Tuncelinin Yöresel Yemekleri

'Türkiye Coğrafyası' forumunda Wish tarafından 8 Nisan 2011 tarihinde açılan konu


  1. Tunceli Yemekleri
    Tuncelinin Yöresel Yemek Tarifleri
    Tunceli yemek kültürü
    Tunceli mutfağı


    Tunceli’de temel ekonomik etkinliklerin tarım ve hayvancılık olması nedeniyle yöre mutfağı, tahıl ürünleri ile hayvansal besinlere dayanır.

    Bağcılığın yaygın olduğu yerlerde besin ürünleri çeşitlenmektedir. 'Şire'nin hem tatlı hem de katık olarak kullanımı yaygındır. Pekmez, pestil ve orcik (cevizli sucuk), şireden yapılan besin türleridir. Ayrıca döğme denilen bulgurla 'şireli' tarhana yapılır.
    Buğdaydan elde edilen döğmeden yapılan 'döğme pilavı' ve 'keşkek', yarmadan yapılan 'malhuta çorbası', tarhana, erişte ve un pilavı yörenin yaygın yemeklerindendir. Sütten yağ, yoğurt, ayran ve çökelek yapılır. Yörenin en bilinen yemeklerinden biri olan ‘hazırlop köftesi’dir. Bu köfteyi yapmak için el değirmeninde öğütülmüş mercimek ve culbant (bir tür baklagil) ıslatılır, un, soğan ve maydanozla yoğrularak rulo biçimi verilir. Pişirildikten sonra üzerine kızdırılmış kırmızı biberli yağ gezdirilir.

    Ekmekler genellikle tandırda ya da sacda pişirilir. Mayalı hamurdan yapılan ekşili ekmek, bazlama; mayasız hamurdan yapılan yufka, kumbik, kül (ocak) gömmesi ve değirmen poğaçası yaygın ekmek türleridir. Yumurtalı tepsi kumbiği, su böreği, bişi ve hırınç gibi börek türü hamurlu yiyecekler, sacda ya da ocakta pişirilir. Kalbur hurması ve baklava, yaygın türleridir.

    Oldukça zengin yemek kültürüne sahip olan Tunceli'nin yöresel yemekleri arasında Zerefet ( Babiko ), Sirekurt , Sirepati , Keşkek, Kavut, Patila unlu yemeklerine örnek verilebilir. Yöreye özgü bitki ve sebze yemeklerinden, Gulik Yemeği, Mantar Yemeği, Döğme Çorbası, Döğme Pilavı, Gulik Çorbası, Guriz Yemeği ile kurutulmuş sebze yemekleri sayılabilir. Geleneksel yöresel tatlılar arasında Helva, Dut Tatlısı, Aşure, Pancar tatlısı, Kabak Tatlısı, Heside (sulandırılmış Dut pekmezi, un ve tereyağı) ile baklava yer almaktadır.

    Zerefet ( Babıko , Pargaç)

    Pisirilmis ekmegin üstü yuvarlak daire gibi biçakla kesilir. İçi iyice boşaltılır.. Boslukta çikarilan pismis ekmek, elle ufaltılır ; Ayri bir kap’a konulur.Sonra ufaltılan ekmek tekrar çıkarıldığı gömbe'nin içine konur.

    İsteğe göre sarmısaklı veya sarmısaksız ayran, kasik ile ufaltilan ekmegin üstüne ilave edilir.Son olarak eritilmiş terayağı'da üstüne ilave edildikten sonra yenmeye hazır hale gelmiş olur.

    Şir ( Şire kut )

    Şir için hazırlanan hamur kıvamına geldikten sonra yuvarlak bir hale getirilerek, metel saçin altina yerlestirilir. Saç, hamurun üstüne konulur. Sicak kül ve ates, metel saçin üstüne serpistirilir. Hamurun pistigi tahmin edildikten sonra sac'dan çikarilir. Agaç kütügünden yapilmis,topike ( yoksa bildigimiz tencereye ) konur. aletin içine ekmek parça parça edilerek konulur.

    Yogurt veye sarmisaklı ayran azar azar topikenin içine aktarilir. Gine metel olan ostom ile dövülerek hamur haline getirilir. Metel olan sini’nin (Büyük tabak) içine aktarilir. Tahta veya metel kasik ile etrafini düzelttikten sonra tam ortasinda çukur açilir.Eritilmis tere yagi, bu çukur’a doldurulur.Bu işlemlerden sonra afiyetle yenmek üzere servis edilir.