Yazılım Lisansları ve Telif Hakları

'Teknik Yardım' forumunda YAREN tarafından 27 Eylül 2009 tarihinde açılan konu


  1. Yazılım lisansları ve telif hakları

    Yazılımlar ve Tipik Yazılım Lisansları

    Bilgisayar yazılımları, fikri eser sıfatı ile telif hakları kanunları uyarınca korunurlar. Herhangi bir yazılımı kopyalamak, kullanmak, değiştirmek o yazılımın sahibinin iznine bağlıdır.

    Bilgisayar lisansları bu noktada devreye girer. Sık sık kullanıcının karşısına çıkan ve “Kabul Ediyorum” tıklanması gereken lisanslar, o yazılımın sahibinin, kullanıcıya kullanma izni vermesi için gerekli şartları düzenler.

    Kapalı kaynak kod dünyasında kullanılan tipik yazılım lisansları, kullanıcıya sadece çok kısıtlı ve belli şartlar dahilinde yazılımı kullanma imkanı verir. Çoğu zaman o yazılımın nasıl çalıştığını anlamaya çalışmak (reverse-engineering), yazılımı ticari amaçlarla değil, kişisel kullanım için dahi kopyalamak (örneğin yedekleme yapmak) gibi şeyler dahi yasaklanmıştır. Kopyalanmanın yasaklanması ve verilen iznin sadece kullanmaya yönelik olması bu tür lisansların belli başlı özelliğidir.

    Serbest Yazılım Lisansları

    Serbest yazılım dünyasında ise, yazılım lisansı farklı bir rol oynar. Bu dünyada yazılım lisansları, kopyalamaya ve üçüncü şahısların da eseri başkalarına vermesine belli şartlar altında izin verir. BSD, kaynak belirtildiği müddetçe, GPL, yazılımın kaynak kodları yanında verildiği müddetçe, başka lisanslar ticari amaç için kullanılmadığı müddetçe, yine başka lisanslar yapılan değişiklikler ilk yazara bildirildiği müddetçe yazılımın, serbestçe kopyalanıp üçüncü şahıslar tarafından da aynı koşullarda dağıtılabilmesi iznini verir.

    Türkiye’de Serbest Yazılım Lisanslarının Hukuki Durumu

    Türkiye’de serbest yazılım lisanslarının hukuki durumu belirsizlik arzetmektedir. Mevcut serbest yazılım lisanslarının Türk kanunları önünde ne şekilde algılanacağına yönelik bir altyapı mevcut değildir. Hali hazırda sadece çeşitli gönüllüler tarafından yapılmış çevirileri mevcut olan serbest yazılım lisanslarının Türkiye’deki hukuki altyapı içerisinde yer almasının çalışmaları yapılmalıdır.