Zekat Miktarı Nasıl Hesaplanır

'Ramazan ve Oruç' forumunda Sitem tarafından 21 Haziran 2011 tarihinde açılan konu


  1. Zekat Miktarı Hesaplama
    Zekat Nasıl Hesaplanır

    Zekat Miktarı Nasıl Hesaplanır

    Zekat, zenginin üzerine farz olan bir ibadettir. Öyle ise önce zekat verecek kadar zenginliğe sahip olup olmadığınızı tespit edeceksiniz. Bu zenginliğin tespitinde de taban ve tavan sınırları şeklinde farklı ölçüler söz konusu ise de en ihtilafsız taban sınırını tercih edecek olursak şöyle diyebiliriz: Temel ihtiyaçlarınızı karşıladıktan sonra geride bekleyen iki bin beş yüz lira civarında paranız var mı?.. İhtiyaçtan artan bu para bir yerlerde sene boyu bekliyor mu? Bu bekleme kasada olur, bir finans kurumunda, bir şirkette olur. Dükkanda mal olarak bekler, sermaye olarak çalışır... Her nerede olursa olsun...

    İşte bunları düşünerek elinize kalemi kağıdı alıyor, hepsini de alt alta yazıyorsunuz... Mesela kasada şu kadar var. Vitrindeki malın tutarı da şu kadar. Şu kadar da alacağınız var... Bunların hepsini de bir araya topladıktan sonra borcunuz varsa onu mevcuttan çıkarıyor, kalan yekuna bakıyorsunuz. Bu yekun iki bin beş yüz lira civarındaysa zekat zengini sayılıyorsunuz. Her bir bin liraya 25 lira zekat borcunuzu tespit etmiş oluyor, ihtiyaç sahiplerine borcunuzu hemen ödüyorsunuz... Bu arada alacağınızı ikiye de ayırabilirsiniz... Sağlam alacak, ödeneceği şüpheli alacak diye. Sağlam alacağı almış gibi paranızın içinde kabul ederek zekatını verirsiniz. Ancak emin olmadığınız alacağın zekatını da alınca vermeye de niyet edebilirsiniz.

    Paranin zekati:

    Peygamber Efendimiz Hazretleri (s.a.v) zamaninda günümüzde oldugu gibi para yoktu.Dinar isimli altin para ile, dirhem isimli gümüs para vardi.Zekat da bu sebeple altin ve gümüs para üzerinden hesaplaniyordu.Bunun için, günümüzde paralarda nisap miktari, altin esas alinarak tespit edilir. Bu da 85 gram altindir.Bir miktar parasi, bir miktar da altini olan kimse, sayet her ikisinin toplami 85 gram altina esit gelirse, zekat vermekle mükellefdir.

    Safilere göre böyle bir ilave yapilamaz.Bir kimse zekatla mükellef olabilmesi için nisap miktari altina veya paraya sahip olmasi gerekir.Safiilerde nisap miktari 72 gram altindir. Paranin zekati 1/40 ( % 2.5 )'dir.

    Altinin Zekati

    Peygamber Efendimiz Hazretleri (s.a.v) bir hadislerinde, "Altin üzerinden yirmi miskalden azinda zekat yoktur, gümüs üzerinden iki yüz dirhemden azinda zekat yoktur" buyurarak, altin ve gümüsün nisap miktarini belirlemistir.Bu da günümüz ölçülerine göre altinda 85 gram, gümüste 595 gram eder.*

    85 gram altinin zekati 2 gram altindir. Bu ise 1/40 demektir.85 gramdan sonrasi, yaklasik 20 gram olmadikça zekata tabi degildir.85+20 olursa, o yirmi gram da ayrica zekata tabidir.Ancak 20 gramdan az olan altin zekata tabi olan baska bir seyle mesela para ile birlikte hesaplandiginda nisap miktarina ulasiyorsa yine zekati verilir.85 grama ilaveten mevcut olan 20 gram altinin zekata tabi olmamasi, Imam-i Azam 'a göredir.Talebesi olan Imam Ebu Yusuf ve Imam Muhammed'e göre bu fazlaligin da kirkta biri zekat olarak verilir.

    Imam Safii ve diger mezhep imamlari da fazlalik için 1/40 zekat verilecegi görüsündedirler. Gümüste de ölçü 1/40'dir.Buna göre 595 gram gümüsün zekati, 15 gram gümüsdür.

    Altindan veya gümüsten yapilmis sanat eserleri eger nisap miktarina ulasirsa zekati verilir. Böyle bir antika eserin zekati eger kendisinden verilecekse tartilir, kirkta biri zekat olarak verilir.Fakat baska birseyden verilirse, degeri nazara alinir.Kendi cinsinden ödendigi takdirde de Imam-i Azam ve Ebu Yusuf'a göre degeri esas alinir.

    Hanefi mezhebine göre altin, gümüs ve ticari mallarinin nisap miktarinda bunlarin bir cinsten bulunmasi sarti aranmaz.Mesela bir kimsenin bir miktar altini, biraz gümüsü, biraz da ticaret esyasi bulunsa, bunlarin toplami nisap miktarina ulassa, böyle birinin zekat vermesi farzdir. Safii'ye göre altin ile gümüs farkli cinsten olduklari için, nisapta beraber hesaplanmazlar.

    * Altin için 72, 91, 96 ve 100 grami; gümüs için de 642 ve 700 grami esas alanlar da vardir.