Çanakkale Zaferi ve Atatürk

'Önemli Gün ve Haftalar' forumunda Aysell tarafından 23 Şubat 2010 tarihinde açılan konu


  1. Çanakkale Zaferi ve Atatürk hakkında yazı


    Şairin de dediği gibi Anadolu gezildikçe her karış toprağından şühedâ fışkıracağı gibi, her yerinde de bir Evliya Çelebi görmek veya bir Dede Korkut bulmak mümkün olduğu gibi, yerin altının sesi dinlenirse, Çanakkalede olduğu gibi, yerin üstündeki insanlar dinlenirse herhalde Anadolu tarihinin Mustafa Kemalin ifadesiyle bu bin yıllık veya daha gerilere Ortaasyaya giden kırk asırlık tarih süreci içerisinde Dünya Tarihinde ne bu coğrafyada ne de dünya insanları arasında bu kadar kahramanlık menkıbelerine ve bu kadar zengin bir tarihe rastlamak mümkün olmaz. Ve bu ifade sadece bizim tarihçilerimizin ifadesi değil aynı zamanda yabancı yazarların ve Amerika Birleşik Devletleri Kongresinde Ermeni karar tasarıları gündeme geldiği zaman, Amerikalı senatörlerin ve araştırmacıların ortaya koyduğu bir gerçek. Şöyle diyorlar: “Biz Türk Tarihinin zenginliğinden çekiniyoruz, korkuyoruz. Nedir Türk Tarihinin zenginliği? işte Çanakkalede yerin altında bağıran, yerin üstünde yeşilliğiyle, hoşluğuyla insanıyla haykıran o seslerin geçmişte yok olduğu, yok olmaya karar verildiği dönem içerisinde tekrar duyulduğunun hissedilmesidir. Birçok batılı yazarların ifade ettiği gibi bu “Türklerin ülkeleri işgal edildi, yapılan anlaşmalar, diplomatik münasebetlerle elleri kolları bağlandı, silahları ve cephaneleri ellerinden alında ve ordusu terhis edildi, dolayasıyla bu insanların, Türk milletinin, yok olması gerekir dedikleri ve başta I. Dünya Savaşında efsaneleşen, Çanakkale de dahil olmak üzere bütün Milli Mücadele yıllarında bu yok olan, yok olmasına karar verilen, “artık ölümcül hastanın eninde sonunda bu son sahnede, bu son savaşta öldüğü, ölecek denildiği günlerde “tekrar nasıl olur da şahlanır dedikleri; gerek Fransız tarihçilerinin gerek Urfada, Maraşta, Antepte, gerek İtalyan tarihçilerinin Güney bölgelerimizde veya Adalar Denizinde, gerekse İngilizlerin yine ta sömürgelerinden Yeni Zelandadan veya Avustralyadan getirdiği bu insanların ifade ettikleri, yazarların veya generallerin ifade ittikleri gibi; “tam yok oldu derken bizim siperlerimizde 20-30 kişi çarpışıyor, son derece modern silahlarla ateş edip ondan sonra da Türk siperlerinde hiçkimse kalmadı derken, bakıyorsunuz 1-2-3 kişilik Mehmetçikler bir o taraftan bir bu tarafa geçmek suretiyle topunu, tüfeğini harekete geçirerek veya süngüsüyle haykırarak tekrar canlanıveriyor, işte bizim literatürümüzde, bizim Harp Akademilerinde okuttuğumuz taktiklerin, bütün modern silahların iflas ettiği, felsefenin durduğu bu dönemde Türk insanı için savaş yeniden başlıyor diye belirttikleri bu harika savaş sadece Türkiye için değil, bütün Dünya için de büyük yankılar uyandırmıştır. 11. ve 12. asırda başlayıp günüzüze kadar devam eden belki 21. yüzyıla da miras olarak bırakılacak olan ve sömürgecilik dediğimiz kolonyalizm dediğimiz, emperyalizm dediğimiz hareketin iflas ettiği coğrafya da bu Çanakkale coğrafyasıdrr. Ve yine askeri dehanın, teçhizatın iflas ettiği, “üzerinde güneş batmaz denilen imparatorluğun, Büyük Britanya İmparatorluğunun veya “Kara Avrupasının en büyük imparatorluğu denilen Fransanın, 1807 -1808lerde “Yaşasın Doğunun İmparatoru, Yaşasın Batının İmparatoru diye haykıran I. Alexandr ve I.Napolyon imparatorluklarının iflas ettiği, dolayısıyla sömürgecilik ahtapotunun kollarının bacaklarının kırıldığı, boğazının kesildiği yer yine bu bölge, bu coğrafya olmuştur. Onun için Dünya tarihinde Çanakkaledeki Türk Zaferinin büyük önemi vardır. Bu bin yılın Anadolu tarihinde, diğer Türk coğrafyasını bir tarafa bırakacak olursak, 1071de Türkler Anadoluyu anayurt olarak seçmişler, 10 yıl sonrada 1081de Çaka Bey ile batıya, Adalar Denizine kadar ulaşmışlardır. Türk insanı daha Anadoluya ayak basar basmaz büyük bir problem de gündeme getirilmiştir. Yine birçok batılı yazarın ifade ettikleri gibi, Türklerin Anadoluya ayak bastıkları zaman, hele hele Rumeliye, Avrupa yakasına geçtikleri andan itibaren bağlatıları, bizim için olmayan, Batılıların kafalarında, gönüllerinde yer etmeye başlayan büyük bir mesele, Şark Meselesi doğmuştur. Bu mesele içerisinde aşağı yukarı bu 1071den başlayan ve Osmanlı İmparatorluğunun son ikiyüz yılı içerisinde artık fiili safhası gerçekleştirilmek istenen 100ün üzerinde plânın, programın yapıldığını görüyoruz. Dünyanın en büyük İslâm imparatorluğu, en büyük Türk imparatorluğu addedilen Osmanlı Devletini bölmek, parçalamak için yapılan bu plân ve projeler her seferinde I.Napolyonun bizdeki Atatürkün Söylev ve Demeçlerinde olduğu gibi -Hatıratında ifade ettiği gibi- ben 35 cildiğini tarama fırsatını buldum, Üçüncü Napolyon tarafından “Correpondance de Napoleon I er adıyla kitap haline getirilen bu Hatırâtda ifade edildiği gibi, her seferinde başta Fransanın, İngilterenin, Rusyanın iştirak ettikleri ikili veya çok taraflı Osmanlı İmparatorluğunu bölmek, parçalamak amacıyla anlaşmalar yapılmaya çalışılmış, her seferinde anlaşılamayan tek nokta, kuzeyi, güneyi, doğusu paylaşılmış, hepsiyle anlaşılmış, Arap ülkeleri paylaşılmış, ta Yemene, oradan Kafkasyaya kadar uzanan coğrafya içerisinde antlaşmalar yapılmış, evet anlaşılamayan tek nokta, İstanbul ve Çanakkale olmuştur. Boğazlara gelindiği zaman hep anlaşmazlıklar çıkmıştır. Çanakkale Zaferinin yaklışık yüzyıl kadar öncesinde, 1807lerde ingiliz Amirali Duck Worthun Çanakkaleye kadar gelip, İstanbulu aldıktan sonra Osmanlı Devletine son vermek için harekete geçmesinden iki yıl sonra, 1808-1809larda yeni bir imparatorluk kurmak amacıyla imparator Napoleon Bonaparteın Adalar Denizini ve Boğazları, İstanbulu işgal etmek için harekete geçtiklerini görüyoruz. Ve yine Trablusgarb Savaşının hemen sonralarına doğru 1912lerde, yani Çanakkale Savaşından yaklaşık 3 yıl kadar önce, 18 Nisan 1912 tarihinde İtalyanların da Çanakkaleyi geçmek suretiyle İstanbula tek taraflı sahip olmak üzere harekete geçtiklerini görüyoruz. Ama 1915lere gelindiği zaman bir türlü paylaşılamayan ve daha sonra anlaşması sağlandığında İstanbul ve Boğazların işgalinin İngilizler, Ruslar, İtalyanlar ve Fransızlar tarafından gerçekleştirilmeye çalışıldığını görüyoruz. Ancak bu teşebbüs de 1915in 18 Martında ve daha sonra devam eden yaklaşık 8-9 ay kadar süren deniz ve kara savaşlarında iflas etmiştir. Onun için Çanakkale Zaferleri sadece bizim için değil aynı zamanda bütün Dünya milletleri için de bir dönüm noktasıdır. Öyle ki, Lozana gidildiği zaman bunun hıncını, bunun kinini başta İngiliz diplomatlar olmak üzere Fransız, İtalyan diplomatları tekrar ortaya çıkarmaya çalışmışlar ve asırların hesabını yeni Türk devletinden sormaya çalışmışlardır. Lozana gelen İngiliz diplomatlarının da ifade ettikleri gibi, “bu milletin, bu medeniyetten nasibi olmayan Türklerin, bu insanlığa fayda değil zarar veren topluluğun, sadece bu Avrupa coğrafyasından, Rumeliden, Balkanlardan atılması değil, İstanbuldan, Çanakkaleden, Boğazlardan atılması ve aynı zamanda Anadoludan sürülmesi gerekir demişlerdir. Bazı diplomatlar da “hayır sadece bu coğrafyadan sürülmeleri yetmez, Orta Asyaya dönmeleri yetmez, onları yer yüzünden kazımak gerekir diye harekete geçmişlerdir. Türk insanı kararlı hareketiyle, 1915in o Mart, Nisan ve Mayıs aylarında Çanakkalede Dünyanın en büyük imparatorluklarının hepsinin birden çullandığı dönemde, işgale karşı koymuştur. Hem deniz, hem kara savaşlarıyla örneği görülmeyen bir şekilde yok olmasına karar verilen bir milletin bu coğrafyadan tekrar şahlandığı görülmüştür. Doğulusuyla, batılısıyla, kuzeylisiyle, güneylisiyle Anadolunun bir milyondan fazla insanı Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele yıllarında, ta Yemen Cephesinden Çanakkaleye, Kafkas Cephesine, Allahuekber Dağlarından Sarıkamışa varıncaya kadar sıcak savaşlarda şehit olmuştur. Bunun yanısıra, bu organizasyonun, bu ikiyüz yıllık plânın, projenin bir uzantısı olarak ta batılı devletlerin kışkırtması suretiyle, azınlıkları harekete geçirmek suretiyle, aktif gücün cephelerde savaştığı sırada, Anadolu insanı kadını-kızı, çoluğu-çocuğu ile veya cepheden yaralı olarak dönmüş gazisi ile yine plânlı, programlı bir şekilde Ermeni çetelerinin, Rum çetelerinin, saldırılarına uğramış ve bir milyondan fazla sivil halkını yine bu savaşlarda kaybetmiştir. Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşına girerken aktif gücü 2.850.000 idi. Sadece I. Dünya Savaşı sonunda bu sayı 650.000e düşmüştür. Ve ondan sonra devam eden, “yok oldu denildiği esnada tekrar Dünya devletlerinin hiçbirinde görülmeyen şekilde, yenilmesine gerek askeri olarak, gerek diplomatik olarak karar verildiği bir dönemde Türk insanı, tekrar üç yıllık bir mücadeleye geçmek suretiyle, yine batılı stratejistlerin ifade ettikleri gibi, tekrar şahlanarak harekete geçmiş ve bir taraftan mitingler yapılırken, Şerife Bacılar, Fatma Bacılar harekete geçerken, diğer taraftan da yediden yetmişe ve hiç beklenmedik bir anda 20nci yüzyılın ilk Müslüman-Türk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetini kurmak azmini ve kararını göstermiştir. Elbette bu başarının asıl sahibi, Atatürkün gerek Nutukda, gerek Söylev ve Demeçlerde mütevazi bir şekilde ifade ettiği gibi, kendisi değil, Alman komuta heyeti de değil, sadece millettir. Bu başarı Çanakkalelinin başarısıdır. Sivaslı, Diyarbakırlı, Erzurumlu, Vanlının başarısıdır. Bir tarafta savaş devam ederken, bir tarafta diplomatik faaliyetler devam ederken ve Adalar Denizinde Batı Anadolunun işgali, İstanbulun işgali devam ederken, diğer tarafta Anadolu içerisinde sürgünler, soygunlar, soykırım hareketlerinin uzantıları görülürken, Anadolu insanı tekrar şahlanmış ve bugünlere gelinmiştir. Elbette bu milletin başarısıdır. Ama milleti sevk eden, daha 19 Mayıs 1919da Anadoluya geçerken “benim iki görevim var, bunlardan bir tanesi resmi olan, Anadoludaki mülki, askeri görevim, diğeri de vicdanımda bir sır olarak saklayıp zamanı ve zemini müsait oldukça, fırsat buldukça ortaya çıkardığım dediği görev. Birincisi yine Amasyada başlayan, Erzurum, Sivas ve Ankarada devam eden, “milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır diyen karar. Bu görev Erzurumda Sivasta istiklâl-i tam, yani tam bağımsızlık fikrine dönüşmüştür. O dönemde gerek mülki, gerek askeri erkânın, gerekse aydınlar kesiminden bazı kimselerin “falanca devletin idaresi, falanca devletin mandası dedikleri sırada, Atatürkün dayandığı tek nokta, milletin azim ve kararı olmuştur. Bu azim ve karar Ankaraya gelindiği zaman, Türkiye Cumhuriyetinde ifadesini bulduğu üzere, hakimiyet-i milliyeye dönüştürülmüştür. Milletin kararı hakimiyete dönüştürülmüştür, işte bu başarıda da Mustafa Kemalin büyük payı vardır. Fakat gerek Çanakkalede gerek diğer cephelerde, Mustafa Kemalin ifade ettiği gibi Mehmetçiğin hakkıdır, zaferidir. O, aynı zamanda Türk erinin cevherini kavramış olan Türk komutanlarının eseridir. Atatürkün dediği gibi “Türk milletinin kanında, kromozomlarında atalarından kalan bu kahramanlık cevheri de onun üstün savaş dehasındadır. Bu cevheri iyi kullanan komutan tarihte zafere ulaşmıştır. Çanakkale zaferi de, diğer zaferler de, Türk komutanının yanısıra Türk erinin, Türk askerinin, Türk milletinin eseridir. Ve yine herkesin bildiği ve Nutukda ifadesini bulan “sekiz metrelik siperler karşısında birkaç dakika sonra şehit olacağını bile bile, sanki bir zafer coşkusuyla, sanki bir düğün coşkusuyla, eline silahı kapıp Mustafa Kemalin Nutukda ifade ettiği gibi, bir elinde Kuran-ı Kerim bir, elinde silah, şehadet getirerek düşmanın üzerine öyle bir neşeyle, öyle bir azimle saldırdılar ki, inanın ki zaferi kazanan ruh işte bu ruhtur. Bu ruh daha sonra Kore Savaşında tekrar ortaya çıkmıştır. Kıbrıs Barış Harekatında tekrar fışkırmıştır. Beşparmak Dağlarında ve diğer cephelerde Dünyanın en modern teçhizatı karşısında Türk askeri bir elinde makinalı tüfeği, diğer yanda Kıbrısın yakıcı, kavurucu sıcağı altında, sanki bir düğün havası içerisinde Ruma saldırırken, sanki Rumu yaralayan o mermi değil, Türk askerinin pervasızlığı olmuştur, işte Çanakkalede de, Korede de, Kıbrısta da yine savaş kazanan ruh bu ruh olmuştur. Bu ruh Türk insanının, Türk halkının ruhudur. Eğer, Mustafa Kemalin de ifade ettiği gibi, Çanakkale geçilseydi, İstanbul alanır, Osmanlı Devleti paylaşılır ve Türkiye Cumhuriyeti diye bir şey kalmazdı. Onun için o gün Alman subayları, “gerek Çanakkaledeki zaferlerde, gerek Yemendeki savaşlarda, gerekse Suriyedeki, Irakdaki savaşlarda ağaç kabuklarını yiyen, siperlerde kullanılan kum torbalarıyla yırtılıp parçalanmış elbiselerine yama yapan Mehmetçikteki felsefeyi, ruhu anlayamadık demişlerdir. İşte bu ruh Mustafa Kemalin de ifade ettiği gibi, Türkün en çaresiz zamanlarda ortaya çıkan ruhudur.

    Prof. Dr. Azmi Süslü
    ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 34, Cilt: XII, Mart 1996
     



  2. MUSTAFA KEMALİN YÜCE MİLLETİMİZE BAĞIŞLANDIĞI AN

    ( Kendisi anlatıyor. )



    10 Ağustos 1915. Conkbayırını almak ve bütün boğaza hakim olmak için İngilizler 20.000 kişilik bir kuvvetle günlerce kazdıkları siperlere yerleşmişler, hücum anını bekliyorlardı. Gecenin karanlığı tamamen kalkmış, tan ağarmak üzereydi. 8. Tümen komutanı ve diğer subaylarımı çağırdım.

    Mutlaka düşmanı mağlup edeceğimize inanıyorum. Ancak siz acele etmeyin, evvela ben ileri gideyim, size ben kırbacımla işaret verdiğim zaman hep birlikte atılırsınız. Bu durumdan askerlerini de haberdar etmelerini istedim. Hücum baskın tarzında olacaktı. Sakin adımlarla ve süzülerek düşmana 20 – 30 metre yaklaştım. Binlerce askerin bulunduğu Conkbayırında çıt çıkmıyordu. Dudaklar sessizce bu sıcak gecede dua ediyordu. Kontrol ettim. Kırbacımı başımın üstünde kaldırıp çevirdim ve birden aşağı indirdim. Saat 04.30da kıyametler kopmuştu. İngilizler neye uğradıklarını şaşırmıştı. Allah Allah sesleri bütün cephelerde, karanlıkta gökleri yırtıyordu.

    Her taraf duman içinde ve heyecan her yere hakim olmuştu. Düşmanın topçu ateşi gülleleri büyük çukurlar açıyor, her tarafa şarapnel ve kurşun yağıyordu. Büyük bir şarapnel parçası tam kalbimin üzerine çarptı, sarsıldım, elimi göğsüme götürdüm, kan akmıyordu. Olayı Yarbay Servet Beyden başka kimse görmemişti. Ona parmağımla susmasını emrettim. Çünkü vurulduğumun duyulması cephelerde panik yaratabilirdi. Kalbimin üzerinde cebimde bulunan saat paramparça olmuştu. O gün akşama kadar birliklerin başında daha hırslı olarak çarpıştım. Yalnız bu şarapnel vücudumda, kalbimin üzerinde aylarca gitmeyen derin bir kan lekesi bırakmıştı.

    Aynı gün gece, yani 10 Ağustos günü, beni mutlak ölümden kurtaran ve parçalanan saatimi Ordu Komutanı Liman von Sanders Paşaya hatıra olarak verdim. Çok şaşırmış, heyecanlanmıştı. Kendileri de altın cep saatini bana hediye ettiler.

    Bu hücumlarda İngilizler binlerce ölü bırakarak tamamen geri çekildi ve Çanakkalenin geçilemeyeceğini iyice anlamış oldular.

    Mustafa Kemal