında papalık temsilcisi de olmak üzere yüzlerce Haçlı askeri öldü 7 Haziranda Kudüse ulaşdılar Bir aylık bir kuşatma sonunda kenti Fatımîlerden alıp Müslüman ve Yahudi halkı kılıçtan geçirdiler (1099) Haçlılar Kudüste bir krallık, Urfa ve Antakyada birer kontluk kurdular Böylece Haçlı seferleri Hıristiyanlar açısından başarı ile sonuçlandı Varlıklarını sürdüren bu devletlerden Urfa Kontluğunun daha sonra Musul Atabeyi Nureddin Zengi tarafından ele geçirilmesi Hıristiyan dünyasında büyük tepkilere yol açtı ve Papa 1145de yeni bir Haçlı seferi çağrısında bulundu

    İkinci Haçlı Seferi (1147-1149)

    II Haçlı Seferinde Fransa kralı VII Louis ile Alman imparatoru III Konrad da vardı VII Louisden bir ay önce yola çıkan III Konrad, 1147nin sonlarında Anadolu Selçuklu sultanı I Mesud tarafından Eskişehir yakınlarında yenilgiye uğratıldı İznike geri dönen Konrad burada güçlerini VII Louisninkilerle birleştirerek Kudüse doğru tekrar ilerlediler 1148de Antakyaya ve oradan da Kudüse ulaştılar Burada Haçlı komutanlarının katıldığı bir toplantıda Şama saldırı kararı alındı ve 50 bin kişilik büyük bir ordu oluşturuldu Ancak bu sefer başarısızlıkla sonuçlandı ve yenileceklerini anlayan Haçlılar geri çekildiler Hıristiyan ahalinin çoğu kenti terk etmek zorunda kaldı

    II Haçlı Seferini izleyen 25 yılboyunca Kudüs Krallığı varlığını sürdü Mısırdaki Eyyübi Kralı Salaheddin Eyyubî Kudüsün düştüğü haberi Avrupada geniş yankılar uyandırdı Papa VIII Gregorius bir ferman yayınlayarak yeni bir Haçlı Seferi çağrısında bulundu Mayıs 1189da o zamana değin bir araya getirilen Haçlı kuvvetlerinin en büyüğünün başında yola çıktı Bu sefere Alman İmparatoru Frederik Barbaros, Fransa Kralı II Filip Ogüst ve İngiltere Kralı Arslan Yürekli Rişar katıldılar Selçukluları yenilgiye uğrattıktan sonra Mayıs 1190 Konyaya ulaştı Anadolu Selçuklu Devleti hükümdarı II Kılıç Arslan Haçlıların transit geçişine izin verdi Ama bir ay sonra Alman İmparatoru Frederik Tarsus çayında yüzerken boğuldu ve öldü İmparatorun ölümü Alman ordusunun dağılmasına neden oldu Kalan Haçlı birlikleri Fransa ve İngiltere kralları önderliğinde Kudüse doğru ilerlemeyi sürdürdüler Önce Kudüsü sonra da Şamı almayı tasarlıyorlardı Ancak Selahaddin Eyyübiyi yenemediler ve başarıla olamayarak ülkelerine geri döndüler Haçlıların bu seferdeki en büyük kazancı Kıbrısın alınması olmuştu Ada, bundan sonraki Haçlı Seferlerinde üs olarak kullanıldı

    Dördüncü Haçlı Seferi

    Papa III Innocentius 1198de IV Haçlı Seferi için bir ferman yayınladı Fransız soylusu katılmıştı Sefere katılacak birliklerin Venedik gemileriyle taşınması kararlaştırıldı Bunun için Venediklilere belirli bir para ödenecek ve fethedilecek topraklar Fransızlar ile Venedikliler arasında eşit olarak paylaşılacaktı Ama Haçlıların bir bölümü doğrudan Anadoluya gitmeyi yeğlediğinden 1202 yazında Venedike gelen Haçlı birlikleri beklenenden küçüktü Haçlılar Venediklere karşı borçlu durumuna düştü ve bu borcu kapatmak için Macaristanın Zara kentinin ele geçirilmesinde Venediklilere yardım etmeye karar verdiler Kasım 1202de Zara kenti alınarak Venediklilere verildi Bundan sonra Venedikliler tarafından, aralarındaki ticarî rekabet yüzünden doğrudan Bizans üzerine yönlendirilen Haçlılar Nisan 1204de Konstatinopolisi ele geçirdiler ve yağmaladılar Bizans İmparatorluğunu yıkıp, yerine Latin İmparatorluğunu kurdular Bizans İmparatorluğu 1261 İznikte sürdürmek zorunda kalacaktı Müslümanlara karşı başlatılmasına karşın amacından sapan IV Haçlı Seferi, Bizans İmparatorluğunun iyice zayıflamasına yol açtı

    Avrupalılar, 1270 yılına kadar dört tane daha Haçlı Seferi düzenledilerse de yeterince başarılı olmadılar

    Haçlı Seferlerinin Hıristiyan ve Müslüman dünyaları üzerinde büyük etkiler olmuştur Ayrıca şunu hatırlatmakta fayda var; 1999 yılı Birinci Haçlı Seferinin 900 yıl dönümü Yanlardaki resimler o dönemdeki haçlı askerlerini gösteriyor

    Haçlı Seferlerinin sonuçları

    1- Haçlı Seferleri yüz binlerce Müslüman ve Hıristiyanlık insanın ölümüne neden oldu

    2- Hıristiyanlar başlangıçta başarı elde etseler de esas amaçlarına ulaşamadılar

    3- Avrupada bir çok derebeylik Yıkıldı yerine küçük krallıklar kuruldu Yani Avrupanın siyasal görüntüsü değişti

    4- Bizans İmparatorluğu Haçlı Seferlerinden büyük zarar gördü ve zayıfladı

    5- Avrupalılar Haçlı Seferlerinden ekonomik bakımdan kazançlı çıktılar Deniz ticareti gelişti Marsilya, Venedik ve Cenova gibi liman kentleri zenginleşti

    6- Avrupada gemi yapımcılığı gelişti

    7- Doğudan pusula, kağıt ve barut gibi şeyleri alan Avrupanın bilim ve tekniği gelişti

    8- Haçlı Seferleri sonundan papanın ve kilisenin prestiji azaldı

    9- Haçlı Seferleri sayesinde Müslümanlar ve Hıristiyanlar birbirlerini daha yakından tanıma olanağı buldular
     


Yükleniyor...