Tümcenin (Cümlenin) Öğeleri Konu Anlatımı

'Ders notları' forumunda ZeuS tarafından 7 Ağustos 2011 tarihinde açılan konu


  1. Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı,
    tümcenin ögeleri,
    Cümlenin Öğeleri nelerdir,
    Cümlenin Öğeleri örnekler


    Tümcenin Öğeleri Nelerdir

    Sözcüklerin tümce içindeki görev adına tümcenin öğeleri denir. Tümcelerde her sözcüğün ayrı görevi vardır.
    Örnek: Ali yarın Ankara’ya gidecek.
    Gidecek sözcüğü yapılacak işi belirtir.
    Ali sözcüğü işin kimin yaptığını belirtir.
    Yarın sözcüğü işin ne zaman yapılacağını belirtir.
    Ankara’ya sözcüğü işin yönünü belirtir.


    1-Yüklem
    Tümcede öznenin yaptığı işi ya da içinde bulunduğu oluşu bildiren sözcük ya da sözcük öbeklerine yüklem denir.
    Örnek: Bugün okula gittim. Sözcüğünde yüklem hangisidir?
    Cevap: gittim sözcüğü yapılan eylemi bildirdiği için yüklemdir.
    Örnek: Tayfun’un arkasından bizde koştuk. Sözcüğünde yüklem hangisidir?
    Cevap: Koştuk gittim sözcüğü yapılan eylemi bildirdiği için yüklemdir.

    Özne:
    Tümcede yüklemin bildirdiği işi, hareketi yapan ya da oluş içinde bulunan varlığa özne denir.
    Örnek: Tuncay güzel bir gol attı. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir.
    Attı: yapılan işi bildirdiği için yüklemdir.
    Kim attı? Tuncay bu yüzden özne olur.
    Örnek: Babam güzel bir saat aldı. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir?
    Cevap:

    Tümcenin Öğeleri
    Örnek: Bugün ben çok mutluyum. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir?
    Cevap: Bugün ben çok mutluyum.

    Örnek: Babam kış olunca soba aldı. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir?
    Cevap: Babam kış olunca soba aldı.

    Örnek: Ben derslerimi yaptım akşamleyin. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir?
    Cevap: Ben derslerimi yaptım akşamleyin.
    Örnek: Benim ağırıyor çok başım. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir?
    Cevap: Benim ağırıyor çok başım.

    Örnek: Dedem yaz gelince yazlığa geldi. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir?
    Cevap: Dedem yaz gelince yazlığa geldi.

    Örnek: Ben su içmek için çeşmeye gittim. Cümlesinde özne ve yüklem hangi sözcüklerdir?
    Cevap: Ben su içmek için çeşmeye gittim.