Şiir zihniyeti

'Ders notları' forumunda Büsra tarafından 10 Mayıs 2010 tarihinde açılan konu


  1. Şiir zihniyeti
    Şiir ve zihniyet

    Şiir ve Zihniyet



    Her edebî metin sanatkârın dünya görüşünü, her sanatkâr da içinde yaşadığı çevrenin ve dönemin sanat anlayışını, sosyal, siyasî, dinî, ekonomik, askerî ve kültürel hayatının özelliklerini ve etkisi altında kaldığı geleneği yansıtır. İşte, sanatçının eserine yansıttığı, bir dönemdeki dinî, siyasî, sosyal, ekonomik, sivil ve askerî hayatın duygu, anlayış ve zevk bütününe zihniyet denir. Bu bakımdan bir şiir incelenirken sanatçının yetiştiği dönem, o dönemin sosyal, kültürel ve sanatsal özellikleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

    Meselâ Mehmet Emin Yurdakul şiirlerinde millî duygulara yer vermiştir. Bu duyguları işlemesinde; içinde yaşadığı dönemin şartları, fikirleri ve sanat anlayışı etkili olmuştur.

    Yine Ahmet Haşim, bütün şiirlerinde ferdî konuları ve duyguları işlemiş, toplumsal konulara hiç yer vermemiştir. Çünkü Ahmet Haşim'in bağlı olduğu sanat anlayışı bunu gerektirmektedir.

    Göçer- konar bir medeniyetin içinde doğup yaşayan Karacaoğlan'ın şiirlerinde çok sık yer değiştirdiği ve memleketinden uzaklara gittiği için ayrılık teması önemli bir yer tutar.

    Âşık Veysel, şiirlerini daima dörtlüklerle ve hece vezniyle yazmıştır. Çünkü Âşık Veysel halk şiiri geleneğine bağlı bir sanatçıdır ve geleneği sürdürmektedir.

    Yunus Emre, tasavvuf eğitiminin verildiği tekkelerde yetişmiş bir şairdir. Tasavvufa göre dünya bir gurbettir. Can, Mutlak Varlık olan Allah'a dönecektir. Gerçek vatan Allah katı, gerçek sevgili de Allah'tır. Yunus Emre ve daha birçok şair, tasavvuf felsefesinin oluşturduğu zihniyetin etkisiyle şiirler yazmıştır. Dolayısıyla şiirler bu zihniyetin izlerini taşımaktadır.

    Buna karşılık Lale Devrinde yaşamış olan ünlü divan şairi Nedim'in şiirlerinde, o dönemin Osmanlı Türkçesiyle Lale döneminin eğlenceye düşkün toplum hayatının izleri görülür.

    Orhan Veli Kanık, sanatlı anlatıma karşı çıkan Garip Akımının temsilcisidir. Onun şiirlerinde söz sanatlarının görülmeyişi, yalın ve günlük dili tercih edişi, şekil, kafiye ve vezin kullanmayışı mensup olduğu akımın zihniyetiyle izah edilebilir.

    Sanat, insanın zihniyet dünyasının yansımasıdır. Yani sanat, bir zihniyetin bir duygunun, sosyo-kültürel yaşantının çeşitli sembollerle yansıtılmasıdır. Bu nedenle sanat eserleri az veya çok sosyo-kültürel tarihin birer belgesi olarak değerlendirilmelidirler. Bir eser hangi dönemde ortaya konmuşsa, o dönemin izlerini taşır.

    Şiirlerin hangi döneme ait olduklarını, dil özelliklerinden, şiirin şekil özelliklerinden, anlatım biçiminden, benzetmelerden, zevk ve sanat anlayışından hareketle tespit edebiliriz.

    Şiirimizin beş hececilerinden biri olan Faruk Nafiz Çamlıbel, Millî Edebiyat Akımının etkisiyle millî bir şiir oluşturmak için çalışmıştır. Bunun için de şiirlerinin konularını daha çok Türk hayatından ve özellikle Anadolu'dan almaya gayret etmiştir. Millî bir edebiyatın oluşması için millî dili ve hece veznini ustalıkla kullanarak öncülük yapmıştır.

    Şair, "Sanat" adlı şiirde de Batı sanat anlayışıyla yerli ve millî sanat zevkini karşılaştırarak millî sanatın üstünlüğünü vurgulamaktadır. Dolayısıyla bu şiirde memleket edebiyatının ilkelerinin oluşturduğu zihniyetin etkileri görülmektedir.

    Özetle, bir şiiri incelerken, şiiri ve şiirin bize iletmek istediği mesajı tam olarak anlayabilmemiz için dönemin zihniyetini iyi bilmemiz gerekir.
     



  2. Cevap: Şiir zihniyeti

    bu kadar büyük yazmanın manası ne?
     



  3. Cevap: Şiir zihniyeti

    Rahatlıkla okunabilmesi ve dikkat çekmesi için olabilir mi acaba ?
    NOT:Lütfen gereksiz tartışmalara sebep olabilecek atışmalardan kaçınalım.Emeğe saygı gösterelim.
     



  4. Cevap: Şiir zihniyeti

    Yazı tipi ve büyüklüğünü ben ayarlamıyorum..Ayrıca herhangi bir kastımda yok zaten..
     



  5. Cevap: Şiir zihniyeti

    Gereksiz tartışma yok dostum. Biz yabani değiliz herhalde.

    Ama bütün konular büyük boyutta yazılıyor ve farklı renklerde ondan sordum hani bir amaç, kural varsa bizde ona uyalım.
     



  6. Cevap: Şiir zihniyeti

    Hayır kural yok..Elimde olan bir şey değil..Bilerek o kadar büyük yapacak değilim..
     



  7. Cevap: Şiir zihniyeti

    Niyetim kimseyi kırmak değildi.
    Farkında olmadan böyle bir hata içerisinde bulunduysam sizden özür dilerim.

    Sürç-ü Lisan ettiysek affola.
     



  8. Cevap: Şiir zihniyeti

    Bununla ilgili bir kural yok.Sadece okunaklı olması ya da kişsel zevkinize göre eğer isterseniz yazdığınız yorumların ya da konuların renk ve boyutunu BURADAN girip en alttaki yazı tipi ve renk ayarlarını ayarlayabiliyorsunuz.Normalde yazı kutusunun üstündeki ayarlardan da yapabiliyorsunuz ancak verdiğim bağlantıdaki ayar tüm yazılarınız için otomatik ve genel ayar oluyor.
     



  9. Cevap: Şiir zihniyeti

    Teşekkürler Pardus. Fakat vb kodları yazan biri olarak bu konuda yeterince bilgim var. Bilgilendirme için sağolun.

    B azı hatalar vardır affedilmeye boyun eğmiş,
    Ü stü diken dolu daldan sıyrılan gül gibi,
    Ş ayet dersen affetmek Allaha'a mahsustur,
    R üyada olsa beklerim kul gibi,
    A ncak bir büşradır kararın.
     



  10. Cevap: Şiir zihniyeti

    Teşekkürler :)
     



  11. Cevap: Şiir zihniyeti

    Rica ederim kardeşim.