Göktürkler Tarihi

'Tarih Bölümü' forumunda Merve tarafından 27 Temmuz 2012 tarihinde açılan konu


  1. Göktürkler Tarihi Hakkında

    Göktürk Devleti Tarihi


    Göktürkler, 500′lü yıllarda Avarlara bağlı olarak yaşayan ve bir kısmı Aşina önderliğinde Altayların güneyine göç eden birkaç Türk topluluğunun birleşmesinden meydana gelmiştir. Bu bilgi hem Çin kaynakları hem de Bozkurt Efsanesi gibi sözlü Türk kaynaklarınca desteklenmektedir.

    Bumın, 534 yılında başlarında bulunduğu Türk topluluğunu genişletip güçlendirmek için Tabgaç devletiyle ilişki kurmuş ve 542 yılında Çine sefer düzenlemiştir. Bu sırada Bumın, Juan Juanlar olarak bilinen Avarlarlara karşı ayaklanan Tölislerin isyanını bastırarak 50.000 kişiyi kendine bağlamıştır. Avar hükümdarı ile Bumın arasında çıkan bir anlaşmazlık nedeniyle, Göktürkler 552 yılında Avarlara karşı bağımsızlıklarını ilan etmişler ve bir bahar baskını ile Juan Juanları ortadan kaldırmışlardır.

    Bumın, Ötükende Göktürklerin kağanı olduğunu duyurmuş; fakat aynı yıl vefat etmiştir. Bumın Kağandan sonra devletin doğusunu Bumının oğlu Mukan; batısını ise kardeşi İstemi yönetmeye başlamıştır. Bu dönemde Göktürk devletinin en parlak devirleri yaşanmıştır. İstemi Yabgu önce Sasanilerle, daha sonra da Bizans ile ittifak kurmak istemiştir. 572 yılında Mukan Kağan; 576 yılında ise İstemi Yabgu vefat etmiştir.

    Mukan Kağandan sonra Doğu Göktürk Kağanlığının başına Tapar Kağan; İstemi Yabgudan sonra Batı Göktürk Kağanlığının başına ise İsteminin oğlu Tardu geçmiştir. Doğu Göktürkleri Çinlilerle mücadele etmiş, bir süre onları vergiye bağlamışlardır. Fakat 630 yılında türlü Çin entrikaları yüzünden onlara yenilmiş ve Çin egemenliğinde yaşamaya başlamıştır. Batı Göktürkleri de Çin, Bizans ve Sassanilerle mücadele etmiş ve 659 yılında Çin egemenliğine girmiştir.

    Çin egemenliğine önce giren Doğu Göktürk Kağanlığına bağlı Türkler, Çin tutsaklığında yaşamaya dayanamamışlardır. 639 yılında Kürşad adlı bir Türk kahramanı, yetiştirdiği 40 çeriyle birlikte Çin Sarayını basmış ve yüzlerce Çinliyi öldürmüştür. Çin prensini yakalamaya çok yakınken, dışarıdan gelen Çin birliklerine daha fazla dayanamayıp sarayın ahırından aldıkları atlarla Vey Irmağına doğru kaçmaya çalışan Türk yiğitleri, çevrede devriye Çin birliklerini geçemeyerek uçmağa varmışlardır. Bu ihtilal hareketi, başarıya ulaşmadan sonuçlanmış; fakat Çinde yaşayan binlerce tutsak TÜRKün yüreğine bağımsızlık ülküsünü salmaya yetmiştir.

    682 yılında Kutluğ Kağan önderliğinde Ötükene gelen ve burada yeniden il kurmaya çalışan Göktürklerden bir topluluk, zaman içinde güçlenmiş ve bağımsızlığını ilan etmiştir. İli derleyip topladığı için Kutluğ Kağan, İlteriş adını almıştır. İlterişin kağanlık döneminin sonlarına doğru, Çindeki Batı Göktürkleri de bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır. İlteriş Kağandan sonra İkinci Göktürk Devletinin başına geçen Kapgan Kağan, Çin İmparatoriçesine şart koşarak Çindeki Türklerin iadesini sağlamış, Batı ve Doğu Kök Türklerini birleştirmiş; Uygur, Kırgız, Çik, Basmıl, Karluk gibi birçok Türk boyunu da kağanlığa bağlayarak “Türk birliğini kurmuş; dört bir yana sayısız seferler düzenleyip ordular göndererek başlıya baş eğdirmiş, dizliye diz çöktürmüştür.

    Kapgan Kağandan sonra yaşanan kısa bir geçiş döneminden sonra; Bilge Kağan ve Kül Tiginin devleti birlikte yönettikleri, 716 – 734 yıllarını kapsayan parlak bir dönem başlamıştır. Bilge Tonyukukun vezir olduğu bu dönemde, Çin üzerinde mutlak egemenlik sağlanmış ve Çindeki bütün Türkler getirilerek Türk birliği sağlamlaştırılmıştır. Orhun Yazıtları, İkinci Göktürk Devletinin bu döneminde dikilmiştir ve yazılı metinlerden takip edebildiğimiz Türk tarihinin ilk sayfaları, bu kutlu belgelerle günümüze kadar ulaşmıştır.

    alıntı
     


Yükleniyor...