Şehzade Bayezıtın İrana sığınması ve ölümü

'Tarih Bölümü' forumunda Ezlem tarafından 30 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Şehzade Bayezidı kim öldürdü

    Şehzade Bayezıtın İrana sığınması ve ölümü
    Hürrem Sultan'ın ölümünden sonra, Bayezid koruyucusuz kalmış ve kendine taraftar toplamaya girişmiştir.Babası Kanununi sultan süleyman tarafından Amasyaya gitmesi istenmiştir,Bayezid bunu kendisine bir hakaret saymış ve Kütahyada kalmaya çalışmıştır. Ancak babasının ısrarları sonucu Amasyaya gitmek zorunda kalan Bayezid, şikayetlerde bulunmuştur. Kanuni onu çeşitli vaadlerle oyalamaya çalışırken, o babası için “padişah olan yalan söyler mi demiş ve taraf toplamaya devam etmiştir.

    Onun askerlerini dağıtamayan kanuni, aynı şekilde Selimin de asker toplamasını söylemiş ve Sokollu Mehmed Paşayı ona yardıma göndermiştir. Bayezidin sancağından çıkması isyan olarak değerlendirilmiş ve Şeyhulislam Ebusuud ve başka din adamları tarafından öldürülmesinin vacib olduğuna dair fetvalar verilmiştir. Bu esnada Amasyadan Ankaraya gelmiş olan Beyazid, Konya önlerinde Selimin ordusuyla çarpışmış, ancak onun düzenli ordusu karşısında üstünlük sağlayamayıp yenilşmiştîr. Bunun üzerine Amasyaya dönmüş ve müftü Muhyiddin Cürcaniyi babasına, affedilmesini dilemesi için göndemiştir.

    İran'a Sığınması

    Kanuni, Bayezid'in af talebini reddetmiş ve yakalanmasını emretmiştir. Bayezid bunun üzerine oğullarını alarak İrana sığınmıştır.

    İranda Şah Tahmasb tafından büyük bir törenle karşılanan Bayezid, onun aracılığıyla babasından affını dilemiştir. Kanuni de bir ara onu affetmeyi düşünse de Selimin ve Tahmasbın tutumları karşısında bundan vazgeçmiştir. Bu çekişmeden yararlanmak isteyen Tahmasb, bir bahaneyle Bayezidi ve oğullarını hapse attırmıştır.

    Bundan sonra Kanuni, Selim ve Tahmasb arasında Bayezidin teslimi konusunda yazışma ve pazarlıklar başlamıştır. Tahmasbın isteklerinden bir kısmını kabul etmek zorunda kalan Kanuni, ona 1.200.000 altın ödeyeceğini ve Kars Kalesii bırakacağını vaad etmiştir. Ayrıca Selim de padişah olduğunda, İranla dost kalacağına dair bir ahidname vermiştir.


    Şehzade Bayezıtın Ölümü

    Anlaşma sağlanınca Kazvine giden Osmanlı elçileri 25 Eylül 1561 tarihinde önce Bayezidi ardından da oğullarını boğarak öldürmüşlerdir. Bayezid ve oğullarının cenazeleri Sivasa getirilerek surların dışında bulunan Melik-i Acem türbesine defnedilmiştir. Ancak bu türbe günümüze kadar ulaşamamıştır.

    Bayezid'in ölümünden sonra İstanbula nakledilen karısı bir kale içinde bekletilmiş ve yanında bulunan üç yaşındaki oğlu da öldürülmüştür.

    Bayezid olayından sonra, yeniçerilerin Anadoluya muhafız olarak yayılması ve şehzadelerden yalnızca en büyüğüne sancak verilmesi gibi idari değişikliklere gidilmiştir.

    Bayezidin sonunu hazırlayan kişilerin başında Lala Mustafa Paşa ve Damat Rüstem Paşanın geldiği iddia edilmektedir. Mustafa Paşa, ona sadrazamlık vaadinde bulunan Selimin tahta çıkmasını istemiştir. Bayezidi babasına karşı isyana teşvik etmiştir. İkili oynayarak hem kardeşleri birbirine, hem de Bayezidi Kanuniye kötülemiştir. Fakat II. Selim zamanında değil, ancak III. Murat zamanında, yaklaşık 3 ay sadrazamlık yapmıştır.