Sanayi Devrimi, Sanayi Devrimi Hakkinda Hersey

'Genel Türk Tarihi' forumunda HazaN tarafından 26 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Sanayi devriminin nedenleri
    Sanayi devriminin sonuçları
    Sanayi devrimi hakkında bilgi

    Sanayi Devriminin Nedenleri

    Düşünsel Nedenler
    Sanayi devrimini 16 ve 17 yüzyıldaki dinsel, siyasal, bilimsel ve felsefi düşünceler hazırlamıştır Protestan Reformasyonu "bugün çok çalışıp yarını düşünmeyi" önemli bir değer olarak yerleştirmiştir 17 yüzyılda Aydınlanma filozofları bilimsel yöntemi ve rasyonel düşünme ilkelerini geliştirmişlerdir Fransız devrimi Napolyon aracılığıyla bu düşünceleri Avrupa’ya yaymıştır 17 yüzyılın bilimsel buluşları, sanayi devriminin teknolojik gelişmelerine kaynak oluşturmuştur


    Sosyo-Ekonomik Nedenler
    Düşünsel nedenlerin yanında, sanayi devrimini doğuran diğer nedenler şunlardır

    Hızlı nüfus artışı 16 yüzyıldan başlayarak Avrupa'nın nüfusu hızla arttı
    Tarımdaki gelişmeler bu sektördeki nüfus ihtiyacını azaltarak bu nüfusun kentlere göç etmesine neden oldu Böylece kent sanayine hazır işgücü oluştu
    Yaşam düzeyinin yükselişi Eskiden lüks sayılan şeker, kahve, çay gibi mallar artık orta sınıf ve alt sınıflar için doğal bir gereksinme olmaya başlıyordu Bu da dolaylı olarak tüketim malı talebini arttırdı
    Sömürgecilik Avrupa ülkeleri yeni koloniler oluşturarak buradan getirdikleri malları sanayide kullanmaya başladılar, işlediler ve tekrar sömürgelere sattılar
    Kapitalizm Orta sınıfın zenginleşmesi sürecine paralel olarak kapital birikimi oluşmaya başladı Böylece yeni yatırım alanları aranmaya başlandı
    Taşıma ve teknolojide meydana gelen gelişmeler


    İngiltere'de Sanayi Devrimi
    Sanayi devriminin önce İngiltere'de başlamasının birkaç nedenini şöyle sıralayabiliriz

    İngiltere'de uzun süredir bir anayasal monarşi düzeni oluşmuştur Bu düzenin temelinde mülkiyet hakkının ve bireysel hak ve özgürlüklerin korunması yatar
    18 yüzyıl İngiltere'si zaten dünyanın mali merkezi konumunda idi Borsa ve bankacılık sektörleri diğer ülkelerden çok ileri idi
    Parlamento, kapitalizm ilkeleri doğrultusunda iç piyasada özgür rekabeti önleyici bütün engelleri kaldırmıştı
    İngiltere, sanayi için gerekli en temel hammaddeler olan kömür ve demir yönünden zengin yeraltı kaynaklarına sahipti
    İngiltere, dünyanın en büyük sömürge imparatorluğu idi Bu da ona hammadde kaynakları ve üretilmiş mallar için geniş pazar olanağı sağladı
    İngiliz donanması ve güçlü ticaret filoları, taşımacılığı kolaylaştırdı
    İngiltere Avrupa'da zaten Rönesans döneminden beri dokumacılık sanayinde başı çekiyordu


    Fabrika Sistemine Geçiş
    Fabrika sistemi ile üretim, talep artışı doğrultusunda bir gereksinme olarak ortaya çıktı Büyük makineler ev üretimi için elverişsizdi Bu nedenle evler yerine işçilerin makinelerin bulunduğu büyük binalara giderek çalışma sistemi, başka deyişle fabrika sistemi süreç içinde oluştu

    Fabrika sistemi hızlı üretim gibi olumlu sonuç yanında sosyal açıdan olumsuz birtakım sonuçlar da doğurdu Erkek işçiler yanında, hatta onların yerine (daha ucuza çalıştıkları için) çocuk ve kadınlar çalıştırılmaya başlandı 20 saate kadar varan iş saatleri küçük çocuk ve kadınları eziyordu

    Buna rağmen ücretler yetersizdi İşçilerin kalifiye olması artık o kadar önemli değildi Makineler tekdüze, basit, mekanik hareketler yapabilen herkesle çalışabiliyordu Kalifiye işçilerin normal ücretle iş bulması imkansızlaşıyordu


    Diğer Teknolojik Gelişmeler
    Buharlı makine Sanayi devriminin en önemli gelişmelerinden birisi buharlı makinenin bulunuşudur 1763'de James Watt, İskoçya'da buharla çalışan makineyi buldu Bu makinenin gelişmiş biçimi, makine çağının gerçek başlangıç noktasını oluşturur
    1807'de Robert Fulton adındaki Amerikalı buharlı makineyi gemilere uyguladı 1840'da ilk düzenli okyanus ötesi buharlı gemi seferleri başladı
    1825 tarihinde ilk kez buharlı makine lokomotiflerde kullanılmaya başlandı
    1844'de Samuel Morse Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk ticaret amaçlı telgraf servisini hizmete soktu
    1876'da Alexander Graham Bell telefonu buldu
    Tarım teknolojisinde gelişmeler sağlandı Almanya bu alandaki gelişmelere öncülük etti Almanlar pancardan şeker çıkarma tekniğini buldu Bir başka Alman kimyager suni gübreyi yaptı 1834'de bir Amerikalı mühendis bir biçerdöver icat etti 1870'lerden sonra konserve yiyecek imalatı hızlı bir biçimde arttı
    1830–1860 arasında İngiltere'de daha etkili maden tasfiye yöntemlerinin geliştirilmesine paralel olarak kömür üretimi hızla arttı Çünkü yüksek demir ve çelik talebi bu yöntemler sayesinde kolayca karşılanabiliyordu
    Bu üretim sayesinde 1800–1830 arasında köprü, kanal, demiryolu vb gibi inşaatlar hızla arttı 1850'lere kadar genelde İngiltere'nin tekelinde olan sanayi devrimi, bu tarihten sonar tüm Avrupa’ya ve Amerika Birleşik Devletleri'ne yayıldı


    Sanayi Devriminin Sonuçları

    Batı'nın Toplumsal Sınıf Yapısında Değişmeler
    Sanayi devrimi Avrupa'da burjuva sınıfının yapı değiştirmesine ve yeni bir işçi sınıfı doğmasına yol açtı Eski burjuva sınıfına şimdi fabrika sahipleri de katılmıştı Burjuva sınıfı artık her ülkede en zengin sınıfı oluşturuyordu Ancak ülkelerin çoğunda orta sınıf pek çok siyasal ve sosyal haklardan mahrumdular Bu haklarını elde etmek için 19 yüzyılın bitişini beklemek gerekecektir

    Avrupa'da sanayi devrimi öncesinde de bir işçi sınıfı vardı Ancak bu sınıf her zaman çoğunlukta ama bilinçsiz durumda idi Sanayi devrimi sonucunda işçi sınıfı bilinçlenmeye başladı Toplumların hemen hepsinde en kalabalık sınıfını oluşturdu İşçi sınıfı, yoğunluğuna karşın ekonomik ve siyasal haklardan mahrumdu Ücretleri düşük, yaşama ve çalışma koşulları çok kötüydü Çalışma saatleri uzun, fabrikalar havasız ve her türlü sağlık koşullarından uzaktı

    Siyasal açıdan oy hakları yoktu Sendikalaşma ve grev yasaktı Ancak işçiler artık bu durumun farkında ve bilincindeydiler

    Kentleşme ve Nüfus Artışı
    Sanayi devriminin bir başka etkisi de nüfus artışı konusunda oldu Sanayileşme sayesinde tarım makineleşmiş, böylece aynı miktar toprak daha fazla insanı besleyebilir hale gelmişti

    Ayrıca kent sanayi tarım sektörü dışındaki insanlara iş sağlayarak daha fazla insanı besleyebilir duruma gelmişti

    Sanayi devrimi kentlerde nüfus yığılmalarına da neden olmuştur 1920'lerde ABD nüfusunun yarısı kentlerde yaşıyordu Kentleşme önemli sorunları da beraberinde getirdi Gecekondu bölgeleri büyüdü Bu bölgeler havasız, pis ve kalabalıktı


    Uluslararası Rekabet
    Sanayi devriminin bir başka sonucu da hızlı sanayileşen ülkeler arasında başlayan rekabet ve gerginliktir Ülkeler doğal kaynak ve pazar kapmak için adeta yarışmaya başladılar Bu yarış gitgide artan bir hızla, kanlı ya da kansız savaşlarla, günümüze kadar sürecektir