Sözlü tarih yöntemi kullanılarak aile tarihi nasıl oluşturulur

'Etüt Merkezi' forumunda Misafir tarafından 16 Mart 2011 tarihinde açılan konu


  1. Sözlü tarih yöntemi kullanılarak aile tarihi nasıl oluşturulur
     



  2. Cevap: Sözlü tarih yöntemi kullanırak aile tarihi nasıl oluşturulur


    Sözlü tarih, özellikle 1960′lı yıllardan itibaren tarihi yazılı belgelere ek olarak yaşayan bireylerin belleğe dayalı anlatıları aracılığıyla yazma ve sıradan insanları, gündelik yaşamı ve öznelliği tarihin araştırma alanına dahil etme dürtüsüyle şekillenen ve ses kaydetme teknolojilerinin gelişmesiyle de desteklenen disiplinlerarası bir çalışma alanı ve araştırma yöntemidir.
    Türkiye’de son on yıldır özellikle Tarih Vakfı’nın girişimleriyle sözlü tarih konusunda hem çalışmalar, hem de yayınlar yapıldı. Anıları kaydetmek elbette çok önemli; ancak sözlü tarihi bir metod olarak kullanmada tarihçilerin bir kısmı ihtiyatlı davranıyor; çünkü anılar yanıltıcı olabilir. Özellikle belli bir temada yapılan bir görüşmede görüşülen kişiye sorulan soruların cevabı her zaman doğru olmayabiliyor. Öncelikle kişisel bakış açısı, anlatılan olaya tarihçinin nesnel bakışını daha görüşme sırasında olumsuz etkileyebiliyor. Görüşmeyi yapanın ihtiyacı olan bilgileri anlatıların içinden ayıklaması gerekiyor. Bunu da her zaman en “doğru” haliyle yapma birtakım beceriler gerektiriyor. Yıllar önce Türkiye’de sigortacılığın tarihi, gelişimiyle ilgili bir görüşme yaparken ihtiyacım olan bilgileri sağlamakta olağanüstü güçlük çektiğimi hatırlıyorum. Özellikle belli bir temadaki görüşmelerde, anlatıcı zaten görüşme öncesinde aklında çizilen tabloyu anlatmaya meylediyor, bunun dışına çıkmak becerinin de ötesinde, “usta”lık gerektiriyor.

    Aile tarihi söz konusu olduğundaysa iş bu anlattıklarımdan daha kolay, çok daha serbest davranmak mümkün. Ailenizdeki yaşı ilerlemiş kişilerle nereden gelindiği, akrabalık ilişkileri, evlilikler, doğumlar ve ölümlerle ilgili hemen görüşün. Tam olmasa bile tahmini tarihler öğrenmeye çalışın. Kronoloji bilgisi daha sonradan hikâyenizi tutarlı bir biçimde oluşturmakta size çok yarar sağlayacaktır. Sözlü tarihle ilgili Türkçe’de çeviri ya da telif kitaplar var, aynı zamanda internet ortamında arandığında da pek çok çalışma, proje ve yayın adına ulaşılabiliyor.