cumhuriyet öncesi ve sonrası yapılan yenilikler

'Tarih Bölümü' forumunda Merve tarafından 17 Aralık 2010 tarihinde açılan konu


  1. Cumhuriyet öncesi ve sonrası yapılan yenilikler nelerdir?

    A- Yönetim Şekli Cumhuriyet
    Cumhuriyet; devlet reisi, millet veya millet meclisleri tarafından muayyen müddet için seçilen hükümet şeklidir.

    B- Millî Ekonomi
    17 Şubat 1925 tarih ve 552 sayılı kanunla aşar vergisi kaldırılmış, yerine maktu vergi konulmuştur. 1951’den sonra da yol vergisi kaldırılmıştır. Kapitülasyonlar Lozan Barış Antlaşması’yla ortadan kaldırılmış böylece, Millî Ekonomi rahat bir nefes almıştır. 1 Temmuz 1926 tarihinde kabul edilen kabotaj kanunu ile kıyılarımızda gemi işletme hakkı yabancı devlet ve milletlerden alınmıştır.
    Ekonomi alanındaki yeniliklere devam edilerek 28 Mayıs 1927’de 1055 sayılı “Sanayi-i Teşvik Kanunu”9 kabul edilerek sanayi ve yatırım alanında yeni teşvikler getirilerek sanayi bakımından çok fakir olan memlekette yeni fabrikalar kurulma yoluna gidilmiştir.

    C- Millî Eğitim
    3 Mart 1924 yılında TBMM’ce kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu olmuştur. Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun “Türkiye’deki bütün bilim ve öğretim kurumları Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlıdır” şeklindeki ilk maddesiyle bütün öğretim kurumları birleştirilerek Millî Eğitim Bakanlığı’na devredilmiştir.
    Bu kanundan sonra eğitimle ilgili diğer bir inkılap ise Harf inkılabı olmuştur.
    Atatürk 15 Nisan 1931’de Türk Tarih Tetkik Cemiyeti'ni kurdurarak bu yolda ilk adımı atmıştır.
    12 Temmuz 1932 yılında Türk Dilini sadeleştirmek üzere Türk Dil Tetkik Cemiyeti kurulmuştur.

    D- Millî Devlet
    1. Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
    2. Seçim sistemi çoğunluk esasına dayalıdır.
    3. Millete ait olan egemenlik sadece ve yalnızca milletin seçtiği TBMM tarafından kullanılacaktır.

    E- Tam Bağımsızlık
    Manda ve himaye kabul olunamaz

    F- Millî Birlik ve Beraberlik
    Atatürk Milliyetçiliği de renge, ırka, kafatasçılığa ve kana dayandırılmamıştır.
    “Millet, dil, kültür ve mefkure birliği ile birbirine bağlı vatandaşların teşkil ettiği bir siyasi ve içtimai hedeftir”

    G- Lâik Bir Devlet
    Türkiye’yi lâikleştiren yasaların bir çoğu 3 Mart 1924 yılında yapılmıştır.

    H- Uygar ve Çağdaş Bir Devlet
    Özellikle medeniyet sözüyle kastedilmek istenen şey nedir? Medeniyetlerin birbirlerinden üstün yanları var mıdır? Çağdaşlık nasıl olur? Hukukta ulaşılan en son nokta nedir?

    I- Hukuk Devleti
    17 Şubat 1926 yılında İsviçre medeni hukuku kabul edilmiştir.
    Medeni kanunla birlikte, bütün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları kanun önünde eşit sayılmıştır.
    Cumhuriyetle gelen diğer bir yenilikte kadınlara verilen seçme ve seçilme haklarıdır.