Tsunami Dev Dalgalar Nedir

'Sorun Cevaplayalım' forumunda EyLüL tarafından 15 Ekim 2011 tarihinde açılan konu


  1. Tsunami Dev Dalgalar
    Tsunami Dev Dalgalar videosu
    Tsunami Dev Dalgalar Dünyadan

    Tsunami Yeraltı hareketleri sonucu okyanusta yükselen dalga, rüzgarın katkısı olmasa da felaketlere yol açabiliyor. ''Tsunami'' adı verilen ve yılda ortalama bir kez, kule yüksekliğinde dalgalarla kıyılara vurup insan elinden çıkma her şeyi paramparça eden bu dalgalar en son geçtiğimiz günlerde Güney Asya'da binlerce can aldı. Bilim adamları, dalgaların en yıkıcısı tsunamileri inceliyor ve insanları olabildiğince erken uyarmaya çabalıyorlar.

    İlk tsunami tasvirleri, M.Ö. 479'da Mısır'ın kuzeyinde yol açtığı korkunç felaketlere kadar uzanıyor. 1703'de Japonya'da boğulanların sayısı 100 bini aşmıştı. 1755 depreminde ölen 70 bin Lizbonlu'nun sonunu depremin kendisi değil, dev dalgalar getirmişti. Krakatau volkanının 1883'teki patlaması sonucu Java ve Sumatra'da tsunami 36 bin kişinin canını almış; Japon Adası Honshu'nun doğu kıyısında 1896 yılında 27 bin kişi ölürken; 1993'te aynı kıyıda 3 bin kişi ölmüştü... Papua-Yeni Gine'de yaşanan tsunami olayı da işte bu ağır bilançolu örnekler arasına girdi...

    Tsunami dalgası içindeki su, denizin derinliklerine doğru onlarca kilometre, müthiş bir emme kuvveti ile hareket ediyor. Çoğunlukla deniz seviyesinin alışılmamış biçimde alçalması, tsunami için bir ilk belirti olabiliyor. Romalı hikayeci Ammianus Marcellinus da bu oluşumu ve sonuçlarını etkileyici bir biçimde anlatıyor. ''Yuvarlanan dalgalarıyla'' diye yazıyor Ammianus, 365 yılında şiddetli bir deprem sonrası İskenderiye'yi vuran tsunamiyi tasvir ederken... ''Deniz dehşetli bir biçimde geri çekildi ve o sırada , çamura saplanmış çeşit çeşit deniz hayvanı görüldü. Doğanın normalde denizin derinliklerinde gizlemiş olduğu yüksek tepeler ve derin vadilerin yüzü ilk kez gün ışığı gördü. Gemiler karada demirlemiş, insanlar en ufak bir korku duymaksızın, çevreye saçılmış balık ve diğer deniz hayvanlarına bakıyorlardı?''

    Aynı deniz ''gürleyerek ve kükreyerek'' geri gelmişti. ''Büyük bir güçle kaynayan sığ bölgelerden adaya çıktı ve sayısız yapıyı yerle bir etti, binlerce kişi boğuldu, gemiler evlerin damına çıktı...''

    Ammianus, Pelepones'in güneybatısındaki Methone kentinde, aynı depremden sonra kıyıdan 3 kilometre içeri atılmış bir gemi gördüğünü anlatmıştı.

    Hieronymus da 365 yılının tsunamisinden benzer biçimde etkilenmişti. Rahip, olanları şöyle anlatıyordu: ''Tanrı insanları, Nuh tufanından sonra ikinci bir tufanla tehdit ediyor ya da her şey başlangıçtaki kaosa geri dönmek istiyor gibiydi?''

    Dev dalgalar tsunami görüntülerinin yer aldığı video