Sermaye şirketlerinde kar / zarar ile ilgili muhasebe kayıtları

'Sosyal Konular' forumunda Wish tarafından 4 Mart 2011 tarihinde açılan konu


  1. Sermaye Şirketlerinde yasal yedek dağıtılması
    Sermaye Şirketlerinde Kar Dağıtımı


    İşletmelerin kuruluşlarının amacı kâr elde etmektir. Kârı hedeflemeyen veya gerçekleştiremeyen şirketler ise yok olmaya mahkûmdurlar. Sermaye şirketlerinde elde edilen kârın ne şekilde değerlendirileceği konusunu ise öncelikle 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) daha sonra ise o şirketin ana sözleşmesi belirler.


    Meslek mensuplarımızca en sık yapılan hatalardan birisi muhasebe kayıtları yapılırken vergi hesaplaması düşünülerek bazı hesapların seçilmesi ve kayıtların yapılmasıdır. Oysa yapılması gereken, hiçbir vergi kaygısı olmadan, işletmenin mali tablolarına bakanlar tarafından, işletmenin durumunun net olarak görülebilmesi olmalıdır.


    Kanunen kabul edilmeyen giderler, vergiye tabi olmayan gelirler, geçmiş yıl mali zararları gibi vergi ile ilgili takiplerin ise Nazım Hesaplarda yapılması gerekir.


    İşletmenin belli bir dönem boyunca elde ettiği sonuç ticari kâr veya zarar, diğer adı ile bilânço kârı veya bilânço zararıdır. Vergi hesaplaması ile ilgili ilaveler dâhil edilip istisna ve indirimler düşüldükten sonra ise mali kâr veya mali zarar diğer adı ile vergi karı veya vergi zararına ulaşılır.


    Genişletilmiş bir örnek ile yapılması gereken muhasebe kayıtları üzerinde duralım.


    2008 yılında kurulan şirketin ticari zararı: 80,00 TL kanunen kabul edilmeyen giderleri de: 10,00 TL dir. Bu durumda mali zarar: 70,00 TL dir. 2008 sonunda yapılacak kayıtlar:


    ___________________________ 31.12.2008 ___________________________
    692 Dönem Net Kârı veya Zararı 80,00
    690 Dönem Kârı veya Zararı 80,00
    ___________________________ 31.12.2008____________________________
    591 Dönem Net Zararı 80,00
    692 Dönem Net Kârı veya Zararı 80,00
    ________________________________________________________________



    Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG) ile ilgili yıl içinde herhangi bir kayıt yapılmadı ise;

    ___________________________ 31.12.2008 ___________________________
    950 Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler 10,00
    951 Matraha Eklenecek Tutarlar Alacaklı Hs. 10,00
    ________________________________________________________________

    Şeklinde bir kayıt yapılması hatta 950 hesabın alt detaylarında KKEG lerin detaylarının da gösterilmesinde fayda vardır.


    Dönem de mali zarar olduğundan vergi hesaplanmamıştır ve bir sonraki yıla devreden cari yıl mali zararı 70,00 TL dir. Gelir tablosuna ve bilânçoya baktığımızda dönem net zararı 80,00 TL olarak gözükmektedir.


    Sıklıkla yapılan bir hata olan geçmiş yıl mali zararları bilânço üzerinde gösterilmeye çalışılmamalıdır. 2009 yılı başında ise yapılacak kayıt:


    ___________________________ 01.01.2009 ___________________________
    580 Geçmiş Yıllar Zararları 80,00
    591 Dönem Net Zararı 80,00
    ________________________________________________________________
    Olmalıdır.


    2008 yılı kurumlar vergisi beyannamesi verildiğinde beyanname üzerinde Gelecek yıla devreden cari yıl zararı 70,00 TL olarak gözükecektir ve kurumlar vergisi beyannamesi verildiğinde;


    ___________________________ 25.04.2009 ___________________________
    952 Geçmiş Yıl Mali Zararları (2007 yılı zararı) 70,00
    953 Matrahtan İndirilecek Tutarlar Alacaklı Hs. 70,00
    ________________________________________________________________

    Şeklinde bir kayıt yapılmasında fayda vardır. Beyanname üzerinde ilaveler bölümünde gösterilen 10,00 TL KKEG için de 950 ve 951 hesapların ters kayıtla kapatılması gerekir.


    2009 yılı faaliyetleri sonucunda ise Ticari Kâr: 160,00 TL kanunen kabul edilmeyen giderler: 10,00 TL geçmiş yıl zararları: 70,00 TL malî kâr: 100,00 TL kurumlar vergisi: 20,00 TL olduğunu varsayalım.


    Yılsonu muhasebe kayıtları:
    ___________________________ 31.12.2009 ___________________________
    690 Dönem Kârı veya Zararı 160,00
    691 Dönem Kârı Vergi ve Diğ.Yas.Yük.Karş. 20,00
    692 Dönem Net Kârı veya Zararı 140,00


    ___________________________ 31.12.2009 ___________________________
    691 Dönem Kârı Vergi ve Diğ.Yas.Yük.Karş. 20,00
    692 Dönem Net Kârı veya Zararı 140,00
    370 Dönem Kârı Vergi ve Diğ.Yas.Yük.Karş. 20,00
    590 Dönem Net Kârı 140,00
    ________________________________________________________________