Türkiyenin Coğrafi Konumu konu anlatımı

'Sözel Dersler' forumunda Dark tarafından 20 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. Türkiyenin Coğrafi Konumu

    Türkiye Kuzey Yarım Kürede, eski dünya karalarının birbirine en çok yaklaştıkları stratejik bir bölgede yer alır Buna bağlı olarak matematiksel ve özel konumu ülkenin sosyal, politik ve ekonomik durumu üzerinde etkili olmaktadır


    Türkiyenin Matematik Konumu

    Türkiye 36° - 42° Kuzey enlemleri, 26°-45° Doğu boylamları arasında yer alır Buna bağlı olarak;
    1Türkiye dört mevsimin belirgin olarak yaşandığı ılıman kuşakta yer alır
    2Güneş ışınları yıl içinde düz zeminlere dik gelmez Bu nedenle yatay düzleme dik duran cisimlerin gölge boyları sıfır olmaz
    3Ülkenin doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır

    Türkiyenin Özel Konumu

    Türkiyenin eski dünya karaları olan Asya ve Avrupa kıtalarında toprakları bulunur Üç tarafı denizlerle çevrili yarımada özelliği taşır Ortalama yüksekliği fazla olup (1130 m), yükseklik batıdan doğuya doğru artar Yakın jeolojik zamanda oluştuğundan kırıklı arazisi fazladır Bu nedenle tektonik depremler sık görülür Maden çeşitleri fazladır Ortadoğu ve Asya petrollerine yakınlığı, boğazlara sahip olması jeopolitik önemini artırır

    Türkiyeyi Çevreleyen Denizler


    Karadeniz

    Sularının Özellikleri

    Karadeniz, bol su taşıyan akarsularla beslendiğinden ve bol yağışlı bir bölgede bulunduğundan su seviyesi yüksektir
    Bulunduğu enlem nedeniyle suların sıcaklığı Akdeniz sularına göre daha düşüktür
    Derinlerde kükürtlü hidrojen gazının bulunması, 200 mnin altındaki derinliklerde deniz canlılarının yaşamını engeller
    Tuzluluk oranı, %o 18dir

    Akıntılar

    Karadenizin su seviyesinin yüksek ve tuzluluk oranının düşük olması nedeniyle Karadenizden Marmara Denizine doğru bir üst akıntı bulunmaktadır Marmara Denizinden de Karadenize doğru alt akıntı bulunur

    Kıyı Tipi

    Karadenizin Anadolu kıyıları, dağlar kıyıya paralel uzandığından genellikle dik ve yüksek kıyılar şeklindedir Boyuna kıyı tipi özelliğindedir Bu nedenle, Anadolu kıyılarının gerçek uzunluğu ile kuş uçuşu uzunluğu arasındaki fark azdır

    Marmara Denizi

    Sularının Özellikleri

    Marmara Denizi sularının özelliği bakımından, Akdeniz ile Karadeniz arasında bir geçiş özelliği gösterir Karadenizden olan üst akıntı nedeniyle yüzeyde %o 23 tuzluluk oranı, Akdenizden olan alt akıntının etkisiyle derinlerde %o 36 civarındadır

    Akıntılar

    Akdenizin tuzlu suları alt akıntı ile Karadenizin az tuzlu suları ise üst akıntı ile Marmara Denizi sularına karışır

    Kıyı Tipi

    Marmara Denizi kıyılarında birden fazla kıyı tipi görülmektedir Örneğin, İstanbul ve Çanakkale Boğazı kıyılarında ria kıyı tipi, İzmit-Yalova arasında enine kıyı tipi, kuzey kıyılarında limanlı kıyı tipi görülür

    Ege Denizi

    Sularının Özellikleri

    Sularının özellikleri bakımından Akdenize benzerlik gösterir Tuzluluk oranı, Ege Denizinin kuzeyinde yaklaşık %o33, güneyinde ise yaklaşık %o 37 dir

    Akıntılar

    Akdenizin tuzlu suları alt akıntı ile Ege Denizi sularına karışmaktadır Karadenizden ise Ege Denizine doğru üst akıntı bulunmaktadır

    Kıyı Tipi

    Ege Denizinin Edremit Kuşadası arası, dağlar kıyıya dik uzandığından enine kıyı tipindedir Güneybatı Anadolu kıyıları ise (Bodrum, Marmaris, Datça) ria tipi kıyılardır

    Akdeniz

    Sularının Özellikleri

    Akdeniz sularının sıcaklığı diğer denizlerimizden daha yüksektir
    Bulunduğu enlem nedeniyle sıcaklık ve buharlaşma fazladır Buna bağlı olarak, tuzluluk oranı %o 36 ilse %o 39 arasında değişir

    Akıntılar

    Akdenizin çok tuzlu yoğun suları dip akıntı ile Marmara Denizine ulaşır

    Kıyı Tipi

    Akdenizin Anadolu Kıyıları genlikle boyuna kıyı özelliğindedir Finike Kaş arasında Dalmaçya kıyı tipi görülür

    Türkiyenin Sınırları ve Komşuları

    Türkiyenin kara ve deniz sınırlarının toplam uzunluğu yaklaşık 11000 kmdir Burada Türkiyenin kara sınırları ve komşuları incelenecektir

    Sınırları

    Türkiyenin kara sınırları yaklaşık 2753 kmdir Irak ve İran sınırları doğal sınır özelliği taşımaktadır Diğer sınırlarımız yer yer bazı engellerden geçseler bile büyük çoğunluğu politik sınır özelliğindedir En uzun sınırımız 877 kmlik Suriye, en kısa sınırımız 18 kmlik Nahçıvan sınırıdır

    Komşuları

    Asya ile Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan bir köprü özelliğindeki Türkiye, Asyada Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan, İran, Irak, Suriye, Avrupada Yunanistan ve Bulgaristan ile sınır komşusudur

    Türkiyenin Coğrafi Bölgeleri

    Türkiyenin bölgelerini incelerken öncelikle bazı kavramların bilinmesi gerekir Bunlar coğrafi bölge, coğrafi bölüm ve yöredir
    Coğrafi Bölge : Taşıdığı belirli Coğrafi özellikleri ile çevresinden ayrılan, kendi içinde benzerlik gösteren en geniş coğrafi birimdir Coğrafi bölgelerin sınırları belirlenirken doğal koşullar, sosyal ve ekonomik özellikler temel alınır
    Coğrafi Bölüm : Bir coğrafi bölge içinde doğal koşullar, sosyal ve ekonomik özellikler bakımından farklılık gösteren küçük birimlerdir
    Yöre : Bölüm içerisinde farklı özelliklere sahip, bölümden daha küçük birimlerdir Iğdır Yöresi, Göller Yöresi, Menteşe Yöresi gibi

    Türkiyenin Coğrafi Bölgeleri

    Ülkemiz 1941 yılında toplanan Birinci Coğrafya Kongresinde 7 coğrafi bölgeye ve 21 bölüme ayrılmıştır Bunlar,

    1Karadeniz Bölgesi
    2Marmara Bölgesi
    3Ege Bölgesi
    4Akdeniz Bölgesi
    5İç Anadolu Bölgesi
    6Doğu Anadolu Bölgesi
    7Güneydoğu Anadolu Bölgesi