Tezat (Zıtlık) sanatı nedır?

'Sorun Cevaplayalım' forumunda zamaneanne tarafından 5 Kasım 2012 tarihinde açılan konu


  1. Zıtlık sanatı nedir?


    Aynı varlığın, olayın, durumun… birbirine karşıt iki yönünü bir arada belirtmeye ya da birbirine karşıt kavramlar arasında ilgi kurmaya tezat denir.
    Örnek: Ömrümde zararsız günümü bilmem Her senede yüz milyonluk kârım var.

    TEZAT (KARŞITLIK)
    Birbirine zıt olan düşünce, kavram, duygu veya hayali bir arada söyleme sanatıdır. Bunun için, genellikle birbirine zıt sözcüklerden yararlanılır.
    - Yazımı kışa çevirdin.
    Bak gözümde yaşa Leyla’m.
    (Şair, ruhsal durumunu yaz ve kış tezatıyla ortaya koymuştur.)
    - Derman arar iken derde düş oldum. Ağlama gözlerim Mevla kerimdir.
    (Zıt anlamlı sözcükler olan “dert” ile “derman”ın bir arada kullanılmasıyla tezat yapılmıştır.)
    - Bir sen yakınsın uzakta kalınca.
    (Şair, uzağa gidenler arasında kendisine sadece sevgilinin yakın kaldığını belirtmiştir. “Uzak” ve “yakın” sözcükleriyle tezat yapılmıştır.)
    - Bir kız vardı yok gibi öyle güzel.
    (“Var” ve “yok” sözcükleriyle tezat yapılmıştır.)