şiirde konu ile tema arasındaki farklar

'Türkçe Sözlük' forumunda KaRL_ tarafından 5 Aralık 2009 tarihinde açılan konu


  1. şiirde konu ile tema arasındaki farklar

    Şiirde Konu
    Şiirde duyguyu işlemek için söylenen her şey konuyu oluşturur. Şiirlerde düz yazıda işlenen her konu ele alınabilir. Öyküleme, betimleme yapılabilir. Birtakım düşünceler iletilebilir. Şiirde işlenen temalar soyut bir kavram veya düşüncedir, bu soyut kavramlar şiir dışında da vardır. Şiirle somutlaştırılan temaya da “konu” denir. Şiirde Tema : Her eserin bir yazılış amacı, iletmek istediği bir mesaj vardır. Eserde iletilmek istenen mesaja “tema” denir. Şiirde daha çok duygu ve hayaller işlenir; bir şiirde yoğun olarak işlenen duygular ve hayaller şiirin temasını oluşturur. Şiiri oluşturan her birimin bir teması vardır. Bu temalar birleşerek şiirin ana temasını oluşturur. Tema ile Konunun Farkı : Tema daha genel, konu ise daha özel ve somuttur. Tema sınırlandırılıp, somutlaştırılarak konu haline getirilir. Konu görerek ve izleyerek algılanabilir. Tema kavranılır.
    şiirde konu (detay)
    Her yazım ve anlatımın temeli konudur. Konu, üzerinde konuşulan, yazı yazılandır. Konu günlük olaylardan alınabileceği gibi insanlar arası ilişkilerden, toplumsal gerçeklerden, sorunlardan, bilim ve teknolojiden, sanattan, kısaca yaşamın her kesitinden seçilebilir. Söz gelimi “aşk” duygusal, “eğitim” toplumsal, “optik” bilimsel bir konudur. Bu konular çok geneldir, bu ana konuların alt başlıklarla sınırlandırılması gerekir. Bilimsel bir konu aynı zamanda toplumsaldır; bu nedenle anlatım konularını kesin sınırlarla ayırmak güçtür. Yine konular; nesnel ise somut konular, nicel ise soyut konular diye de ayrılır. Konu alanı olarak toplumun her kesimi alınabilir. Örneğin, okul öncesi eğitimi konu alan bir yazı için köy, varoş, gecekondu, aydın kesim, Amerika, Japonya… gibi alanlardan biri seçilebilir.

    Konu seçiminde göz önünde bulundurulacak özellikler şunlardır:
    - Kişi, konu seçerken bildiği ya da ilgi duyduğu, araştırma yapabileceği konuyu seçmelidir.
    - Konu, geliştirmeye uygun olmalıdır.
    -Konu, bilimsel gerçeklerle çelişmemelidir.
    -Konu, türlü yorumlara yol açmayacak kadar inandırıcı ve açık olmalıdır.


    şiirde tema (detay) :
    Her eserin bir yazılış amacı, iletmek istediği bir mesaj vardır. Eserde iletilmek istenen mesaja “tema” denir. Şiirde daha çok duygu ve hayaller işlenir; bir şiirde yoğun olarak işlenen duygular ve hayaller şiirin temasını oluşturur. Şiiri oluşturan her birimin bir teması vardır. Bu temalar birleşerek şiirin ana temasını oluşturur.

    Şiirde işlenen temalar soyut bir kavram veya düşüncedir, bu soyut kavramlar şiir dışında da vardır. Şiirle somutlaştırılan temaya da “konu” denir.

    Aynı temayı işleyen birden çok şiir vardır. Ancak bazıları diğerlerinden daha başarılıdır; bunun nedeni, temanın işleniş biçimidir.
    Şiirde işlenen temanın şiirin yazıldığı dönemle ve şairle ilişkisi vardır.