Şehzade Bayezıtın İrana sığınması ve ölümü

'Osmanlı Tarihi' forumunda Ezlem tarafından 30 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Şehzade Bayezidı kim öldürdü

    Şehzade Bayezıtın İrana sığınması ve ölümü
    Hürrem Sultan'ın ölümünden sonra, Bayezid koruyucusuz kalmış ve kendine taraftar toplamaya girişmiştir.Babası Kanununi sultan süleyman tarafından Amasya’ya gitmesi istenmiştir,Bayezid bunu kendisine bir hakaret saymış ve Kütahya’da kalmaya çalışmıştır. Ancak babasının ısrarları sonucu Amasya’ya gitmek zorunda kalan Bayezid, şikayetlerde bulunmuştur. Kanuni onu çeşitli vaadlerle oyalamaya çalışırken, o babası için “padişah olan yalan söyler mi” demiş ve taraf toplamaya devam etmiştir.

    Onun askerlerini dağıtamayan kanuni, aynı şekilde Selim’in de asker toplamasını söylemiş ve Sokollu Mehmed Paşa’yı ona yardıma göndermiştir. Bayezid’in sancağından çıkması isyan olarak değerlendirilmiş ve Şeyhulislam Ebusuud ve başka din adamları tarafından öldürülmesinin vacib olduğuna dair fetvalar verilmiştir. Bu esnada Amasya’dan Ankara’ya gelmiş olan Beyazid, Konya önlerinde Selim’in ordusuyla çarpışmış, ancak onun düzenli ordusu karşısında üstünlük sağlayamayıp yenilşmiştîr. Bunun üzerine Amasya’ya dönmüş ve müftü Muhyiddin Cürcani’yi babasına, affedilmesini dilemesi için göndemiştir.

    İran'a Sığınması

    Kanuni, Bayezid'in af talebini reddetmiş ve yakalanmasını emretmiştir. Bayezid bunun üzerine oğullarını alarak İran’a sığınmıştır.

    İran’da Şah Tahmasb tafından büyük bir törenle karşılanan Bayezid, onun aracılığıyla babasından affını dilemiştir. Kanuni de bir ara onu affetmeyi düşünse de Selim’in ve Tahmasb’ın tutumları karşısında bundan vazgeçmiştir. Bu çekişmeden yararlanmak isteyen Tahmasb, bir bahaneyle Bayezid’i ve oğullarını hapse attırmıştır.

    Bundan sonra Kanuni, Selim ve Tahmasb arasında Bayezid’in teslimi konusunda yazışma ve pazarlıklar başlamıştır. Tahmasb’ın isteklerinden bir kısmını kabul etmek zorunda kalan Kanuni, ona 1.200.000 altın ödeyeceğini ve Kars Kalesi’i bırakacağını vaad etmiştir. Ayrıca Selim de padişah olduğunda, İran’la dost kalacağına dair bir ahidname vermiştir.


    Şehzade Bayezıtın Ölümü

    Anlaşma sağlanınca Kazvin’e giden Osmanlı elçileri 25 Eylül 1561 tarihinde önce Bayezid’i ardından da oğullarını boğarak öldürmüşlerdir. Bayezid ve oğullarının cenazeleri Sivas’a getirilerek surların dışında bulunan Melik-i Acem türbesine defnedilmiştir. Ancak bu türbe günümüze kadar ulaşamamıştır.

    Bayezid'in ölümünden sonra İstanbul’a nakledilen karısı bir kale içinde bekletilmiş ve yanında bulunan üç yaşındaki oğlu da öldürülmüştür.

    Bayezid olayından sonra, yeniçerilerin Anadolu’ya muhafız olarak yayılması ve şehzadelerden yalnızca en büyüğüne sancak verilmesi gibi idari değişikliklere gidilmiştir.

    Bayezid’in sonunu hazırlayan kişilerin başında Lala Mustafa Paşa ve Damat Rüstem Paşa’nın geldiği iddia edilmektedir. Mustafa Paşa, ona sadrazamlık vaadinde bulunan Selim’in tahta çıkmasını istemiştir. Bayezid’i babasına karşı isyana teşvik etmiştir. İkili oynayarak hem kardeşleri birbirine, hem de Bayezid’i Kanuni’ye kötülemiştir. Fakat II. Selim zamanında değil, ancak III. Murat zamanında, yaklaşık 3 ay sadrazamlık yapmıştır.