Hacı Özbek Camii Tarihi ve Özellikleri

'Tarih Bölümü' forumunda EyLüL tarafından 21 Şubat 2012 tarihinde açılan konu



  1. Hacı Özbek Camii

    Yapılış Tarihi 1333/İznik
    Bani Hacı Özbek b.Mehmed
    İznik’te bulunan camii tarihi bilinen ilk Osmanlı yapısı olma özelliği taşımaktadır. Yapıda yer alan üç satırlık kitabesine göre, 1333 yılında Hacı Özbek b.Mehmed tarafından yaptırılmıştır. Camii tam anlamıyla Türk mimari özelliklerini yansıtmaktadır. Yalnız camiinin, İznik idarecilerinin yol genişletme çalışması sırasında zarar görerek bazı kısımlarını kaybetmiş olması üzücüdür.

    MİMARİ ÖZELLİKLERİ
    Kare plan şemasına sahiptir. İçten ölçüleri yaklaşık olarak 7.50 m. kadar olup, küçük bir ibadethane örneğidir. Yapı tuğla hatıllar ve taştan karma malzemeler ile inşa edilmiş olup, küfeki taşlarının yerleştirme biçimiyle elde edilen örgü motifi kullanılmıştır. Bu teknik Bizans yapılarında kendini göstermektedir, bu durumda Türk mimarisinde bu dönemde Bizanslı ustaların çalışmış olduğu düşüncesini doğurmaktadır.
    Yol yapım çalışmalarıyla yok olan bölüm camiinin son cemaat yeridir. Orijinal haliyle üç gözlü olarak tasarlanmış iki mermer sütunla ayrılmış olan bu bölüm yıkılınca, sonraki yıllarda yeni bir son cemaat yeri yapılmıştır. Yapının kapısı son cemaat yerine açılmakta ve yanda olan bir kapısı ile diğer cephesinde çifte penceresi bulunmaktadır. Yapının üzeri kubbeyle örtülmüş olup bu kubbe kiremitler ile kaplanmıştır. Kubbe dört penceresi bulunan büyükçe bir kasnağa oturmaktadır, merkezi planlıdır. Kubbe altındaki kirpi saçaklar hem estetik açıdan hem de kubbenin ağırlığını hafifletmek açısından kullanılmıştır.


    Camiinin son cemaat yerinin kaldırılmasıyla bu bölümdeki revaklar da yok olmuş böylece dış cepheden eskisinden çok farklı bir görünüm kzanmıştır. Girişin yeri değiştirilmiştir ve orijinal giriş kapısı pencereye dönüştürülmüştür. Kitabesi de girişte yer alırken buradan kaldırılmış ve mihrabın yanındaki pencere içine konulmuştur.


    Araştırmalara göre bu yapıda Bizans korkuluk levhası olduğu görülen camiye bitişik çeşmesinden de geriye bir şey kalmamıştır. Ne yazık ki Türk sanat tarihi içerisinde önemli bir yere sahip olan bu yapı orijinalliğini yitirmiş ve bugün hak ettiği değeri görememektedir.