Temyiz Kanun Yolu

'Sosyal Konular' forumunda HazaN tarafından 24 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. TEMYİZ:
    Hüküm mahkemesinin kararı yalnız hukuka uygunluk bakımından inceleme konusu
    yapılır
    İncelenen vakıalar tekrar inceleme konusu yapılamaz
    Yeni vakıalar ileri sürülemez (hükümden öce var olan vakıalar)
    Temyiz yalnız hukukun yanlış uygulandığı sebebine dayanabilir
    Hüküm verildikten sonra meydana gelen ve hükmü etkileyecek olan vakıalar
    yargıtayda ileri sürülebilir
    Temyiz Edilebilen Kararlar:
    Kanun tarafından belirlenir
    Kural olarak ilk derece mahkemesinin varmış oldukları bütün nihai kararlar
    temyiz edilemez İstisnai olarak bazı nihai kararlar temyiz edilemez
    Görevsizlik kararı, yetkisizlik kararı, dava dilekçesinin iptali kararı,
    hakimin çekinmesi kararı, davanın iptali kararı… temyiz edilebilir
    Davanın konusuz kalması halinde verilen nihai kararlar da temyiz edilebilir
    Temyiz Edilemeyen Kararlar:
    1miktar ve değeri 40 milyon lirayı geçmeyen menkul mal ve alacak davalarına
    ilişkin nihai kararlar kesindir Yani miktar ve değeri 40 milyon lirayı
    geçmeyen menkul ve alacak davalarına ilişkin her çeşit hukuk mahkemesi nihai
    kararları kesindir, temyiz edilemez
    Alacağın tamamının dava edilmiş olması halinde hükümde, asıl isteminin kabul
    edilmeyen bölümü 40 milyon lirayı geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur
    Karşı tarafça temyiz yoluna başvurulması halinde, temyiz hakkı olmayan
    tarafın düzenleyeceği cevap dilekçesinde hükmü temyiz etmesi mümkündür
    2özel bir kanun hükmü ile bazı nihai kararların kesin olduğu veya yalnız
    başına temyiz edilemeyeceği kabul edilmiş olabilir
    Temyiz edilemeyen kesin kararlara karşı temyiz yoluna başvurulursa, kararı
    veren mahkeme, temyiz isteminin reddine kendisi karar verir
    TEMYİZ (BOZMA) SEBEPLERİ: nihai kararlar ilk derece mahkemelerinin hukuk
    kuralını yanlış uygulamış olması nedeniyle temyiz edilir
    1maddi hukuka dayanan temyiz sebepleri
    2usul hukukuna dayanan temyiz sebepleri
    maddi hukuka dayanan temyiz sebepleri: mesela bir haksız fiilden dolayı
    tazminat davasında, mahkeme haksız fiil şartları mevcut olmadığı halde
    davalıyı tazminata mahkum etmiştir Bu bir temyiz sebebidir İlliyet bağı bulunması gerekir
    Maddi meselenin takdirinde hata edilmesi
    Usul hukukna dayanan temyiz sebepleri: usul hukuku kurallarının yanlış
    uygulanması
    1mutlak temyiz sebepleri: önemli usul hukuku kurallarının yanlış
    uygulanması halinde, bu yanlış uygulamanın verilen kararı mutlaka etkilediği
    farzolunur ki, bu hallere mutlak temyiz sebebi denir Bunlar:
    a) mahkemenin görevsiz olması
    b) tarafları, dava sebebi ve konusu aynı olan bir (aslında iki) dava
    hakkında birbirine çelişik kararlar verilmiş olması- birinin bozulması
    gerekir-
    c) iki taraftan birinin davasını ispat için gösterdiği delillerin kanuni
    sebep olmaksızın reddedilmiş olması
    d) yargı yolunun caiz olmaması (yani idari mahkemenin görevli olması)
    e) bir davaya bakması yasak olan hakimin yargılamaya ve karara iştirak
    etmesi
    f) vekil ve mümessil olmayan kişiler huzuruyla davaya bakılmış ve hüküm
    verilmiş olması
    g) hüküm mahkemesinde davanın görülmesi sırasında tarflardan birince bir
    usul kuralının yanlış uygulandığını ispat edecek derecede itiraz edildiği
    halde mahkemenin bu itirazı incelememiş olması
    h) hükmün gerekçesiz olması
    i) bütün dava şartlarının bulunmaması
    Yargıtay bu sebeplerden birinin mevcut olduğu sonucuna varırsa kararı bozar
    2Nisbi temyiz sebepleri: o usul hukuku kuralı yanlış uygulanmasaydı karar
    başka türlü verilecek idi ise, bu hal temyiz sebebi olarak kabul edilir
    İlliyet bağı bulunması gerekir
    Örneğin gerekli olduğu halde bilirkişi incelemesi yaptırılmadan hüküm
    verilmiş olması
    Mahkemenin yapmış olduğu usul yanlışlığı sonuç üzerine etkili olmalı Hükmün
    sonucunu etkilemeyen usul yanlışlıkları bozma sebebi sayılmaz
    TEMYİZ YOLUNA BAŞVURULMASI:
    Ancak davanın tarfları başvurabilir
    İhtiyari dava arkadaşları, her biri hükmü yalnız başına temyiz edebilir
    Mecburi dava arkadaşları, verilen hükmü ancak birlikte temyiz edebilirler
    “Hukuki yararın” bulnması gerekli
    Temyiz Süresi:
    1 Asliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz süresi 15 gündür Bu süre
    ilamın taraflardan her birine tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye
    başlar
    2 Sulh mahkemesi kararlarına karşı temyiz süresi 8 gündür Bu süre ilamın
    taraflardan her birine tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar
    İş mahkemelerinde süre 8 gündür Bu süre tefhim ile başlar
    3 Bir tarafın davayı vekil aracılığı ile takip etmesi halinde, hüküm vekile
    tebliğ edilir Süre bu tebligat ile başlar
    4 Bu süreler geçtikten sonra temyize başvurulamaz
    Temyiz süresini arzu ve ihtiyarı dışında bir nedenle kaçırmış olan taraf,
    eski hale getirme yoluna başvurmak ve aynı zamanda hükmü temyiz etmek
    suretiyle hükmün temyizen incelenmesini sağlayabilir Bundan başka, temyiz
    süresini geçirmiş olan taraf, diğer tarafın süresinde yaptığı temyiz talebi
    üzerine, cevap süresi içinde hükmü temyiz edebilir (katılma yolu ile
    temyiz)
     



  2. Cevap: Temyiz Kanun Yolu

    Temyiz Talebi:
    Bir kararın temyizen incelenebilmesi için taraflardan birinin kararı temyiz
    etmiş olması gerekir(mutlaka)
    temyiz dilekçesi: temyiz talebi dilekçe ile yapılır Bu dilekçeye aleyhine
    temyiz edilenlerin sayısı kadar suret eklenmelidir
    Temyiz dilekçesi temyiz edenin kimliği ve imzasıyla temyiz olunan hükmü
    yeterince belli edecek kayıtları taşıması halinde diğer şartlar bulunmasa
    bile reddolunmayıp temyiz incelemesi yapılır
    Temyiz dilekçesi kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine
    verilebilir
    Temyiz dilekçesi verilirken temyiz eden tarafından gerekli harç ve giderin
    tamamı ödenir
    temyiz dilekçesine cevap (cevap lahiyası) temyiz dilekçesi hükmü veren
    mahkeme aracılığı ile karşı tarafa tebliğ olunur Karşı taraf bu tebliğ
    gününden başlayarak 10 gün içinde hükmü veren mahkemeye veya başka bir
    mahkemeye cevap dilekçesi verebilir
    Karşı taraf hükmü, süresi içinde temyiz etmemiş olsa bile cevap dilekçesinde
    hükme ilişkin itirazlarını bildirerek temyiz isteğinde de bulunabilir
    (katılma yolu ile temyiz)
    dosyanın yargıtaya gönderilmesi: temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve
    giderlerin tamamının ödenmesi gerekir Eksik ödenmiş ise kararı veren
    mahkeme başkanı tarafından 7 günlük kesin süre verilir Verilen süre içinde
    harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde mahkeme kararın, temyiz edilmemiş
    sayılmasına karar verir Temyiz eden, mahkemenin kararının temyiz edilmemiş
    sayılmasına ilişkin bu kararını, kararın kendisine tebliğinden itibaren 7
    gün içinde temyiz edebilir
    Mahkemenin temyiz talebini reddetmesi: temyiz talebini reddetme yetkisi
    yargıtaya aittir
    2 durumda kararı veren mahkeme temyiz talebinin reddine karar verebilir:
    1temyiz kanuni süre geçtikten sonra yapılırsa
    2temyizi kabil olmayan bir karar ilişkin olursa
    Bu durumlarda ret kararını kendiliğinden temyiz edene tebliğ eder Bu ret
    kararı tebliğinden itibaren 7 gün içinde temyiz edilebilir Yargıtay temyiz
    isteminin reddine ilişkin kararı bozarsa, ilk temyiz dilekçesine göre temyiz
    istemini inceler
    Temyiz Yoluna Başvurmanın Hükmün icrasına Etkisi: bir hükmün aleyhine temyiz
    yoluna başvurulmuş olması kural olarak hükmün icrasını durdurmaz
    Konusu para veya menkul mal olan hükümlerde, teminat göstererek yargıtaydan
    icranın geri bırakılması kararı almak suretiyle hükmün icrası
    durdurulabilir
    Bazı hükümler kesinleşmedikçe icra edilemez: gayrimenkule ve buna ilişkin
    ayni haklara, aile ve şahsın hukukuna dair hükümler gibi Bu hükümlerin
    temyiz edilmesi kendiliğinden icrayı durdurur

    Yargıtay İncelemesi:
    Ön incelemeyi tetkik hakimi yapar
    İnceleme kural olarak dosya üzerinde yapılır
    İstisnai olarak taraflar incelemenin duruşmalı olarak yapılmasını
    isteyebilir
    1tüzel kişiliğin feshine, genel kurul kararlarının iptaline ilişkin
    davalar
    2evlenmenin butlanına, feshine ilişkin davalar
    3boşanma veya ayrılık davaları
    4velayete, nesebe ve kısıtlamaya ilişkin davalar
    5miktar veya değeri 800 milyon lirayı aşan alacak ve menkul, gayrimenkul
    davalarında verilen hükümlerin temyiz incelemesinin duruşmalı olarak
    yapılması istenebilir
    Bunalrın dışındaki hallerde yargıtayda duruşma istenemez
    Duruşma isteği dilekçede veya lahiyada açıkça belirtilmelidir
    Yargıtay taraflardan bilgi almak üzere kendiliğindende duruşma yapılmasına
    karar verebilir
     



  3. Cevap: Temyiz Kanun Yolu

    Yargıtay Kararı:
    Yargıtay ilk önce temyiz talebinin mesmu olup olmadığını inceler(ön
    inceleme) mesmu olmadığı sonucuna varırsa temyiz talebini esasa girmeden
    reddedermesmu olduğu sonucuna varırsa esasa girerek inceleme yapar
    Yargıtay temyiz incelemesi sırasında iki temyiz dilekçesi ve cevap
    lahiyasında ileri sürdükleri bütün itiraz ve savunmaları göz önünde
    bulundurur
    Vereceği kararı gerekçesiylebirlikte bildirir
    Yargıtay kararı başlıca 3 şekilde olabilir:
    1bozma kararı
    2onama kararı
    3değiştirerek ve düzelterek onama kararı

    BOZMA KARARI
    yargıtay, temyiz sebebini yerinde görürse hüküm mahkemesinin kararını
    tamamen veya kısmen bozar Başka sebeplerden dolayı da bozabilir Yargıtay
    hükmü yalnız bozmakla yetinir, o davayı kendisi karara bağlayamaz
    aleyhe boza yasağı: bir hüküm davanın taraflarından yalnız biri tarafından
    temyiz edilirse, yargıtay temyiz edilen hükmü temyiz eden tarafın aleyhine
    olarak bozamaz!
    aleyhe hüküm verme yasağı: taraflardan yalnız birinin temyizi halinde,
    yargıtayın temyiz eden tarafın lehine olarak verdiği bozma kararına uyan
    mahalli mahkeme de artık, temyiz eden tarafın, önceki karara oranla aleyhine
    olan bir hüküm veremez
    Yargıtay bir kararı bozunca, dava dosyasını kural olarak kararı vermiş olan
    mahkemeye gönderir Uygun göreceği başka bir mahkemeye de gönderebilir
    Yargıtayın bozma kararı üzerine dava dosyası kendisine gönderilen mahkeme
    aşağıdaki ihtimallere göre işlem yapar:
    1yargıtayın bozma kararına karşı karar düzeltme yolu kapalı ise; mahkeme
    kendiliğinden tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra, yargıtayın
    bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar verir
    2karar düzeltme yolu açık ise; bu bozma kararı 15 gün içinde taraflara
    tebliğ edilir
    a)bozma kararının tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde karar
    düzeltme yoluna gidilmezse, mahkeme kendiliğinden tarfları hemen duruşmaya
    davet edip dinledikten sonra bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar
    verir
    b)taraflardan biri, bozma kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde
    karar düzeltme yoluna başvurursa, mahkemenin tarafları kendiliğinden
    duruşmaya davet edebilmesi için, karar düzeltme incelemesinin sonuçlanması
    beklemesi gerekir
    Yargıtayın bozma kararı üzerine kendiliğinden (resen) tarafları duruşmaya
    davet eden mahkeme bu duruşmada tarafları dinledikten sonra, iki şekilde
    karar verebilir:
    1mahkeme yargıtayın bozma kararına uyar
    2kendi kararında direnir (ısrar eder)

    Mahkemenin kendi kararında direnmesi:
    Mahkeme, yargıtayın bozma kararını doğru bulmuyorsa kendi kararında
    direnebilir
    Mahkeme direnme kararı ile davadan elini çeker
    Direnme kararı nihai karar olduğundan temyiz edilebilir Ancak birinci
    kararı temyiz etmemiş olan tarafın direnme kararını temyiz etmek hakkı
    yoktur Önceki karara karşı temyiz yoluna başvurmuş ve karar lehine bozulmuş
    olan taraf direnme kararını temyiz edebilir
    Direnme kararı temyiz edilince temyiz incelemesi “yargıtay hukuk genel
    kurulunda” yapılır HGK direnme kararını ya doğru bulur, bu halde direnme
    kararını onar veya yargıtay özel dairesinin bozma kararını doğru bulur, bu
    halde ise direnme kararını bozar
    Direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılmaz
    Mahkeme HGKnun verdiği karara uymak zorundadır Yani artık kararında
    direnemez
    Mahkeme yargıtayın bozma kararının bir kısmına uyar, diğer kısmına ise
    uymayabilir; yani kararın bir kısmında direnebilir
    Mesela mahkeme, yargıtayın bozma kararında gösterdiği birinci bozma sebebine
    uyar, ikinci bozma sebebine karşı direnebilir Bu halde mahkeme, bir kısmi
    uyma ve kısmi direnme kararı ile davadan elini çekmediğinden, verdiği karar
    bir ara karardır Bu nedenle taraflar, mahkmenin kısmi direnme kararını
    yalnız başına temyiz edemezler
    Kısmi uyma ve kısmi direnme kararı vermiş olan mahkeme ilk önce, kısmi uyma
    kararı gereğince, inceleme yapar Bundan sonra mahkeme uyduğu ve direndiği
    kısımların tümü hakkındaki gerekçeli nihai kararını yazıp, taraflara tefhim
    veya tebliğ eder İşte taraflar ancak bu nihai kararı temyiz edebilirler
     



  4. Cevap: Temyiz Kanun Yolu

    Mahkemeler aşağıdaki hallerde direnme kararı veremezler:
    1mahkemenin, merci tayini hakkındaki yargıtay kararına karşı direnme
    hakkı yoktur
    2mahkemelerin verikleri tehir (erteleme) kararları hakkındaki yargıtay
    kararına karşı direnme hakları yoktur
    3iki tarafda yargıtayın bozma kararına uyulmasını isterse, mahkeme bozma
    kararına uymak zorundadır, direnme kararı veremez
    4mahkeme,yargıtayın kanun yararına bozma kararına karşı direnemez
    5hakemler, yargıtayın bozma kararına karşı direnemezler



    ONAMA KARARI
    Yargıtay temyiz edilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu kanısına varırsa,
    hüküm mahkemesinin karraını (aynen) onar
    Yargıtayın onama kararının sonucunu, mahkeme 15 gün içinde kendiliğinden
    taraflara bildirir
    Yargıtayın kararına karşı karar düzeltme yolunun kapalı olduğu hallerde,
    yargıtayın onama kararı ile, mahalli mahkeme hükmü kesinleşir Karar
    düzeltme yolunun açık olduğu hallerde ise yargıtayın onama kararı ile hüküm
    hemen kesinleşmiş olmaz Bu halde hükmün kesinleşebilmesi için, yargıtayın
    onama kararına karşı 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulmamış
    olması ve başvurulmuş olup da, karar düzeltme talebinin yargıtayca
    reddedilmiş olması gerekir

    HÜKMÜN DEĞİŞTİRİLEREK VE DÜZELTİLEREK ONANMASI
    Aşağıdaki 3 halde yargıtay mahalli mahkemenin hükmünü değiştirerek ve
    düzelterek onayabilir
    1temyiz olunan hükmün kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş
    olmasından dolayı bozulması gerekmek de olup da kanuna uymayan husus
    hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde
    yargıtay, hükmü değiştirerek ve düzelterek onayabilir Mesela temyiz edilen
    hüküm esas yönünden kanuna uygundur, ancak harç, vekalet ücreti, faiz
    konularında yanlışlık yapılmıştır Bu halde yargıtay yapılan yanlışlığı
    düzelterek hükmü onayabilir
    2tarafların kimliklerine aityanlışlıklarla yazı, hesap ve diğer açık
    ifade yanlışlıklarından dolayı da, esas yönünden kanuna uygun olan hüküm
    bozulamaz, hüküm bu yanlışlar düzeltilmek suretiyle onanır
    3hükmün sonucu esas bakımından usul ve kanuna uygun olup da, gösterilen
    gerekçe doğru görülmezse, yargıtay dairesi, gerekçeyi değiştirerek ve
    düzelterek hükmü onar
    Karar düzeltme yoluna başvurulması üzerine de, yargıtay mahalli mahkeme
    hükmünü düzelterek onayabilir
    Temyiz eden sonradan temyiz talebinden feragat ederse yargıtay, gene esas
    hakkında temyiz incelemesi yapamaz, temyiz incelemesine yer olmadığına karar
    vererek, dosyayı mahalli mahkemeye gönderir
    netten alıntı..