Eskişehir Kurşunlu Külliyesi Tarihi ve Özellikleri

'Eğitim Merkezi' forumunda EyLüL tarafından 21 Şubat 2012 tarihinde açılan konu



  1. Eskişehir Kurşunlu Külliyesi


    Yapılış Tarihi 16.yy /1515
    Bani Acem Ali ?


    Eskişehir’in Odunpazarı semtinde inşa edilen külliye 16. yy.’a tarihlenmektedir. Banisi Çoban Mustafa Paşa’dır. Caminin üzerinde yer alan kitabeye göre 1515 tarihine dayandığı anlaşılmaktadır. Yapının mimarı kesin olarak bilinmemektedir. Yalnız Acem Ali tarafından inşa edildiği düşünülmektedir. Yapının birimlerinden olan kervansarayı ise Mimar Sinan’ın tamir ettiğinden söz edilmektedir. 1832 yılından günümüze kadar çeşitli dönemlerde onarım geçiren bu yapı topluluğu Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından başka birimlere dönüştürülmüştür. Külliye içinde yer alan cami, şadırvan, imaret, aşevi, kervansaray, sıbyan mektebi, medrese (hanikah), tabhane birimlerinden yalnızca camii, sıbyan mektebi, kervansaray, aşevi, misafirhane ve mutfak bölümleri sağlam olarak günümüze ulaşabilmiştir.

    MİMARİ ÖZELLİKLERİ
    Camii; Kare planlı olarak inşa edilen yapı, kesme taştan yapılmıştır. Merkezi kubbe planıyla tasarlanmış olan camiinin, beş gözlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Her bir göz geçişlerin pandantiflerle sağlandığı kubbeyle örtülmüştür ve kubbe içleri oldukça başarılı kalem işleri ile süslüdür. Gözleri ayıran mermer sütunlar, sivri kemerler de renkli taş kullanımı görülmektedir. Camiinin cümle kapısı hafif içerde olup, basık kemerlidir ve üzerinde bir kitabe yer almaktadır. Girişin hemen yanında ahşaptan yapılmış kadınlar mahfili bulunur yalnız bu orijinal değil, sonradan eklenmiştir. Yapının harim kısmı yalnızca kalem işleri ile süslenmiştir. Camiinin bütün kubbeleri dıştan kurşun ile kaplandığı için bu adı almıştır. Yapının önünde yer alan şadırvan altıgen planlı olarak inşa edilmiştir, lakin geçirdiği onarımlar sonucunda orijinalliğini yitirmiştir.
    Medrese; Külliyenin güneydoğu köşesine yerleştirilmiş olan yapı L plan şemasındadır. Camiiye göre kod farkı daha yüksek olup, giriş batıdandır. Oval basamaklar ile çıkılan kısım ahşap çatılı ve revaklıdır. Bu revakların gerisinde dershane odalarının olduğu düşünülmektedir. Medrese doğu, batı ve güney cephelerine açılan dikdörtgen pencereler ile ışık alması sağlanmıştır. Yapımında kesme taş, moloz taş ve tuğla kullanılmıştır. Yapı Lületaşı Müzesine dönüştürülmüş olup, halka hizmet vermektedir.
    Misafirhane; bugün Vakıflar Genel Müdürlüğü Eskişehir İrtibat Bürosu olarak hizmet vermektedir.
    Yemekhane; Dikdörtgen planlıdır. İnşa malzemesi olarak düzgün kesme taş, moloz taş ve tuğla kullanılmıştır. Bir ara müze olarak kullanılmıştır.
    Kervansaray; Dikdörtgen planlıdır. Mekan doğu, batı ve güney duvarındaki on iki mazgal pencere ile ışıklandırılması sağlanmıştır. Bugün Odunpazarı Belediyesi Nikah Salonu olarak hizmet vermektedir.
    Sıbyan Mektebi; Camiinin doğusunda yer almaktadır. Mektebin üç yöne ikişer kemerle açılan revakları bulunmaktadır. Devşirme olan sütunların taşıdığı başlıklar Bizans başlığıdır. Yapı cephelerine açılan üç penceresi ve kasnağındaki iki aydınlık feneri ile ışıklandırılması sağlanmıştır. Üst örtüsü kurşunla kaplı olan yapı, bugün boştur.