Şehir İsimlerinin Anlamları Nedir

'Bunları biliyormusunuz' forumunda Ezlem tarafından 12 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Şehirlerimiz isimlerini nerden almış
    Şehir İsimlerinin Anlamları
    Şehir İsimlerinin Anlamları Nelerdir?

    Şehirlerimizin Anlamları
    Yaşadığımız,gördüğümüz ya da duyduğumuz illerin anlamları nelerdir sizce?Gelin bir bakalım

    Trabzon
    "Trapezus" sözcüğünden gelir Anlamı dörtköşe'dir

    Tunceli

    Burada bazı maden yataklarının bulunmasından dolayı şehre Tunceli adı verilmiştir Yani tunçülkesi demektir

    Sakarya

    Adını sınırları içinden geçen Sakarya nehrinden alır

    Samsun

    Eski adı "Amisos"dur Samsun ismi bu kelimenin halk arasından değiştirilmesidir

    Sivas

    Adının nereden geldiği konusunda her hangi bir kayda rastlanmamıştır

    Siirt

    Siirt adının Keldani aslından geldiği ve şehir anlamına geldiği söylenir Diğer bir ravayete göre ise Sert kelimesinin bozulmuş şeklidir

    Rize

    Kafkas kökenli bir kelime olduğu sanılmaktadır

    Ordu

    Eski adı "Kotyora"dır Halk tarafından bu isim değişikliğe uğramıştır

    Niğde

    İlkçağda bölgede Nagdoslular adlı bir kavim yaşadığından bu şehre isimlerini vermişler Arap kaynakları şehre "Nekide veya Nikde" demişlerdir Halk ise şehre Niğde adını vermiştir

    Nevşehir

    Onsekizinci yüzyıla kadar şehir bir köydü ve adı "Muşkara" idi Daha sonra Nevşehirli Damat İbrahim Paşa köyünü geliştirdi ve yeni şehir anlamında Nevşehir adını verdi

    Malatya

    Hititler döneminde buranın adı "Meliddu"dur Halk tarafından Malatya olarak değişmiştir

    Manisa

    Yunanca Magnesya'dan gelmiştir Türkler burayı alınca Manisa olarak şehrin ismini değiştirdiler

    Mardin

    Mardin adı Süryanice'de Marde'den geldiği rivayet edilir Romalılar "Maride" Araplar ise "Mardin" adını vermişlerdir Diğer bir rivayet göre ise Kürtçedeki Mer-din yani erkek, yiğit -görmek kelimesinden geldiği söylenmiştir

    Muğla

    Eski adı "Mobolla"'dır Türkler buraya daha sonra Muğla demişlerdir

    Muş
    Bir rivayete göre süryanice'deki suyu bol anlamına glene Muşa'dan diğer bir rivayete göre ise Şehrin kurucusu "Muşet'den gelmiştir

    Karaman
    İlk ismi Laranda'dır Selçuklu ve Osmanlılarda ki ismi Larende idi Karamanoğullarının başkenti olduğundan buraya daha sonra Karaman adı verildi

    Kahramanmaraş
    Asıl adı Markasi'dir Halk dilinde Maraş olarak değişmiştir Kurtuluş savaşında Fransızlara karşı şehirlerini kahramanca savunduklarından meclis tarafından ll Şubat 1922'de kahraman ünvanı verildi

    Kars
    MÖ: 130-127 yılında buraya yerleşen Karsak oymağından dolayı şehre kars adı verilmiştir Kars kelimesinin anlamı ise deve ya da koyun yününden yapılan elbise veya şal kuşağı anlamına gelir

    Kastamonu
    Şehrin eski adı "Tumana"dır Buraya daha sonra Gas-Gas isimli bir kavim yerleşti İşte Kastamonu Gas ve Tuman'ın birleşmesinden meydana gelmiştir

    Kayseri
    Romalılar Mazaka adlı şehri alınca buraya Kaysarea adını verdiler Yani İmparator şehri anlamına gelir Daha sonra Kayseri olarak halk arasında yayıldı

    Kırşehir
    Kır ve Şehir kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur

    Kocaeli
    Orhan gazi döneminde bu bölgeyi feth eden Akçakoca isimli komutandan dolayı buraya Kocaeli denildi

    Konya
    İsa'dan önce 47-50 ve 53 yıllarında Hıristiyan azizlerinden St Paul burayı ziyaret etti ve şehir önemli bir dinsel merkez olarak gelişti Bu nedenle Hıristiyanlar ona, "İsa'nın tasviri" anlamına gelen "ikonyum" adını verdiler Abbasiler burayı alınca "Kuniye'ye" çevirdiler Türkler bu ismi Konya olarak değiştirdi

    Kütahya
    Frigler buraya "Katyasiyum veya Katiation" adını vermişlerdir Daha sonra yöre halkı buraya Kütahya demiştir

    İstanbul
    MÖ 658 yılında Megara kralı Byzas tarafından kurulduğundan bu şehre kurucusundan dolayı Bizantion adı verilmiştir
    Roma imparatoro Marcus Avrelius döneminde imparatorun manevi babasının adıyla "Antion" olarak anıldı
    Bizans İmparatoru Konstantin bu şehri yeniden kurunca buraya kendi adını verdi Şehre "Konstantin veya Konstanpolis" adı verildi Araplar "Kostantiniye, Romalılar Konstantinopolis" demişlerdir Daha sonra bu ismin kısaltılmış şekli olan "Stin-polis" deyimi kullanıldı İşte İstanbul bu "Stin-Polis" şehrinden türetildi
    Türkler burayı alınca Müslüman şehir anlamında "İslambol" adını verdiler Fakat daha sonra İstanbul olarak değiştirildi

    İzmir
    Şehrin asıl adı "Smyrna"dır İzmir kelimesi smyrna'nın halk arasındaki kullanış şeklidir Homeros destanlarında bu kent ismini Kıbrıs Kralı Kinyras'ın kızı Smyra'dan alır ve tanrıça Artemis İzmirli'dir Kimi kaynaklara göre de, İzmir şehrini ilk kuran Hititler değil, Amazonlar'dır (Hititler de buraya Navlühun adını vermişlerdir

    Gaziantep
    Şehrin eski adı Ayıntab'dır Kelime anlamı, pınarın gözü demektir Halk bunu Antep olarak değiştirmiştir Halk Kurtuluş savaşında Fransızlara karşı başarılı bir savaş verince 6 Şubat 1921'de çıkartılan bir yasayla Gazi ünvanı verildi

    Gümüşhane
    Burada daha önceleri gümüş madenleri olduğundan, bu şehre Gümüşhane denilmiştir

    Edirne
    Romalılar döneminde imparator Hadrianus tarafından kurulduğu için şehir "Hadrianopolis" dını alır Hadrianus'un şehri anlamına gelen bu sözcük, sonradan değşimlere uğrayarak Edirne halini aldı

    Elazığ
    1834 yılında Mezra denilen yerde kuruldu1862 yılında buraya o sıradaki padişah Abdülaziz'in onuruna "Mamuretülaziz" adı verildi Bu ismi uzun bulan halk onu Elaziz olarak kısalttı 1937 yılında Elazığ'a çevrildi

    Erzincan
    Erzincan ovasından adını alır Ezirgan diye halk tarafından söylenir Buranın eski adı Eriza'dır

    Erzurum
    Ardı Rum kelimesinden gelir Yani Rum toprağı demektir Diğer bir rivayete göre de Selçuklular buraya Erzen-Rum demişlerdir Erzen darı demektir Şehir o zamanlar bir tahıl ambarı olarak kullanılmıştır

    Eskişehir
    Eski adı Doylaion'dur 1080 yılında Türkler burayı ele geçirdi 1175 yılında burasını Bizans geri aldı Kılıçarslan bu şehri daha sonra geri alınca, ona "Bizim eski Şehrimiz" anlamına gelen Eski Şehir adını verdi

    Diyarbakır
    Bakır ülkesi anlamına gelmektedir Bu ismin kaynağı Diyar-ı Bekir'dir Bekir'in memleketi anlamına gelir Bunun nedeni de Bekir b Va'il adlı Arap göçebe boyunun buraya yrleşmiş olmasından kaynaklanır Diyarbakır'ın eski adı Amid veya Amed'dir Gelen veya bizim anlamına gelir Dede Korkut kitabında Amid'e Hamid de denilmiştir

    Denizli
    Deniz-ili kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur İl eski Türkçe'de ülke, memleket anlamına gelir Yani deniz memleketi denilirBir diğer rivayete göre de kelimenin aslı domuz-ili'dir Bu da bölgede domuz çokluğundan kaynaklanmaktadır

    Çanakkale
    Marmara ve Ege denizlerini birleştiren Boğaz'daki şehir ve kasabaların en büyüğü ve il merkezidir Boğazın doğu kıyısında ve en dar yerinde kurulmuştur Burada denizini şekli tıpkı bir çanağı andırır Bugünkü ismini buradan alır

    Çankırı
    İlkçağda "Gangra" kalesinin eteğinde kuruldu İsmini Gangra kalesinden alan Çankırı'ya yakın zamana kadar Çangırı ve Çenğiri deniliyordu

    Çorum
    Rivayete göre Çoğurum kelimesinden türetilmiştir Bu da bölgede zamanında Rumların çoğunluğu oluşturmasından kaynaklanmaktadır

    BURSA
    Eski çağlardaki Bitinya bölgesinin başkentidir Buraya kurucusu Bitinya kralı Prusias'ın adı verildi (MÖ:llyüzyıl)

    BURDUR
    Eski adı Askaniya'dır İsmini yanında kurulmuş olduğu Burdur gölünden alır

    BOLU
    Önceleri Bithynion Romalılar döneminde ise Claudiopolis adı verildi Türkler burayı alınca Claudiopolis sözcüğünü kısaltıp sadece polis dediler Daha sonra bu da halk dilinde değişerek Bolu oldu

    BİTLİS
    Kimi tarihçilere göre, "Bageş" ya da "Pagiş" sözcüklerinden türemiştir Kimilerine göre de Büyük İskender'in komutanı "Lis" ya da "Badlis" burada bir kale kurmuş Bitlis sözcüğü bu komutanın isminden kaynaklanıyormuş

    BİNGÖL
    Buradaki bir çok göllerden dolayı bu isim kendisine verildi

    BİLECİK
    Bizanslılar döneminde burada Bilekoma adlı bir kale vardı Osman bey burayı alınca bu adı Bilecik olarak adını verdi

    BAYBURT
    Eldeki kaynaklara göre kasabanın ortaçağdaki adı "Paypert" ya da "Pepert" idi Bayburt adı buradan gelmektedir

    BALIKESİR

    Şehrin adının eski hisar anlamına gelen Paleokastio'dan türediği sanılmaktadır Halk arasında dolaşan bir söylentiye göre de balı çok anlamına gelir Çünkü Kesir Arapça'da çok anlamına gelmektedir

    AĞRI
    İsmi sınırları içindeki "Ararat" dağından alır Çok eski çağlarda yeryüzü korkunç bir su baskınınına uğradı(Nuh Tufanı) Nuh peygamber bütün canılardan bir çifti alarak bir gemiye bindirdi Gemi Cudi (İslam kaynaklarına göre) (Hristiyan kaynaklarına göre de Ararat - Ağrı) dağına kondu Ararat, önce aran sonra da Ağrı adını aldı

    AKSARAY
    Selçuklu Sultanı İzzettin Kılıçarslan, şehirde cami, medrese, kümbetler ve büyük ve beyaz bir saray yaptırdı Şelir "Aksaray" adını işte bu beyaz saraydan aldı

    AMASYA
    Amasya şehrini tarihçi Strabon'a göre Amazon karalı Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anlamına gelen "Amasesia" ismini verdi

    AYDIN
    İlk olarak Argoslar tarafından kuruldu Anadolu beylerinden Aydınoğlu Mehmet bey'den aldı Aydın, Mehmet beyin babasının ismidir

    ARTVİN
    İskitler tarafından kuruldu Artvin sözü iskitçe'dir

    ANTALYA
    MÖ llci yüzyılda Bergama karalı Attalos ll tarafından kuruldu Şehir önceleri ismini kurucusundan aldı ve Attaleia adıyla anıldı Daha sonra bu isim Adalia, Antalia ve en son Antalya şekline dönüştü

    ANKARA
    İslam kaynaklarında Ankara'nın adı Enguru olarak geçer Kimilerine göre Ankara sözü Farsça "Üzüm" anlamına gelen Engür'den, ya da Yunanca'da Koruk anlamına gelen"Aguirada'dan türemiştir
    Bazılarına Hint-Avrupa dillerindeki "Eğmek" anlamına gelen Ank ya da Sankskritçe de; "Kıvrıntı",, anlamına gelen ankaba'dan veya Latince'den çengel anlamına gelen uncus'dan türediği ileri sürülmektedir Frig dilinde Ank "engebeli, karışık arazi anlamına gelir" Şehrin diğer isimleri; Ankyra, Ankura, Ankuria, Angur, Engürlü, Engürüye, Angare, Angera, Ancora, Ancora ve son olarak Ankara şeklini almıştır

    ANTAKYA
    MÖ 300 yıllarında Makedonya Kralı Seleukoz bu yörede Antakya'yı kurdu ve şehre babasının ismi olan Antiokhia adını verdi Zamanla büyüyen kent, başkent halini aldı

    AFYONKARAHİSAR
    Afyon türkülerinde sık sık "Hisar" sözcüğü geçer "Hisarın bedenleri çevirin gidenleri" Bu hisar sözcüğünün Afyon türkülerinde sık sık yinelenmesi nedensiz değildir Eski adı Akroenos olan şehri Selçuklular uzun süren bir kuşatmadan sonra ele geçirdiler "Hisar" kuşatma anlamına gelir Acılarla elde edilen yere "Karahisar" dediler ve orada, kara taşlardan bir kale kurdular Onaltıncı yüzyılda bölgede afyon yetiştirlmeye başlayınca, Karahisar'ın başına bir de Afyon eklendi ve şehir "Afyonkarahisar" adını aldı

    ADAPAZARI
    Bu ilimize Adapazarlılar kasaca Ada der Çünkü Sakarya ve Çark suyu arasında yer alan şehir, tıpkı bir adayı andırır "Pazar sözüne gelince: Burası onyedinci yüzyılda yörenin Pazar yeriydi İşte, Adapazarı bu iki sözcüğün "Ada" ve "Pazar" sözcüklerinin birleşmesinden oluştu Adapazarı, Sakarya ilimizin merkezidir