Tiroit Tümörlerinde Radyoiyot (Atom) Tedavisi

'Hastalıklar' forumunda Blue tarafından 7 Ekim 2009 tarihinde açılan konu


  1. Tiroit Tümörlerinde Radyoiyot (Atom) Tedavisi
    Radyoiyot tedavisi dünyada ve Türkiye'de ne zaman uygulanmaya başlandı?

    "Radyoiyot tedavisi" halkımız arasında "atom tedavisi" olarak da bilinmektedir. Bu tedavi dünyada ilk kez 1942 yılında Amerika'da uygulandı. Türkiye'de ise ilk radyoiyot tedavisi Türkiye'deki Nükleer Tıp'ın kurucusu da olan rahmetli Prof. Dr. Suphi Artunkal tarafından 1954 yılında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ne bağlı Haseki Tedavi Kliniği'nde uygulanmaya başlandı. Bu tarihlerden itibaren dünyada ve Türkiye'de milyonlarca tiroit hastası bu yöntem ile tedavi edildi ve edilmeye devam edilmektedir.


    Radyoiyot tedavisi hangi hastalıklarda uygulanır?
    Radyoiyot tedavisi hipertiroidi ve tiroit tümörlerinin tedavisinde uygulanır. Hipertiroidi tedavisinde düşük doz (<30mCi), iyi diferansiye tiroit tümörlerinde (papiller ve folliküler) yüksek doz (>100mCi) radyoiyot verilir. Yüksek doz alan hastalar hastanede özel bir odada yatırılarak tedavi edilir. Düşük doz alan hiperitroidi hastaları ise ayakta tedavi edilir.


    Radyoiyot tedavisinin güvenilirliği nedir?
    Bu tedavi yönteminin güvenilirliği birçok bilimsel çalışma ile kanıtlanmıştır. Atom tedavisi 60 yıldan beri Amerika'da ve Avrupa ülkelerinde, 50 yıldan beri Türkiye'de milyonlarca kişiye uygulanmıştır. Bu süre içinde radyoiyodun yan etkileri ve komplikasyonları ile ilgili birçok çalışma yapılmış ve tiroit tümörlerinin tedavisinde etkili ve uygun tedavi şekli olduğu kanıtlanmıştır.
    Tedavi ile ilgili soruların öncelikle tedaviyi uygulayan hekime veya bu konu ile ilgili Nükleer Tıp ve Endokrinoloji hekimlerine sorulması gerekir.


    Radyoiyot tedavisi size neden uygulanıyor?
    Cerrahi tedavi sonucu yapılan patolojik incelemede sizde tiroit tümörü olduğu tespit edilmiştir. Tiroit tümörlerinin tedavisi genel olarak cerrahidir. Ancak bazı tümörler nüks etme özelliğine sahiptir. Bu tümörlerin tedavisinde radyoiyot tedavisi uygulanır. Radyoiyot tedavisinin amaçları şunlardır:


    Cerrahi olarak çıkarılamayan normal dokunun ortadan kaldırılması
    Cerrahi olarak çıkarılamayan tümör hücrelerinin ortadan kaldırılması
    Hastanın I-131 tüm vücut sintigrafisi ve tiroglobulin değeri ile kolaylıkla takip edilebilmesi ve nüksün kolaylıkla anlaşılması


    Neden yatırılarak tedavi ediliyorsunuz?
    Tedaviniz için size yüksek dozda radyoiyot verilmesi gerekmektedir. Ailenizin ve çevrenizin gereksiz yere radyasyon almaması için, verilen radyoiyot vücudunuzda belirli bir düzeye ininceye kadar hastanede kalmanız gerekmektedir. Hastanede kalacağınız oda kurşunla kaplı olduğundan çevre odalarda yatan hastaların da gereksiz yere radyasyon alması önlenmektedir.
    Yatırılacağınız odanın ayrı banyo, tuvalet, televizyon ve pencerisi mevcuttur. Bazı kimselerin görmeden ve bilmeden söylediği gibi tedavi odaları karanlık odalar değildir.


    Radyoiyot tedavisinde doz miktarı nedir ve kaç kez uygulanabilir?
    Radyoiyot tedavisinde verilen doz miktarı ve verilme sıklığı hastadan hastaya değişiklik gösterir. Bu, cerrahi sonrası geri kalan dokunun büyüklüğüne, tümörün yayılımına ve radyasyona vereceği cevaba bağlıdır. Bazı hastalarda istenmeyen dokunun ortadan kaldırılması bir kez verilen doz ile mümkünken bazı hastalarda 2 veya daha fazla doza gereksinim olabilir.


    Ablasyon nedir?
    Operasyondan sonra geri kalan normal dokunun radyoiyot ile ortadan kaldırılmasına ablasyon denir. Ablasyonun olup olmadığı küçük dozda verilen radyoiyotla yapılan tüm vücut sintigrafisi ve kanda ölçülen tiroglobulin düzeyleri ile anlaşılmaktadır. Ablasyon oluncaya kadar doktorunuz, uygun gördüğü zamanlarda size radyoiyot vermeye devam edebilir.


    Radyoiyot nedir?
    Radyoiyot, iyot atomunun radyoaktif şeklidir. I-131 (iyot 131) olarak da bilinen bu atom, diğer radyoaktif maddeler gibi devamlı surette parçalanarak çevreye radyasyon yayar. Parçalanması sırasında iki tür ışın ortaya çıkar:

    Beta ışınları
    Gamma ışınları
    Gamma ışınları uzak mesafelere kadar etkili olan ışınlardır. Bu ışınlardan yararlanılarak tiroit sintigrafisi ve tüm vücut sintigrafisi çekilir.
    Beta ışınlarından ise tedavide yararlanılır. Bu ışınların doku içindeki etkisi 1 mm.ye kadardır.


    Radyoiyot nasıl etki eder?
    Tiroid glandı vücudumuz için gerekli olan T3 ve T4 hormonlarını üretir. Bu hormonların üretiminde besinlerle aldığımız iyot kullanılır.
    Tedavi amacı ile size ağız yoluyla verilen radyoiyot, normal iyot gibi kısa sürede emilerek tiroit bezinizde toplanır ve yaymış olduğu beta ışınları ile ameliyat sonrası geri kalan normal tiroit dokusunu ve tümör hücrelerini ortadan kaldırır.


    Radyoiyot vücuttan nasıl atılır?
    Radyoiyodun

    büyük miktarı idrar ile,
    bir kısmı tükürükle,
    çok az bir kısmı ise ter ve dışkı ile vücuttan atılır.
    Radyoiyodun vücuttaki yarılanma süresi, vücuttaki atılımına ve fiziksel yarı ömrüne göre değişir.


    Radyoiyot tedavisi hangi yaşta ve hangi durumlarda uygulanır?

    Radyoiyot hamile ve emziren kadınlar dışında her iki cinste ve her yaşta uygulanabilir.
    Radyoiyot uygalanmasından önce genç hanımların kesin olarak hamile olmadıkları belirlenmelidir.