Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası

Konusu 'Önemli Gün ve Haftalar' forumundadır ve YAREN tarafından 8 Mart 2010 başlatılmıştır.

  1. YAREN Üye

    Türk Dünyası ve Topluluklar Haftası
    Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası 2010
    21 Mart Nevruz gününü içine alan hafta


    Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası Hakında bilgiler, Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası Şiirleri

    Türk Dünyası ve topluluklarıyla iyi ilişkiler kurabilmek ve ordularla her alanda iş ve gönül birliği yapabilmek amacı ile 21 Mart nevruz gününü içine alan hafta Türk Dünyası ve toplulukları haftası olarak ilan edilmiştir.
    Okullarda ilgili derslerde konuşma, şiir, kompozisyon, resim, fotoğraf, film, sergi gibi faaliyetlerden faydalanarak bu günler hakkında bilgi verilir.

    NEVRUZUN ANLAMI

    Türk dünyasının tamamında ve Türk dünyasına komşu olan coğrafyalarda kutlanan Nevruz, eski takvimlere göre yılın ve baharın ilk günüdür. Yeni takvime göre ise gece ve gündüzün eşit olduğu martın yirmi birine rastlamaktadır.
    Nevruz,Türk dünyasının kuzeyinden güneyine, batısından doğusuna kadar uzanan engin coğrafyada yaşayan toplulukların pek çoğu tarafından yaygın olarak kutlanan bahar bayramıdır. Nevruz, ayrıca Türklerin Ergenekon’ dan çıkış günü olarak da benimsenmiştir. Nevruz günü, Türk dünyasında çeşitli şenlikler düzenlenmekte, bayram havasında kutlanmaktadır. Nevruz ateşi yakılarak ateş üzerinden atlanmakta ve halaylar çekilmektedir.

    Coğrafya, tabiat şartları, insan meşguliyetleri takvimlerin oluşmasında birinci derece önemli unsurlardır. Türkler genellikle orta iklim kuşağı veya ılıman iklim kuşağı (30°-60° enlemler arasında) adı verilen bir coğrafyada yaşayan, yirminci yüzyılın başlarına kadar genellikle tarım ve hayvancılıkla geçinen bir millettir. Takvimleri de bucoğrafya, tabiat şartları ve meşguliyetlerinden doğmuş ve gelişmiştir. Doğal olarak Nevruz, bütün Türk devlet ve topluluklarında bilinmektedir. Bir başka ifade ile Nevruz'u tanımayan, yaşatmayan, uygulaması bulunmayan herhangi bir Türk devleti veya topluluğu yoktur. Bu yönüyle Nevruz; birlik, beraberlik ve barışı ifade etmektedir.

    Türkiye'de Yılsırtı, Mart Dokuzu, Mart Bozumu, Sultan Nevruz, Gün Dönümü, Yeni Gün, Ölüler Bayramı, Nevruz isimleriyle bilinmektedir.


    Diğer Türk devletleri ve topluluklarında durum şöyledir: Altay Türkleri Cılgayak Bayramı; Azerbaycan Novruz, Ergenekon Bayramı, Bozkurt Bayramı, Ölüler Bayramı; Başkurt Türkleri Ekin Bayramı, Doğu Türkistan Yeni Gün, Baş Bahar, Gagavuzlar İlkyaz; Karaçay-Malkar Türkleri Gollü, Gutan, Saban Toy, Tegri Toy; Kazakistan Türkleri Navruz, Nevruz Bayramı, Nevruz Köce, Ulus Günü; Kazan Türkleri ve Karapapaklar/Terekemeler Ergenekon Bayramı; Kırgızistan Türkleri Noruz; Kumuk Türkleri Yazbaş; Nogay Türkleri Navruz, Saban Toy; Özbekistan Türkleri Nevroz; Tatarlar Nevruz; Türkmenler Teze Yıl; Uygur Türkleri Yeni Gün adlarıyla bu güne özel bir önem vermektedirler.

    Nevruz diğer isimlerle Yılsırtı, Mart Dokuzu, Mart Bozumu, Sultan Nevruz, Gün Dönümü, Yeni Gün'ün Türk tarihinde ve kültüründe köklü bir geçmişi bulunmaktadır. Türklerin Ergenekon'dan çıkış gününün yirmi bir marta rastladığı kabul edilmektedir. On İki Hayvanlı Türk Takviminde yıl başı da aynı güne rastlamaktadır . Oğuz Kağan'ın bu günü kutsal saydığını ve bayram gibi törenlerle karşıladığı bilinmektedir. Türklerin Nevruz kutlamaları Eski Uygur Dönemi nesimlerine de konu olmuştur. Selçuklu Sultanı Sultan Celaleddin Melikşah, devrin uzay bilimcilerini Selçukluların başkenti İsfahan'da toplamış, kendi adıyla anılan Celali Takvimi'ni yaptırmıştır . Şemsi Takvim adıyla İran ve Afganistan'da kullanılan bu takvime göre yılbaşı yirmi bir marttır. Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan, Nevruz gününü yılbaşı kabul etmiş, vergileri buna göre düzenlemiştir. Sultan kelimesinin Nevruzla birlikte kullanılması, padişahların halkla birlikte Nevruz kutlamalarına katılmasıyla ilgilidir. Ertugrul Gazi Törenleri, II. Abdülhamid zamanına kadar ( eski takvime göre) mart dokuzu yani Nevruz günü yapılmaktaydı.



    TÜRK DÜNYASI VE TOPLULUKLARI HAFTASI ŞİİRLERİ

    SILADA BAHAR

    Kış gidende türlü türlü süslenir,

    Bir başkadır bizim elin baharı.

    Dağlarından düze keklik seslenir,

    Yurdum, şu dünyada cennet diyarı.



    Erciyes'in eksik olmaz dumanı,

    Türklük gibi zaptetmede zamanı.

    Bizim köyün yağız çehre çobanı

    Erkenden önüne katar davarı.



    Kırlarda ağaçlar duvaklar takmış,

    Duydum ki nevruz gelin olacakmış.

    Seherde sevdiğim bahçeye çıkmış,

    Papatyalar dolar civarı.



    Her tarafta şen bülbüller ötüşür,

    Sümbül başka, iğde başka kokuşur.

    Yar göğsüne gül ne güzel yakışır!

    Şimdi gönül görmek ister o yari.

    Şükrü TARLA



    NEVRUZ SEMAHI

    Bugün dağlar yeşillendi

    Sultan nevruz sefa geldin

    Cümle kuşlar hep dillendi

    Sultan nevruz sefa geldin



    Tacik, Çeçen hem Altaylar

    Mesirede zengin baylar

    Kırgız, Kıpçak cümle boylar

    Sultan nevruz sefa geldin



    Bugün bahar eyyamıdır

    Nevruz, Türk'ün bayramıdır

    Gönüllerin sultanıdır

    Sultan nevruz sefa geldin



    Allah deyü öten kuşlar

    Dua eyler dağlar taşlar

    Yeşillendi hep ağaçlar

    Sultan nevruz sefa geldin



    Geçti şita döndük yaza

    Ali Nebi'm vurur saza

    Kızanlar düştü alaza

    Sultan nevruz sefa geldin

    (eyyam: günler- şita: kış- alaz: ateş)


    Ali Nebi
    Kaynak:Nail TAN,TÜRKSOY Dergisi​
    Son düzenleme: 8 Mart 2010