Tuncelinin Yöresel Kıyafetleri

'Türkiye Coğrafyası' forumunda Ezlem tarafından 5 Nisan 2011 tarihinde açılan konu


  1. Tuncelinin Yöresel Kıyafetleri nedir
    Tuncelinin halk Kıyafetleri
    Tuncelinin folklörü

    Tunceli’de temel ekonomik faaliyet olarak hayvancılığın ve buna bağlı olarak dokumacılığın gelişmesi nedeniyle 1950’lere kadar ev dokumalarından yapılan geleneksel giysiler yaygın olarak kullanılmaktaydı. Tunceli yöresinde ekonomik ve sosyal yapıdaki değişimler, giyim-kuşam özelliklerini de etkilemiştir. Büyük merkezlerle ilişkiler, geleneksel giysiler yerine çağdaş giyim-kuşam özelliklerinin benimsenmesini kolaylaştırmıştır.

    Kadın Giyimi

    Gençler ince tülbent, oyalı yazma, yaşlılar da koyu renkli ipek başörtüleri, kış aylarında yünlü dokuma atkılar kullanırlar. Çarşaf dışarıda başörtüsü olarak giyilmekte, üstüne ince çit (yazma) bağlanmış fesler kullanılmakta, bunun üstüne de ‘izar’ denilen beyaz bir örtü örtülmektedir.

    ‘Ev Bezi’ denilen beyaz bezden iç gömlek, alacasından da ucu büzgülü topuklara uzanan diz donu yapılır. Renkli dokumadan yapılan önden düğmeli içlik, ‘işlik’ üzerine üst giysisi olarak üç ya da dört etekli entari giyilir. ‘Peşli’de denilen bu entarilerin kol ağızları (zilek) geniştir. Bele kuşak, bunun üstüne de ‘kejik’ denilen ucu püsküllü şerit sarılır. Kış aylarında çuhadan, sırma işlemeli salta ya da gocik ve hırka giyilir. Şalvar, iş giysisi olarak kullanılır.

    Ayakkabı olarak giyilen yüksek topuklu, nalçalı yerli ‘kara kundura’ bileği sarar. Yün çoraplar nakışlıdır. Bunlara ‘çakkala’ veya ‘menemse’ denir.

    Erkek Giyimi

    İçlik, don ve kuşak, geleneksel iç giysilerini oluşturur. Üstte şalvar, tosya kuşak ve erkek saltası bulunur. Zenginlerde şalvar çuhadan dikilir. Üç etek ve kalın ak bezden dikilen mintana kırsal kesim erkek giyiminde de rastlanmakta, bu giysiler gocik ve hırka ile tamamlanmaktadır. Çuhadan önü ikili cepkenin iki kolu, koltuk altından bileğe kadar açık olup soğuk havalarda iliklenir. Palto yerine kolsuz keçe kullanılır.

    Dokumadan yapılan ve şal-şepik denilen giysi, bol pantolon ve yakasız ceketten oluşur. Kolları ‘zilek’li geniş ve püsküllüdür. Başta ise el örgüsü başlık ve puşi bulunur. Erkek çorapları ‘gallik’, ‘dizleme’ ve ‘konçlu’ olmak üzere üç çeşittir. Erkek çoraplarına bazı hayvan motiflerinden oluşan nakışlar yapılır. Ayakkabı olarak kış aylarında çevresi kasnaklı, altın deri ya da kıl ip örgüsü,
    üstten bağcıklı ‘hedik’ giyilir. Yazları ‘mazdu’, ‘ham’ ve ‘dedemburnu’ denilen çarıklar giyilir.