Türkiyede Futbolun Tarihsel Gelişimi

'Spor Gündemi' forumunda YAREN tarafından 13 Temmuz 2010 tarihinde açılan konu


  1. Türk Futbolunun Tarihi Gelişimi



    İLK ÇAĞLARDA TÜRK FUTBOLU
    Futbolun tarihsel geçmişi incelendiğinde futbola benzer oyunların tarihin en eski çaglarından bu yana oynandığı bilinmektedir.
    İngilizlerin 12.yüzyılda oynamaya başaladıkları ve kralların yasakları sonucu 17.yüzyıla kadar oynanamayan futbol her nekadar bugünki şekliyle olmasada Türkler de bundan yaklaşık 8 bin yıl önce oynanmaktaydı.Adına ''Tebük'' denilmekteydi. İsmi tekmelemek anlamına gelen bu spor seneler öncesinde oynansa da maalesef günümüze kadar gelememiştir. Fakat bu sporun oynandığı eski türk destanlarında ve yazılı Çin kaynaklarında geçmektedir.

    La Tartarie” adlı esere göre, Orta Asya’da Tsang’da kız ve erkeklerden kurulu karma takımların futbol maçlarını seyreden Hiutan adlı bir Çinli demiştir ki:

    “Büyük mabetlerin avlularında sık sık ayak topu maçları yapılır. Topa el ile dokunulmaz. Ya ayak, başla vurulur ve rakip kaleden içeri sokmaya çalışılır. Türk kadınlarının erkekler gibi savaşçı olmalarının sebebini bu futbol maçlarında verdikleri mücadele ruhu ve azmi ile açıklamak mümkündür.”

    Diğer bir Çinli Song-Wen, yine Orta Asya’da Kivişka’da yapılan Türk spor bayramlarını görmüş ve şöyle aktarmıştır:

    “Mabetlere bağlı spor kulüpleri sık sık büyük bayramlar organize ederler. Aralıksız 3 gün ve 3 gece devam eden bu bayramlarda pehlivanlar güreşir, insanlar koşar, atlar koşturulur, top oynanır, oklar atılır. Bir atlas kumaş üzerine konan küçük hedefe oku nişanlayan, o ülkenin bir günlük kralı ilan olunur ve o gün için bir kralın bütün haklarını kazanır.”

    Çin ve Türk kaynaklarında da gördüğümüz gibi yüzyıllar öncesinde oynanan ve futbola benzer nitelikler taşıyan bu spor ne yazık ki günümüze kadar getirilememiştir. Bugün kü tabiriyle modern futbol dediğimiz spor ise 19. yy ın sonlarına doğru Türkiye' ye girmeye başlamış ve 21. yy. a damgasını vurmuştur.


    [​IMG]

    MODERN FUTBOLUN DOĞUŞU VE TÜRKİYE

    İngiltere' de 17. yy. da krallar futbolu teşvik etmeye başlamaları sonucu ülkede futbola olan sevgi giderek artmış ve 1848’de mevcut futbol kuralları “Cambridge Kuralları” adı altında birleştirilmiş ve bu bütünlük tüm ülkede bir futbol standardının oluşmasına yardım etmiştir. Böylece ilk okullar arası futbol maçları düzenlenmeye başlanmış ve 1857’de ilk futbol kulübü “Sheffield Club” kurulmuştur.

    Türkiye' ye ise futbol ilk olarak 1890 yılında gelmiştir. İlk olarak İzmir'in Bornova çayırlarında ingiliz aileler ve rumlar tarafından oynanmıştır.Daha sonra yine İngilizler bu oyunu İstanbul' un Kadıköy yakasında oynamaya başladılar.(1894) Futbol Türkiye'de ilk zamanlar bazı dini kısıtlamalar sonucu yalnızca gayrimüslimler ve yabancı vatandaşlar arasında oynanmıştır.Türkiye' de ilk futbol kulübü 1902 yılında iki İngiliz tarafından kurulmuştur.(Kadıköy Futbol Kulubü).Daha sonra ki zamanlarda yabancı vatandaşlar tarafından kurulan 3 takım sonucunda takım sayısı 4' e yükselmiş ve bir lig kurulmuştur.Bu ligi 1904 yılında bir İngiliz olan James Lafontaine kurmuştur.(İstanbul Futbol Ligi) Bu ligin ilk şampiyonu ise İmogene takımı olmuştur.

    İlk futbol faliyetlerinin görüldüğü İzmir' de ise ilk futbol kulübü Rumlar tarafından Panionios adı latında 1900 yılında kuruldu ve bu kulübü yine bir Rum takımıyla bir Ermeni takımı izledi. İzmir' in ilk Türk Futbol kulübü ise 1912 yılında kurulan Karşıyaka' dır. Karşıyaka' yı sırasıyla 1914' te Altay, 1923' de Altınordu ve 1925' te Göztepe izlemiştir.

    Türk futbolcularının futbola girişi günün şartlarından ve sarayın futbolu yasaklamsından dolayı biraz daha ilginç olmuştur. İlk Türk futbolcusu olan Fuat Hüsnü Kayacan ''bobby'' takma adıyla oynamış olup tarihe ilk Türk futbolcusu olarak geçmiştir.Fuat Hüsnü Bey bir süre İngiliz takımında oynadıktan sonra arkadaşı Reşat Danyal Bey ile birlikte ''Siyah Çoraplılar''(Black Stocking) takımını kurmuşlardır.Bu takımın oyuncularının çoğu Türk'dü ve ilk maçında hafiyelerin dikkatini çeken bu kulüb dağıtılı ve üyeleri sürgün edildi.

    Futbol faliyetlerinin ülkede giderek artması sonucu kamuoyu ve Abdülhamit II yönetimincede hoş karşılanmaya başlanması Türk kulüplerinin kurulmasına yol açtı. Galatasaray sultanisi öğrencilerinden Ali Sami Yen ve arkadaşları tarafından ilk Türk futbol kulübü kurulmuş ve ardından 1907 yılında Fenerbahçe, 1908 yılında Beykoz ve Vefa Kulüpleri izlemiştir. Beşiktaş Jimnastik Kulübü ise 1910 yılında futboluda etkinliklerine katarak Türk futboluna katkılar sağlamıştır.

    İlk Türk futbol kulübü olan Galatsaray 1909 yılında ilk lig şampiyonuluğunu kazanarak lig de ki yabancı takımların üstünlüğüne son vermiştir ve Türk futbolunun geleceğine ışık tutmuştur. Ali Sami Yen' in sözünde de bu vardır zaten '' amacımız İngilizler gibi toplu halde oynamak, bir renge ve isme makil olmak, Türk olmayan takımları yenmektir'' der. bu gaye içersinde türk futbolu zamanla yabancılara karşı daha iyi maçlar oynamaya başlamış ve başarılar elde etmiştir.