Çanakkale Savaşında Galatasaray Lisesi

'Tarih Bölümü' forumunda Aysell tarafından 17 Mart 2012 tarihinde açılan konu


  1. Galatasaray Lisesi Çanakkale Savaşı

    Kayıtlara göre, 1912de 60 mezun veren Galatasaray Lisesi'nden 1913te 34, 1914te 21, 1915te 18, 1916da 4, 1917de 5 öğrenci ancak mezun olabilmiştir. Mezuniyet sayılarının düşüklüğünün tek sebebi, art arda patlak veren savaşlar ve bu savaşlarda öğrencilerin büyük kısmının şehit düşmesiydi. Vatan uğrunda şehit yada gazi olmak gayet tabiiydi; ancak bunların vaziyeti bambaşkaydı. Çünkü, hepsi de 1909 ve 1914 “Askeri Mükellef Kanunu gereğince, askerlik vazifesinden ya muaf veya tecilli tutulmuş gençlerdi. (1917 Ağustosundan itibaren, artan asker ihtiyacı nedeniyle Mekteb-i Sultani ve bazı idadilerin son sınıf öğrencilerine askerlik mecburiyeti getirilmiştir.) Buna rağmen pek çok öğrenci bu imkanları kullanmamışlar ve gönüllü olarak vatan savunmasına katılmışlardır.

    Galatasaray Lisesinin tarihçesi hakkında kaynak eserlerden birini vücuda getirmiş olan tarihçi Vahdettin Engin bu hususta şu değerlendirmeleri yapmaktadır: “Ülkenin içinde bulunduğu savaş ortamında Mekteb-i Sultanide eğitime ara verilmemiştir. Ama, bazı Galatasaraylı öğrenciler, bu ortamda vatan için savaşmanın daha kutsal bir görev olacağını düşünerek gönüllü olarak askere yazılmışlardır

    Mekteb-i Sultani öğrencilerinin tahsillerini (ve tabii hayatlarını) bir kenara bırakıp, ülke müdafaası için cephelere koşmaları son derece takdire şayandır. Çünkü 1911den 1917ye kadar olan bir dönemde Trablusgarp ile Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşının üç yılında Galatasaraylılar hiçbir mecburiyetleri olmadığı halde gönüllü olarak savaşlara katılmışlar ve ülkeleri adına fedakarca savaşmışlardır

    Gönüllü olan bu gençlerin hepsi mükemmel lisan bildiklerinden karargah (geri) hizmetine alınmışlar ancak zaman içerisinde ısrarla cepheye talip olmuş ve ön saflarda vatan için savaşmaya başlamışlardır. Galatasaray Lisesinden sadece Çanakkalede şehit olanların (20-25 kişi) isimleri, numaraları ve künyeleri şöyledir:

    (278) Mehmet Refik: 1905de Mekteb-i Sultaniden mezun oldu. 1915te Çanakkalede şehit düştü.

    (119) Ahmet Refik: 1911de Mekteb-i Sultaniden mezun oldu. Yedek subay olarak katıldığı Çanakkalede 1915te şehit düştü.

    (64) Yusuf Cemil: 1913de Mekteb-i Sultaniden mezun oldu. Yedek subay olarak katıldığı Çanakkalede 1915te şehit düştü.

    (26) Halid Fuat: Gönüllü gittiği Çanakkalede 1915te şehit oldu.

    (238) Hasnun Galib: Galatasaray kulübünün futbolcularından; gönüllü gittiği Çanakkalede 1915te şehit oldu.

    (280) Cevdet: Gönüllü gittiği Çanakkalede 1915te şehit oldu.

    (255) Ethem Mehmed: Gönüllü gittiği Çanakkalede 1915te şehit oldu.

    (666) Mehmet Nazmi: Son sınıftayken gönüllü olarak Balkan Harbine katıldı. Sonra orduda kaldı ve 1915te Çanakkalede şehit oldu.

    (?) Vecdi: Çanakkalede şehit düştü.

    (476) Mehmet Ali: Mektepten gönüllü olarak askere gitti ve 1915te Çanakkalede şehit oldu.

    (252) Aziz Ulvi: Mektepte son sınıfta iken gönüllü olarak askere gitti ve 1915te Çanakkalede şehit düştü.

    (519) Hüsameddin: Gönüllü gittiği Çanakkalede 1915te şehit oldu.

    (670) Mehmet Nüzhet: Çanakkalede 1916 yılında şehit düştü.

    (901) Ömer Seyfettin: 1916 yılında Çanakkalede şehit düştü.

    (43) Besim İbrahim: 1916 yılında Çanakkalede şehit düştü.

    (472) Ahmet Refik: 1916 yılında Çanakkalede şehit düştü.

    (169) Hasan Tahsin: 1915te Çanakkalede şehit düştü.

    (948) Mehmet Muzaffer: Son sınıftayken gönüllü olarak katıldığı I. Dünya Savaşında 1915te Çanakkaleye giti. Daha sonra 1917de Gazzede şehit oldu.

    (54) Agop Elmaysan: Galatasaray Sultanisinden askeri doktor olarak katıldığı Çanakkale Muharebelerinde, bombardıman altında yaralıları tedavi ederken, 1918de şehitler kervanına katıldı.

    (794) İbrahim Oran: 1912 mezunu gönüllü olarak hava subayı oldu ve Çanakkale Savaşlarında iki kez yaralandı. 1916da Semandirek adası açıklarında, uçağı ile denize düşerek Sakız Adasında şehit oldu. Şehit olan ilk Türk havacısıdır.

    Ayrıca okulun müstahdemi iken Çanakkale Harbine katılan 1915te şehit düşenlerin isimleri ise şöyledir: Ahmet Enginli, Rıza Kemahlı, Mehmet Kemahlı, Halid Boyabatlı, Selim Çavuş Şileli.

    Kaynak: Erhan Metin, Sözün Bittiği Yer Çanakkale, Mart 2008, s. 85