tek hücreden çok hücreye geçiş nasıldır

'Ders notları' forumunda Mirayy tarafından 30 Ocak 2010 tarihinde açılan konu


  1. tek hücreden çok hücreye geçiş nasıldır?
    Ödevim için lazım acaba yardımcı olabilirmisiniz??
     



  2. Cevap: tek hücreden çok hücreye geçiş nasıldır

    Hücre zari ya da hücre membrani, hücrenin dis kisminda bulunan, molekülleri özelliklerine göre hücre içine alan veya disari birakan katmandir.

    Hücre zarini ayirarak dogrudan analizlerden önce hücre zarinin moleküler yapisi hakkindaki kuramlar, dolayli kanitlara dayanir. Yagda eriyen maddeler hücre zarindan kolayca geçebildigi için, Overton (1902), hücre zarinin ince bir lipit tabakasindan yapildigini ileri sürmüstür. Gorter ve Grendel (1902), hücre zarinin iki lipit molekülü kalinliginda bir tabaka (bilayer) oldugunu ileri sürmüslerdir. Geçirgenlik, yüzey gerilimi elektrik ve kimyasal özelliklerini göz önünde bulundurarak, Danielli ve Davson 1935?de hücre zarinin simetrik zar modelini teklif etmislerdir. Bu modele göre, zarin yapisinda tek tabakali iki protein yapragi arasinda lipit molekülleri vardir. Lipit moleküllerinin polar uçlari (hidrofilik kisimlari) disa dogrudur ve protein tabakalariyla örtülüdür. Moleküler yapiyla ilgili ikinci model, Robertson (1959) tarafindan teklif edilen asimetrik zar modelidir. Asimetrik zar modelinde, ortada iki molekül kalinliginda lipit tabakasi, iki tarafinda da tek molekül kalinliginda protein tabakasi vardir. Iki model de birbirine benzemekle, arasindaki fark; birinci simetrik modelde ortadaki lipit molekül sirasinin veya tabakasinin kalinligi belli degildir. Yani, iki veya daha fazla lipit molekül sirasinin bulunup bulunmadigini gösteren hiçbir kanit yoktur. Oysa, asimetrik modelde ortadaki lipit moleküllerinin sayisi sadece ikidir. Iki model arasinda ikinci önemli fark, lipit tabakasinin iki yanindaki protein tabakalarinin simetrik modele simetrik, asimetrik modele ise, kendisine eklenen yeni elementlerden dolayi sitoplazma tarafindaki protein tabakasinin distaki protein tabakasindan belli kimyasal farklar göstermesi, yani asimetrik olusudur. Daha sonralari ortaya çikan teori ise, Danielli-Davson?un modelidir. Danielli-Davson?a göre, lipit moleküllerinin polar, hidrofilik uçlarinin koyu bölgeleri sekillendirdigi, polar olmayan, hidrofobik yag asidi zincirlerinin açik renk bölgeleri sekillendirdigi düsünülmektedir. Bu modellerde hücre zari, fosfolipit elementlerin kimyasal özelliginden dolayi iki tabakali görülür. Bu üç tabakali yapi, plazma zari disinda hücrenin sitoplazmada bulunan tüm zarli yapilarinda da görülmektedir. Danielli-Davson ve Robertson modelleri, hücre zarinin elektriksel ve pasif geçirgenlik özelliklerini açiklamak yeterlidir. Bununla beraber, zardaki protein elemanlarinin aktif tasinmayi nasil gerçeklestirdigini anlamak bu modelle zordur. Danielli ve Davson modelinin, hücre zarinin isleyisini tam olarak ortaya koyamamasindan dolayi, yeni hücre zari modelleri gelistirilmistir. 1972 yilinda Singer ve Nicolson tarafindan hücre zarinin tüm özelliklerin açiklayan bir model ileri sürülmüstür. Böylece, mozaik zar modeli ya da akiskan-mozaik zar modeli 1966 yilinda Singer ve Lenard tarafindan ortaya atilmasina ragmen, 1972?de yayinlanmistir. Bu modelde fosfolipit tabakalari daha önceki modellerdekine benzer sekilde hidrofilik baslari zarin yüzeyine dogru, hidrofobik kuyruklari ise, içe dogru siralanir. Asil farklilik proteinlerin dizilisinde görürlür. Bu modelde proteinler zarin hem iç, hem dis yüzeyinde mozaik sekilde dagilirlar ve devamli bir tabaka meydana getirmezler. Hücre zarinda bulunan zar proteinleri; bu modelde yag tabakasinin her iki yüzünde olan ekstrinsik proteinler, yag tabakasinin içine gömülmüs olanlar ise; intrinsik proteinler olarak kabul edilmistir. Bir lipit denizinde yüzen, protein ve glikoproteinlerden yapilmis, almaç denilen özel bölgelerle disariya açilan bir model olarak mozaik zar modeli günümüzde de geçerliligini korumaktadir.


    Alıntıdır