Yaş ve özelliklere göre oyuncaklar

'Bebek Bakımı' forumunda YAREN tarafından 2 Ocak 2009 tarihinde açılan konu


  1. Çıngıraklar (1-3 Ay): Değişik şekiller ve renklerde hazırlanmış, ses çıkaran oyuncaklardır. Bebeklerin işitme duyusunu uyarmaktadır. Bebekler çıngıraklarla farklı ses denemeleri yapmakta, böylece neden-sonuç ilişkisi kurma becerilerini geliştirmektedir. 1-3 aydan itibaren bebeklik dönemi boyunca kullanılmaktadır.
    Sesli Kutular (2-3 Aydan İtibaren): Sallandığında farklı sesler çıkarabilen çıngırak benzeri oyuncaklardır. İçlerine değişik sesler çıkaran malzemeler konularak farklı sesler elde edilmektedir. Bebeklikte çıngırak olarak, ileri yaşlarda birbirinin aynı ya da benzer sesleri bulma becerilerini desteklemek amacıyla kullanılmaktadır. Evde de, ağzı kapanabilen kutular, içine bozuk para, tahta veya plastik boncuk, kum, çakıl gibi malzemeler konulup, dışları sağlamca kaplanarak sesli kutular hazırlanabilir. Bebeklikten itibaren okul öncesi yılları boyunca kullanılır.
    Mobiller (Dönence) (0-12 Ay): Bebeğin yatağının üzerine, arabasının, koltuğunun veya sandalyesinin önüne asılan görme, işitme ve/veya dokunma duyularını uyararak zihinsel gelişimini destekleyen sallanan oyuncaklardır.
    Bileklikler (0-12 Ay): Bebeğin el ve ayak bileklerine takılan, üzerinde küçük kuş zilleri bulunan renkli bantlardır. Bebek el ve ayaklarını hareket ettirdiğinde ses çıkararak işitme duyusunu uyarmaktadır. Ayrıca bebeğin el ve ayaklarını fark etmesini de sağlamaktadır.
    Sesli Çoraplar (0-12 Ay): Ayak ucunda veya üzerinde küçük ziller bulunan bu çoraplar bebeğe giydirilerek işitme duyuları uyarılmakta ve ayaklarını fark etmesine yardımcı olmaktadır.
    Müzikli Oyuncaklar (0-2 Yaş): Kurulduğunda veya ipi çekildiğinde değişik müzikal sesler çıkaran, dönen, parlayan, hareket eden kutular veya yumuşak kumaştan hazırlanmış hayvanlardır. Bebek ve çocukların görme işitme duyularını uyarmakta çalan müzik bebeği rahatlatmaktadır.
    Sesli Yastıklar, Toplar (0-3 Yaş): İçlerine ses çıkaran maddeler konulmuş, herhangi bir şekilde temas edildiğinde ses çıkaran oyuncaklardır. Sesli yastıklar, bebeğin ellerinin veya ayaklarının ulaşacağı yerlere konularak rastlantısal hareketlerle sesleri keşfetmesini sağlamaktadır. Sesli toplar da aynı şekilde kullanılabileceği gibi, ileri dönemlerde atma tutma oyunlarında da oynanabilir.
    Oyun Battaniyesi (0-2 Yaş): Bebek ve küçük çocukların üzerine yatarak veya oturarak oyun oynaması için hazırlanmıştır. Battaniye üzerinde bebeğin görme, işitme ve dokunma duyularını uyaran malzemeler de yer alabilmektedir.
    Takma-Geçirmeli Oyuncaklar (6 aydan sonra): Bir çubuğa halkaları, farklı şekilleri geçirme ya da bir kutudaki farklı şekillerdeki deliklere daire, üçgen, kare vb. şekilleri takma gibi işlevleri olan oyuncaklardır. Çocukların zihin ve hareket gelişimine yardımcı olmaktadır.
    Küpler, Bloklar, İç İçe Geçen Kutular ( 9 aydan sonra): Kumaş, plastik, kauçuk veya tahtadan yapılmış çeşitleri bulunmaktadır. Küp veya bloklarla çocuk bir kaba doldurma boşaltma, üst üste koyarak kuleler ve köprüler yapma gibi oyunlar oynayabilir. İç içe geçen kutuları büyüklüklerine göre iç içe ya da yan yana yerleştirebilir. Bu oyuncaklar zihin gelişimini desteklemektedir.
    Dişlikler (4-8): Asıl olarak bebeğin diş çıkarma zamanında diş kaşıyıcı olarak kullanılmakla beraber, farklı renk, şekil ve özellikleriyle bebek için zihinsel uyarım da sağlamaktadır.
    Dolgu Oyuncaklar (6 ay ve sonrası): Pelüş, polar dibi yumuşak kumaşlardan içi pamuk, sünger, elyaf ya da farklı dokunsal özellikleri olan (örn. plastik boncuk) malzemeler ile doldurulmuş insan, hayvan vb. figürlerde hazırlanmış oyuncaklardır. Bu oyuncaklar çocuğa güven duygusu vererek duygusal gelişimlerini desteklemektedir. Dolgu oyuncakların yıkanabilir olması gerekmektedir.
    Bebekler (1 yaşından sonra): Kumaş, plastik gibi malzemelerden yapılmış insan maketleridir. Oynanan oyunun özelliğine bağlı olarak çocukların tüm gelişimlerine katkıda bulunur.
    Etkinlik Panelleri (0-2 yaş): Basıldığında, çevrildiğinde veya çekildiğinde ses çıkaran içinden bir şey fırlatan, farklı renklerin, dokuların ve seslerin bir arada sunulduğu oyuncaklardır. Bebeklere keşifsel öğrenme, fırsatı sunan bu oyuncaklar; duyularının gelişimine, neden-sonuç ilişkisi kurma, akıl yürütme gibi becerilerinin gelişimine yardımcı olur.
    Toplar (tüm yaşlar): Bebeklikte kumaştan, bir yaşından sonra plastik olanları verilebilir. Hareket gelişimine yardımcı olmaktadır.
    Gerçek Yaşamdaki Nesnelerin Oyuncakları (1,5 yaşından sonra): Müzik aletleri , marangozluk aletleri, evde bulunan eşyanın küçük maketleri, çeşitli mesleklere ait aletler çocukların oyunlarında gerçek yaşama ilişkin alıştırmalar yapmasını sağlamaktadır. Çocukların zihin, dil, sosyal ve hareket gelişimine yardımcı olmaktadır.
    Banyo Oyuncakları (6 ay sonrası): Çocukların banyo saatini daha keyifli geçirmesini ve su oyunları yoluyla rahatlamasını sağlamaktadır. İçinden su fışkıran figürler, kayık gibi yüzen nesneler, huni, maşrapa gibi oyuncaklardır. Ayrıca farklı dokularda süngerler, lifler de çocuğa dokunsal uyarım sağlamaktadır.
    Kuklalar, Maskeler, Başlıklar ve Giysiler (1 yaşından sonra): Çocukların yaratıcılıklarını, hayal güçlerini ve kendini ifade becerilerini destekleyen oyuncaklardır. Küçük yaşlarda aile, ileri yaşlarda çocuğun kendisi kullanabilir.
    Kitaplar (6 aydan sonra): Bebeklik ve küçük çocuklukta, kumaştan ve oyuncak özelliği ağır basan kitaplar satın alınarak hem çocukların mümkün olan en erken yaşta kitaplarla tanışması sağlanabilir hem de zihin ve dil gelişimlerine yardımcı olunabilir. Çocuğun yaşı büyüdükçe kartondan kalın sayfalı, giderek daha çok çocuk kitabı özelliği taşıyan kitaplar satın alınmalıdır.
    Eğitici Oyuncaklar (2 yaşından sonra): Çocukların zihin, dil ve öz bakım becerilerinin gelişimini hızlandıran ve onlara birçok konuda bilgi kazandıran oyuncaklardır. Piyasada yapbozlar, tombalalar, dominolar, bellek oyunları, renk, şekil, sayı gibi birçok kavramı öğreten eğitici oyuncaklar bulunmaktadır.
    İtmeli-Çekmeli Oyuncaklar (1 yaşından sonra): Çocukların yürüme becerilerinin gelişimini destekleyen, ipinde tutulup çekilen arabalar, sapından tutulup itilen tekerlekler bu oyuncaklara örnek olarak verilebilir. Ayrıca çocuğun eliyle ya da tüm vücuduyla itip çekerek oynayacağı araba, kamyon ve diğer taşıt araçları da bu gruba girmektedir.
    İçine veya Üzerine Binilen Oyuncaklar (2 yaşından sonra): Bisiklet, büyük boy araba-kamyon gibi araçlar, sallan at vb. üstüne binilip sallanılan oyuncaklar çocuklara hoşça vakit geçirtirken, onların hareket becerilerinin gelişimine yardımcı olan oyuncaklardır.
    Yapı-İnşa Oyuncakları (2 yaşından sonra): Sünger, kauçuk, plastik veya tahta gibi malzemelerden yapılan küçük ve büyük boy bloklar, lego, noper, gibi oyuncaklardır. Bu oyuncaklar birçok parçadan oluşan ve parçalar birleştirilerek bir ürün oluşturulabilen setlerdir. Bu özellikleri ile çocukların yaratıcılık ve hayal güçlerini desteklemektedir.
    Bahçe Oyuncakları ( 2 yaşından sonra): salıncak, tahterevalli, kaydırak, tırmanma merdiveni, atlı karınca, zıplayan hayvanlar, çocukların hareket becerilerinin gelişimine yardımcı olan bahçe oyuncaklarıdır.
    Taşıtlar (1 yaş ve üzeri): Otomobil, otobüs, minibüs, kamyon, tren, uçak, helikopter gibi taşıtların küçük maketleri olan oyuncaklardır. Çocuklar çok erken yaşlardan itibaren keyifle oynarlar. Yaklaşık olarak bir yaşından itibaren bu taşıtlar farklı oyun stilleri ile çocukların oyunlarında yer alırlar. Böylece çocuk, bir yandan gerçek yaşam alıştırmaları yaparken bir yandan da günlük yaşamın önemli bir parçası olan taşıtları yakından tanıma olanağı bulur.
    Hayvan Maketleri (2 yaş ve üzeri): Çocuklar gerçek yaşamı taklit ettikleri oyunlarında sık sık hayvan maketlerine de yer verirler. Bu oyuncaklar, hayvanların plastikten veya ahşaptan yapılmış minyatürleridir. Aynı şekilde sebze, meyve ve diğer yiyeceklerin plastik minyatürleri de çocukların zevkle oynadıkları oyuncaklardır.