ünsüz benzeşmesi örnekleri

'Genel Türk Tarihi' forumunda bynness tarafından 27 Aralık 2010 tarihinde açılan konu


  1. ünsüz benzeşmesi örnekleri


    Ünsüz Benzeşmesi (Ünsüz Sertleşmesi)

    P, ç, t, k, f, h, s, ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.

    Örnekler:
    Kebap-cı...kebapçı,
    Yavaş-ca...yavaşça,
    Ayak-cak...ayakçak,
    ayak-da...ayakta,
    yurt-dan...yurttan,
    ses-deş...sesteş,
    yap-dı...yaptı,
    aç-dır...açtır,
    at-gı...atkı,
    seç-gin...seçkin,
    çalış-gan...çalışkan,
    kıs-gaç...kıskaç...
    kitap-da kitapta...

    NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
    Özel durumlar [değiştir]

    1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
    Farklı örnekler [değiştir]

    Sözcük: Ek: Yazılışı:
    Kayık -cı Kayıkçı
    Piş -gin Pişkin
    Ağaç -dan Ağaçtan
    Üç -de Üçte
    Simit -ci Simitçi
    Çorap -ci Çorapçı
    Sabah -cı Sabahçı
    Dolap -de Dolapta
    Taş -gin Taşkın
     



  2. p,ç,t,k,f,h,s,ş harfleri ile biten bir kelimeye c,d,ğ harfleri ile başlayan bir ek gelirse ekin başındaki harfler sertleşir buna göre; c-ç,d-t,g-k olur.
    örnek:
    kebap-cı > kebapçı
    yavaş-ca > yavaşça
    ayak-da > ayakta
    yurt-dan > yurttan
    yap-dı > yaptı
    aç-dır > açtır
    at-gı > atkı
    çalış-gan > çalışkan
    ağaç-dan > ağaçtan
    dolap-dan > dolaptan
    koş-duk-ca > koştukça
    konuş-dum > konuştum
    sokak-dan > sokaktan
    şaş-gın > şaşkın
    kitap-da > kitapta
    geç-di > geçti
    kaç-dı > kaçtı
    market-de > markette
     



  3. tşk ederim yazdım hocaya vericem
     



  4. yazdım hepsini hocaya verip 100 alacam
     



  5. çok teşekkür ediyorum bu site sayesinde ödevimden tam artı alacağım
     



  6. Ama çook teşekkür ederim F harfiyle yoktu napcam yaa :((((
     



  7. çok iyi oldu 50 tane örnek verecektik bitti şükür :D
     



  8. Çok Teşekkürler sizin sayenizde odevimi eksızsız yaptm ama keşke 15 tane yapsaydınz tam 15 tane örnek gerek baska sıtelere bakcam sagolun
     



  9. “Kitap” sözcüğünün sonundaki “p” sesi serttir. Bu sözcüğe biz “-de” hal ekini getirirsek “kitapda” sözü oluşur. Bu durumda ekin başındaki “d” sesi yumuşak olduğundan sözcükte ünsüz benzeşmesine aykırı bir durum görülür. Kurala uyulması için, “d” sesi sertleşmelidir. Bunun serti ise, yukarıda göstermiştik, “t” dir. Dolayısıyla sözcük, “kitapta” olacaktır.

    Karışık Örnekler:
    okul-dan > okuldan
    av-cı > avcı
    ağaç-dan > ağaçtan
    ocak-cı > ocakçı
     



  10. hiç güzel değil
     



  11. hiç beğenmedim sertleşmeye örnke vermenizi diliyorum calarımm
     



  12. Harfler den fıstıkçı Şahan çıkıyor:rolleyes:
     


  13. M.B

    M.B


    Kim yazdıysa teşekkür ederim ama daha fazla örnek olabilirdi:f77::p
     



  14. çok teşekkür ederim hepsini yazdım hocaya verdim ve 100 aldım
     



  15. Yaaa ama bunlar 50 tane değil ben ne yapıcam
     



  16. hoca bakımı 100 vermedi 96 vardı ben de hocaya başka bişey vercem size ip ucu vercem kullanıcı adıma bakın eğer cevabı biliyorsanız hemen yazın
     



  17. olmuş çok güzel hemde
     



  18. çok işime yaradı çok teşekkürler ;);)
     



  19. teşekkürler