Sabrın Aldığı İsimler

'Sorularla İslamiyet' forumunda Violet tarafından 20 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. Sabrın Aldığı İsimler
    sabretmek nedir - sabır nedir - sabredilen hususlar

    Yiyecek Maddelerinin Kendilerinden Meydana Geldiği Asıllar Hakkındaki İlâhî Nimetler ve Daha Sonra Yiyecek Maddelerinin İnsanların Eliyle Islah Edilebilecek Hale Gelmesi

    Yiyecekler çoktur, Allah Teâlâ'nın onları yaratmakta sayılamayacak kadar hikmetleri, ardı arkası kesilmeyecek kadar birbirini takip eden harikuladelikleri vardır Her yiyecek için bunları zikretmek oldukça uzar; zira yiyecekler ya devalar veya meyveler veya gıdalardır
    Şu halde biz önce gıdalardan işe başlayalım Çünkü gıdalar temeldir Biz onların arasından buğday tanesini ele alıp diğer gıdaları bırakalım

    Bir buğday tanesini veya birkaç daneyi bulduğun zaman eğer onları yersen onları yoketmiş olursun ve kendin de aç kalırsın, O halde tanenin artıp, fazlalaşması zaruri bir durumdur ki senin bütün ihtiyacını karşılasın Bu bakımdan Allah Teâlâ sende ya-rattığı kuvvet gibi, buğday tanesinde de bir kuvvet yaratmıştır, buğdayın kendisi o kuvvetle gıdalanır; zira bitkiler ancak his ve hareket hususunda senden ayrılır Gıdalanmakta ancak sana muhalefet eder Çünkü bitki su ile gıdalanır Kökleri vasıtasıyla suyu içine çeker Aynen senin gıdaları içine çektiğin gibi Biz, gıdayı içine çekmek hususunda bitkinin aletlerinin açıklamasına uzun uzadıya girişecek değiliz Ancak bitkinin gıdasına işaret ederek şöyle deriz:
    Odun ve toprağın sana gıda olmadığı gibi bir buğday tanesi de herşeyden gıda almaz Aksine özel bir şeye muhtaçtır Eğer buğday tanesini evde bırakırsan artmaz Çünkü bu durumda sadece hava ile münaspbeti olur Sadece hava ise onun gıdasına elverişli değildir Eğer su içerisinde bırakırsan artmaz Eğer susuz bir arazide bırakırsan artmaz Aksine sulu bir arazi lâzımdır O arazinin suyu toprağına karışır, çamur haline gelir

    İnsan yiyeceğine bir baksın (Nasıl) biz suyu döktükçe döktük, sonra toprağı güzelce yardık, böylece bitirdik onda taneler, üzümler, yoncalar, zeytinler, hurmalar
    (Abese/24-29)

    Sonra su ile toprak da kâfi gelmez; zira eğer buğday nemli, sert ve üst üste yığılmış bir araziye bırakılırsa, hava olmadığı için bitmez Bu bakımdan gevşek ve içine hava girebilecek bir araziye bırakılması gerekir Sonra hava bizzat ona ulaşmaz, havayı kıpırdatan, zorla sürükleyen ve yerin içine nüfuz etmesini sağlayan bir rüzgâra muhtaçtır
    Rüzgârları aşılayıcı olarak gönderdik de gökten bir su indirip sizi onunla suladık(Hicr/22)

    Rüzgârların telkihi hava, su ve toprak arasında kaynaşma meydana getirmesi demektir Sonra şiddetli bir soğuk olursa bütün bunlar sana fayda vermez Bu bakımdan yazın hararetine muhtaç olursun Böylece insanın gıdasının bu dört şeye muhtaç olduğu anlaşıldı Bunların her birinin de neye muhtaç olduğuna dikkat et! Zira su, ziraat arazisine deniz, pınar, nehir ve barajlardan dökülmeye muhtaçtır O halde Allah Teâlâ'nın denizleri yarattığına, pınarları nasıl fışkırttığına, onlardan nehirleri nasıl akıttığına dikkat et!
    Sonra toprak bazen yüksek olur, su ona varmaz Bu bakımdan Allah Teâlâ'nın bulutları yarattığına, rüzgârları bulutlara nasıl musallat kıldığına, rüzgârın o bulutları yeryüzünün her tarafına nasıl sürdüğüne dikkat et ki o bulutlar su ile yüklü olan ağır bulutlardır Sonra dikkat et ki Allah o yağmuru yaz ve güz mevsimlerinde ihtiyaca göre nasıl araziler üzerine hayırlarla dolu olarak gönderiyor? Allah Teâlâ'nın dağları suvarıp korumak için nasıl yarattığına, o dağlardan tedricî olarak pınarları nasıl fışkırttığına dikkat et! Eğer o dağlardan su birden çıkmış olsaydı muhakkak memleket batar, ziraat ve hayvanlar helâk olurdu Allah'ın dağlar, bulutlar, denizler ve yağmurlardaki nimetlerinin sayılması mümkün değildir

    Hararete gelince, o su ile toprak arasında hasıl olmaz Çünkü bunların ikisi de soğukturlar Bu bakımdan Allah'nın güneşi nasıl müsahhar kıldığına, yerden uzak olmasına rağmen bazen yeri ısıttığına, başka bir zamanda ısıtmadığına dikkat et! Böylece serinliğe ihtiyaç olduğu zaman serinlik hasıl olur Hararete ihtiyaç olduğu zaman hararet olur Bu, güneşteki nimetlerden bir tanesidir Güneşte o kadar hikmetler vardır ki saymakla bitmez
    Sonra bitki yerden yükseldiği zaman, meyvelerde bir bağlanma ve katılık hasıl olur Bu bakımdan onlar, kendilerini oluşturan bir neme muhtaçtırlar O halde Allah Teâlâ'nın ay'ı yaratmasına dikkat et! Allah ısıtmayı güneşin özelliği olarak yarattığı gibi nemlendirmeyi de ayın özelliği olarak yarattı Bu bakımdan ay meyveleri olgunlaştırır Hakîm ve yaratıcı olan Allah'ın takdiri onları renklendirir Bu nedenle eğer güneş, ay ve diğer yıldızların ışığının ağaçların üzerine düşmesini engelleyen bir gölgelik olursa ağaçlar cılız ve eksik olurlar Hatta küçücük bir ağaç büyük ağacın gölgesinde kaldığı zaman bile cılızlaşır

    Ay'ın nemlendirmesini, şu tecrübeyi yapmak sûretiyle sen de anlayabilirsin: Geceleyin başını açtığında zükkâm denilen rutubet başının üzerinde çoğalır O halde senin başını ıslattığı gibi, meyveyi de ıslatır Öyleyse sayıp dökülmesinde (burada) bir ihtiyaç olmayan bir şeyi uzatmayalım

    Gökte olan her yıldız bir çeşit fayda için yaratılmış ve teshir edilmiştir Nasıl ki güneş ısıtmaya, ay nemlendirmeye teshir edilmişse Bu bakımdan yıldızlardan hiçbiri yoktur ki beşerin bilmediği birçok hikmetlerden uzak olsun Eğer böyle olmasaydı zaten onların yaratılması fuzulî ve mânâsız olurdu ve bir de hâşâşu ayetler doğru olmazdı:
    Ey rabbimiz! Sen bunları boşuna yaratmadın! (Âlu İmran/191),

    Biz gökleri, yeri ve bunlar arasında bulunanları eğlenmek için yaratmadık(Duhân/38)

    Nasıl ki senin azalarında faydasız hiçbir organ yoksa, aynen onun gibi âlemdeki şeylerin hiçbiri de faydasız değildir Âlemin tamamı bir şahıs gibidir Onun cisminin cüzleri onun azaları gibidirOnlar yardımlaşırlarTıpkı bedenindeki azaların yardımlaştıkları gibi, Bunun izahı oldukça uzun sürer

    Yıldızların, güneş ve ayın Allah'ın emriyle birtakım eşyada musahhar kılınmalarına ve o eşyanın hikmetin hükmüyle onlara sebep olmalarına iman etmenin şeriata aykırı olduğunu ve şeriatta yıldız ilmiyle meşgul olmayı yasaklayan hüküm bulunduğunu zannetmen uygun değildir

    Yıldızlar hususunda yasaklanan şu iki şeydir:
    Birincisi: Yıldızların meydana getirdiği tesirleri kendi başlarına yaptığına ve onların kendilerini yaratan ve kahrının altına alan bir tedbirin emrinde olmadığına inanmandır ki bu inanç küfrün ta kendisidir!

    İkincisi: Müneccimleri (yıldız ilmiyle meşgul olanları) haber verdikleri hususların tafsilâtında tasdik etmektir! Onların haber verdikleri şeylerde halk tabakası, onları idrâk etmek hususunda onlarla müşterek değildirler Çünkü müneccimler cehaletten konuşurlar

    Muhakkak ki yıldızların ilmi, bazı peygamberlerin mucizesi idi Sonra o ilim kalktı O ilimden dünyada ancak karışık bir kalıntı kaldı İşte orada doğru yanlıştan ayırdedilemez Bu bakımdan yıldızların Allah Teâlâ'nın izniyle bitki ve hayvanlarda hâsıl olan birtakım tesirlerin sebepleri olduğuna inanmak, dinde herhangi bir zarar vermez Aksine bu hakikattir Fakat cehaletle tafsilâtlı bir şekilde, bu tesirleri bildiğini iddia etmek dine zarar verir Bu nedenle beraberinde bir elbise varsa onu yıkayıp kurutmak istediğinde başkası sana 'Elbiseyi çıkar, yay Çünkü güneş doğdu, hava ısındı' diyen kimseyi yalanlamak gerekmez Havanın ısınmasını, güneşin doğuşuna bağladığından dolayı onun sözünü inkâr etmek de gerekmez Yine bir insanın yüzünün bozulmasının sebebini sorduğunda o insan sana 'Güneş beni çarptı ve yüzümü simsiyah etti' dese, onu bu sözünden dolayı yalanlaman gerekmez

    Diğer tesirleri de buna kıyas et! Ancak tesirlerin bazısı malûm ve bazısı meçhuldür Meçhul olanda ilim iddia etmek caiz değildir Malûm olanın da bazısı, güneşin doğuşu ile hararet ve ışığın meydana gelmesi gibi, bütün insanlar için malûmdur Bazısı da ay'ın doğuşu ile zükkâmın hâsıl oluşu gibi bir kısım insanların malûmudur Madem durum budur, yıldızlar boşuna yaratılmamışlardır Onlarda sayılmayacak kadar hikmet vardır

    Bunun için Hz, Peygamber göğe bakarak şu ayeti okumuştur:
    Rabbimiz! Sen bunları boşuna yaratmadın Sen yücesin, bizi cehennem ateşinden koru!
    (Âlu îmran/191)

    Sonra Hz Peygamber şöyle buyurmuştur:
    Bu ayeti okuduğu halde tefekkür etmeyen kimseye yazıklar olsun!65

    Yani 'Şu kimse ki ayeti okuyup bu ayet hususunda düşünmeyi terkeder, göklerin melekûtundan sadece göğün rengini anlar ve yıldızların ışığını bilmekle iktifa eder, başka hikmetlerinden gafil kalır', işte ona yazılar olsun!

    Bu durumu hayvanlar da bilir Bu bakımdan göklerden sadece bu kadar anlayışla iktifa eden bir kimse bu ayet-i celîle ile bıyığını büken bir kimsedir

    Allah Teâlâ için göklerin melekûtunda, âfaklarda, nefislerde, hayvanlarda birçok acaiplikler vardır Allah'ı sevenler o acaipliklerin marifetini talep ederler; zira bir âlimi seven bir kimse, durmadan o âlimin yazdığı kitabları aramakla meşgul olur ki onun ilminin acaipliklerine daha fazla vâkıf olup daha fazla sevsin! Allah'ın sanatının acaipliklerindeki durum da böyledir; zira âlemin tamamı Allah'ın tasnif buyurduğu bir kitabdır Hatta yazarların yazdıkları da kullarının kalpleri vasıtasıyla telif ettiği kitabının cümlesindendir Eğer sen herhangi bir tasnife hayret edersen, o kitabın yazarına değil, musannifi, o vermiş olduğu hidayet, doğruluk ve tarif vasıtasıyla c kitabı yazmaya muvaffak edene hayret et!

    Teşbihte hata olmasın, kuklacının oyuncaklarının oynadığını, gülünç harekette bulunduklarını gördüğün zaman, oyuncaklara hayret etmezsin Çünkü onlar oynatılan paçavralardır, oynayan değildirler Fakat onları gözlerden gizli ince iplerle hareket ettiren oyuncunun maharetine hayret edersin65) Salebi, (İbn Abbas'tan)

    Bitkinin gıdası ancak su, hava, güneş, ay ve yıldızlarla ve ancak merkezleri bulunan feleklerle tamamlanırlar Felekler de an cak hareketleriyle tamamlanırlar Feleklerin hareketi de ancak felekleri harekete geçiren semavî meleklerle tamamlanır Böylece bu durum, uzak sebeplere kadar uzanır Biz o sebeplerin zikrini, söylediğimiz ile söylemediğimize dikkati çekmek için bıraktık O halde bitkilerin gıdasının sebeplerinden bu kadarla iktifa edelim














    --------------------