Türkiyede ilk özelleştirme

'Güncel Bilgiler' forumunda Aysell tarafından 25 Kasım 2011 tarihinde açılan konu


  1. Türkiyede özelleştirme tarihi
    Türkiyede ilk özelleştirme


    Türkiye'de Özelleştirme uygulamalarına 1986 yılında başlanmış olup, 129 kamu kuruluşu özelleştirme kapsamına alınmıştır. Bunların 10'u KİT, 37'si Bağlı Ortaklık, 6'sı Banka, 76'sı da İştiraklerden oluşuyordu.

    Bugüne kadar 73 kuruluşun kamu paylarının tamamı, blok satış, halka arz ve İMKB'de hisse senedi satışı yoluyla özel sektöre devredilmiş, 8 kuruluş özelleştirme kapsamından çıkarılmış, halen 49 kuruluş özelleştirme kapsamında olup bu kuruluşların 26'sında kamu payı %50'nin üzerindedir. Özelleştirilen kuruluşların 22'si çimento sektöründe faaliyet göstermektedir. Ancak, bugüne kadar bir tek KİT bile özelleştirilememiştir.

    KİT'lerin Bağlı Ortaklıkları başlığı altında toplanan 22 çimento fabrikasının 5'i Fransızlara, geriye kalan 17'si de yerli firmalara satılmıştır. Bu firmaların zarar etmesi büyük ölçüde aşırı istihdam ve aşırı ücretlerden kaynaklanmış olduğuna göre, bu fabrikalar kamu mülkiyetinde iken bunların yönetimleri özerkleştirilse ve sendikalar işçi çıkartmalarına karşı gelmese ve ücretler makul seviyelerde tutulabilseydi büyük bir ihtimalle bu kuruluşların özelleştirilmesine gerek kalmayabilirdi. Özel sektörün karlı çalışması büyük ölçüde aşırı ücretlere ve aşırı istihdama izin vermemesinden kaynaklanmıyor mu?

    Türkiye'de bu güne kadar özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların yarısından çoğu özelleştirilmiş olmasına rağmen, Tablo-1' de görüldüğü gibi, net özelleştirme geliri açısından beklenen hedeflerin çok altında kalmıştır.

    Nitekim Tablo'nun son kolonunda görüldüğü gibi, 1986-1994 döneminde 2 milyar 844 milyon dolarlık özelleştirme geliri elde edilmiş, aynı dönemde özelleştirme giderleri 2 milyar 581 dolara ulaştığı için elde edilen net özelleştirme geliri sadece 263 milyon dolarda kalmıştır.