Şen Olasın Ürgüp (Cemalım)

'Masallar ve Hikayeler' forumunda Öznur tarafından 9 Ekim 2008 tarihinde açılan konu


  1. Türkü, öldürülen Cemal’e, karısı Şerife tarafından yakılmıştır. Şerife, 90 yıldan fazla yaşamış, 30 Kasım 1993 günü vefat etmiştir. 14-15 yaşlarında Cemal’le evlenmiş, mutlu geçen birkaç yılı Cemal’in öldürülmesiyle sona ermiş, bu hadiseden sonra bir oğlu ile ortada kalmıştır. Bu hadisenin oluş şekli ve ona yakılan ağıtı/türküyü bana, Şerife’nin daha sonra evlendiği Hayrullah’tan olan oğlu İsmet Aksoy göndermiştir.* Cemal’in öldürülme hadisesi ve türkünün tam metni şöyledir:

    Ürgüp’ün Karlık köyünün eşrafından ve varlıklı bir ailesinden olan Cemal, kalleşlikle öldürülür. Herkesçe sevip sayılan Cemal’in ölümüne yanmayan kalmaz. Eşi Şerife acılarını yaktığı ağıtla hafifletmeye çalışır. Yetim kalan oğlu Mustafa da, birkaç yıl sonra hasat zamanı bir atın tepmesi sonucu ölmüştür.

    Ağıt, Şerife’nin ikinci kocası Hayrullah’ın sonraki yıllar Refik Başaran’a “Herkese bir türkü okudun ama, bana okumadın.” diye sitem etmesi üzerine Cemal türküsünü plağa okur. Cemal Hayrullah’ın aynı zamanda amcasıdır. Onun öldürülüşü Şerife kadar Hayrullah’ı da etkiler. Şerife’nin türkünün her çalınışında gözünden iplik iplik yaşlar akıtmasını, Cemal’i bir türlü unutamamasını daima anlayışla karşılamıştır.
    Türkünün asıl metni şöyledir:

    Şen olasın Ürgüp dumanın gitmez
    Kıratın acemi konağı tutmaz
    Oğlun da çok küçük yerini tumaz
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Ürgüp’ten de çıktığını görmüşlür
    Kıratının sekisinden bilmişler
    Seni öldürmeye karar vermişler
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Cemal’ın giydiği ketenden yilek
    Al kana boyanmış don ile göynek
    Sana nasip oldu ecelsiz ölmek
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Ürgüp’ten de çıktın kırat kişnedi
    Üzengiler ayağını boşladı
    Yağlı kurşun iliğine işledi
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Karlık ile başkadın pınar arası
    Çok mu imiş Cemal’ımın yarası
    Ağlayıp geliyor garip anası
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Cemal’ın giydiği kadife şalvar
    Dükkânın kilidi cebinde parlar
    Oğlun da çok küçük beşikte ağlar
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Kıratın üstünde bir uzun yayla
    Ne desem ağlasam kaderim böyle
    Gidersen Ürgüp’e sen selâm söyle
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Kıratım başımda oturmuş ağlar
    Cemal’a dayanmaz şu karlı dağlar
    Üzüm vermez oldu Karlık’ta bağlar
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım

    Giden Cemal gelir mi de yerine
    İçerimde yaram indi derine
    Cemal düşta kahpelerin şerine
    Cemal’ım Cemal’ım algın Cemal’ım
    Al kanlar içinde kaldın Cemal’ım (Alıntı)