Sabır İle İgili Kıssalar Hadisler Güzel Sözler

Konusu 'Hadis-i Şerifler' forumundadır ve Aysell tarafından 17 Şubat 2011 başlatılmıştır.

  1. Aysell Üye

    sabırla ilgili hadisler
    sabretmek, sabırla ilgili güzel sözler
    sabırla ilgili hikayeler


    Peygamber Efendimiz (sav)'in Sabırla İlgili Hadisleri ve Sabır Hakkında Bilgiler

    Nesai'nin bir rivayetinde şöyle geçmektedir: Rasulullah sav efendimiz oturunca yanına Eshab'ından bir cemaat gelir, otururduAralarında küçük bir oğlu olan bir adam vardıÇocuk onun arka tarafından gelirdi, oda önüne otururduBu çocuk vefat edince, babası, oğlu anılır diye toplantıya katılmaktan uzak durduPeygamberimiz sav onu bir süre göremeyince:
    - Falan kimseyi göremiyorum, nerelerde ? diye sorduEshab'da
    - Ya RasulAllah o görmüş olduğun oğulcağızı vefat etti dedilerRasulullah sav onunla karşılaşınca oğlunu sorduO da vefat ettiğini söylediBunun üzerine Rasulullah sav efendimiz ona taziyede bulundu(Sabır tavsiye ettiOnun işini Allah'a havale etti ki "Allah'da sana büyük ecirler versin" BuyurduBundanda taziyenin sünnet olduğu anlaşılmaktadır) Sonrada:
    - Ey filan! sana şu iki şeyden hangisi daha sevimlidir? Hayatın boyu onun yanında bulunmasımı, yoksa Cennet'in hangi kapısından gelirsen gel, onun senden önce gelip, sana o kapıyı açmasımı? diye sordu Adamda:
    - Tabiki benden evvel Cennet'in kapısına gelip onu açmasını isterimElbette bu bana daha sevimlidir" deyince Rasulullah sav
    - İşte bu sana aittir buyurdular(O ölmüştürOnun ölümü karşısında göstereceğin sabrın mükafatı olarak kıyamet günü cennetin kapısını sana açacaktır) (Tergıp ve Terhib)

    Muaz ra dan Rasulullah sav in şöyle buyurduğu rivayet edildi:
    - Ruhum kudret elinde bulunan Allah'a yemin ederim ki düşük çocuk bile, eğer ölümünü sabırla karşılamış ise annesini göbek bağı ile cennete çekip götürecektir buyurdular Ahmed ve Taberani rivyet etmişlerdir

    Ebu Hassan ra dan şöyle rivayet edildi: Ebu Hüreyre ra ya
    - benim iki oğlum öldüRasulullah sav den ölülerimiz hakkında bir Hadisi Şerif söylermisin? dedimOda :
    - Evet söyleyeyimOnların küçükleri cennette diledikleri yerlere girerler, çıkarlarOnlardan biri babasıyla veya anne ve babasıyla karşılaşınca, tıpkı senin şu elbisenin eteğinden tuttuğum gibi onların elbiselerinden veya ellerinden tutarlarAllah hem onları, hemde babalarını cennete koyuncaya kadar onlardan ayrılmazlar
    Müslim rivayet etmişdir

    Ebud-Derda ra diyorki: Rasulullah'ın Hadisi Kudsi'sinde şöyle buyurduğunu işittim :
    Allah Tealabuyurduki:
    - Ya İsa! Ben senden sonra bir ümmet göndereceğim(burda zikredilen ümmet "Muhammed sav ümmetidir) Sevdikleri bir şeyle karşılaşırlarsa, Allah'a hamd ederler, sevmedikleri bir şeyle karşılaştıklarında bilgileri ve dayanma güçleri olmadığı halde ecir ve sevabını Ben'den bekleyerek dayanır, sabrederlerİsa as :
    - Ya Rab! bu nasıl olur? dediAllah-ü Teala da :
    - Ben onlara hilmimden veilmimden veririm Buyurdu
    Hakim rivayet etmişBuhari'nin şartına göre sahih demiştir

    Sahbara ra derki: Peygamberimiz sav :
    - Kim nimete kavuştuğunda şükreder, afete uğradığında sabreder, haksızlık yapınca af diler, haksızlığa uğradığında affederse" dedi ve sustuBunun üzerine Eshab-ı Kiram efendilerimiz:
    - Ya RasulAllah onun durumu ne olur? diye sordularRasulümüzde sav :
    - Onlar (geleceklerinden) emin ve doğru yolda olan kimselerdir Buyurdular
    Taberani rivayet etmiştir

    Malik oğlu Ka'b şöyle rivayet eder:Allah'ın Rasulü buyurdularki:
    - Müminin hali yeşil ekin sapının haline benzer Onu sararıp kuruyuncaya kadar rüzgar sağa sola sallarBir defa yere yatırır bir defa doğrultur(Mümin dünyadan göçünceye kadar başından afet ve musibet eksik olmaz)
    Başka bir rivayette de Hadis-i Şerif şöyledir:
    - Mümin ölünceye kadar rüzgar onu sağa sola sallar(bela ve sarsıntı eksik olmazAynı zamanda başına gelenler günahlarına keffaret olur) Kafir ise kımıldamadan sapasağlam durup ,aniden yıkılan çam ağacına benzer(Kafir, küfür ve isyanlarına tevbe ettirici, tevbeyi hatırlatıcı bela ve musıbetlere uğramadan ansızın ölür)
    Müslim rivayet etmiştir

    Muhammed, babası Halidden, oda Eshabdan olan dedesinin Rasulullah sav dan işittiğini rivayet etti:
    - Allah tarafından kendisine bir makam verilen kimse, o makama kolayca ulaşamazAncak hzAllah kendisine, malına yahut evladına uğrayan felaketler verir, oda onlara sabrederse yüce Allah'ın takdir ettiği makama erişir (Ebu Ya'la ve Taberrani "Kebir" ve "Evsat"ında rivayet etmişlerdir)

    Ebu Ümame ra den rivayet olunduğuna göre Allah'ın Rasulü şöyle buyuruyorlar:
    - hzAllah meleklerine buyurur: Gidin, kulumun üzerine bela yağdırınMelekler Allah'ın emrini yerine getirince kul hamdederMelekler geri dönerler ve Allah-ü Teala hz ne:
    - Ya Rabbi emrettiğin gibi kulunun başına bela yağdırdık" derlerhzAllah'da :
    - DönünBen onun ahu zarını işittikçe ona ecir ve mükafat veririm" buyurur
    Taberani "Kebir" de rivayet etmiştir

    Sabır hakkında bazı ailemlerin görüşleri:

    Nevevi der ki: Şeran muteber olan sabır, taat ve ibadete devam etmek, insanı günaha sevk eden kötülüklerden ve masiyetten uzak kalmak, dünyada karşılaşılan olayları soğukkanlılıkla karşılamak ve üzücü felaketlere şikayet etmeden tahammül etmektir

    İbrahim el-Havvas da şöyle der :
    - Sabır, Kuran- Kerim ve Hadisi Şeriflerle amel etme bu uğurda karşılaşılan zorluklara dayanmaktır

    Ebu Ali ed-Dekta da sabrı şöyle tarif eder:
    - Gerçek sabır kadere razi olmak ve halinden şikayet etmemektirŞikayet için değilde, çare aramak için derdini söylemek sabırsızlık olmaz Eyyüb as ın yaptığı gibi :
    -"Rabbim dertlere yakalndım" demiş, hzAllah'da:
    - "Biz onu sabırlı bulduk" buyurmuşturDerdini söylemesi sabırsızlık sayılmamıştır

    Bu yazmış olduklarımın tamamı hüvesi hüvesine "Tergıb ve Terhib" den alınmıştır
    اَلْحَمْدُ لِلّهِ ا لَّذِى عاَفاَنىِ مِمَّا ا بْتَلاَكَ بِهِى وَفَضَّلَنِى عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلاً

    HŞ "Belaya uğramış birini gören kimse (Elhamdülillahillezi afani mimmebtelake bihi ve faddaleni ala kesirin mim-men halaka tafdila) (Seni mübtela ettiği beladan beni muaf tutan ve yarattığı bir çoklarının üzerine beni tafdil eden Allah'a hamd olsun) derse sağ oldukça o belaya uğramaz"

    Ramuz 420-13


    HZ ALİ'DEN (AS) VECİZE SÖZLER

    SABIR

    "Sabır, ölçüdür" "Sabır, savunma aracıdır" "Sabır, zaferdir ve sabırsızlık ise tehlikelidir""Sabır, tatsız olaylarla savaşır""Sabır, imanın başıdır""Sabır, fakirliğin kalkanıdır""Sabır, yakinin meyvesidir""Sabır, faciayı kolaylaştırır""Sabır, belayı azaltır""Sabır, imanın meyvesidir""Sabır, bela (ile savaşmak) için hazırlanmış güçtür""Sabır, zaferin kefilidir""Sabır, yardımın başıdır""Sabır, belayı defeder""Sabır, düşmanları yere serer""Sabır, zararı en iyi def edendir"

    "Sabır, fakirliğin gücüdür""Sabır, her işin yardımcısıdır""Sabır, en üstün teçhizattır""Sabır, en güçlü elbisedir""Sabır, yıkılmayan bir binektir""Sabır, zaman karşısında en iyi yardımcıdır""Sabır, müminin en hayırlı ordusudur""İbadetin evveli sabırla kurtuluşu beklemektir""Musibetler karşısında sabr etmek insanı fırsatlar elde etmeye sevk eder""İman belalarda sabır ve genişlikte şükürdür""Sabır musibet miktarınca iner""Musibetlere sabr etmek en üstün bağıştır""Musibete karşı sabretmek azarlayan kimsenin keskinliğini köreltir""Sabır sağlamlığın gereklerinin başıdır"

    "Musibetlere karşı sabretmek sevabı büyütür""Sabır, iki zaferden biridir""Musibetlere karşı sabr etmek insanı yüce mertebelere ulaştırır""Allah’a itaat hususunda sabır itaatsizliği karşısında sabırdan daha kolaydır""Belalara karşı sabretmek genişlikte afiyet içinde olmaktan daha üstündür""Sabır en üstün huydur İlim en şerefli süs ve bağıştır""İman, ihlas, yakin, sakınma, kaderin getirdiklerine karşı sabır ve hoşnutluk içinde olmaktır""Sabır insanın kendisine ulaşan musibete karşı tahammül etmesi ve kendisini kızdıran şeye karşı öfkesini dindirmesidir"

    "Sabır iki çeşittir: Hoşlanmadığın şeye karşı sabr etmek ve sevdiğin şeye karşı sabr etmek""Sabır imanın en güzel elbisesi ve insanın en şerefli hasletidir""Şehvetler karşısında sabr etmek iffet, gazab hususunda sabr etmek yiğitlik ve musibetler karşısında sabr etmek ise sakınmadır""Sabır iki çeşittir: Bela karşısında sabr etmek iyi ve güzeldir Ondan da güzeli haramlar karşısında sabr etmektir""Dert ve sıkıntılara karşı sabretmek insanın fırsatlar elde etmesine sebep olur"

    "Sabr et ki zafere erişesin""Sabr et ki hedefine nail olasın""Zamanın gözüne döktüğü çerçöpe karşı sabr et Aksi takdirde ebeden hoşnut olamazsın""Belalar karşısında sabırsızlık yerine sabırla meşgul ol""Mecburen sevabına ihtiyaç duyduğun amel hususunda sabr et ve cezası karşısında sabr edemeyeceğin amel hususunda tahammül et""Sana inen üzüntüleri büyük bir sabır ve güzel bir yakin ile kendinden uzaklaştır""Sabırlı ol Şüphesiz ki sabır tatlı bir akıbet ve uğurlu bir sondur"

    "Yerinizde oturun ve belalara karşı sabredin Heva ve hevese kapılarak dil ve ellerinizi hareket ettirmeyin""Sabırlı olun, şüphesiz sabır imanın sonu ve işlerin ölçüsüdür""En üstün sabır sabretmeye çalışmaktır""Musibetler için en güçlü teçhizat sabırdır""En üstün sabır musibetlerin acılığı karşısında sabretmektir""En üstün sabır sevdiği karşısında sabretmektir""En üstün teçhizat şiddetlere karşı sabretmektir""Şüphesiz akıbet açısından işlerin en övülmüşü sabretmektir"

    "Sabır güzeldir, ancak senin için değil Sabırsızlık kötüdür, fakat senin için olan müstesna Senin musibetine uğramanın üzüntüsü oldukça büyüktür""Şüphesiz mihnetlerin hedefleri vardır ve hedeflerinin de bir sonu vardır Sonlarına ulaşıncaya kadar sabrediniz Bu yüzden zaman geçmeden hareket etmek mihneti arttırır""Eğer Allah sizleri bir musibete düçar kıldıysa o halde sabredin""Sabrederseniz her musibet için Allah’ın bir halefi vardır (o musibeti telafi eder)"

    "Eğer sabredersen kalemin sana yazdıkları cari olur ve sen mükafatını görürsün Ama eğer sabırsızlık gösterirsen yine kalemin sana yazdıkları cari olur ve sen günahkar sayılırsın""Eğer sabredersen sabırla iyilerin derecesini elde edersin Eğer sabırsızlık edersen, sabırsızlığın seni ateşin azabına sokar""Hürlerin sabrettiği gibi sabredersen (ne ala!) Aksi takdirde cahiller gibi kendini unutkanlığa vurmuş olursun""Yüce insanlar gibi sabredersen (pek ala!) aksi takdirde hayvanlar gibi kendini gaflete vur""Şüphesiz sen sevdiğin şeyler karşısında sabr etmedikçe Rabbinden sevdiğin şeylere ulaşamazsın"

    "Belaya düştüğünde sabret""Mihnetler karşısında sabredince keskinliğini köreltmiş olursun""Sana mihnetler gelince karşısında otur (sabret) Şüphesiz karşısında kıyam etmen (sabırsızlık göstermen) mihneti arttırır""Sabırla mihnet hafifler""Sabırla işlerin yüceliğine ulaşılır""Sabredince kendini başarı ve zaferle müjdele""Sabır ve yakin elbisesini giyin Şüphesiz bunlar genişlik ve zorluk anında güzel bir teçhizattır""Hüzünleri yudumla şüphesiz ki ben akıbet ve sonuç açısından hüzünden daha tatlı ve lezzetli bir yudum görmedim""Hilmin acısını yudumla Şüphesiz ki bu hikmetin başı ve ilmin meyvesidir"

    "Sabrın sevabı musibetin acısını yok eder""Musibetin sevabı, musibete sabır miktarıncadır""Sabrın sevabı en yüce sevaptır""Farzları eda etme hususunda sabrederek Allah’a itaatte ve nafileler ile görevlerini yerine getirme hususunda çaba göstermede nefsini tecrübe et/dene""Sabrın güzelliği zaferin doğuşudur""Sabrın güzelliği her işin doğuşudur""Sabrın güzelliği her işin yardımcısıdır""Zaferin tatlılığı, sabrın acılığını yok eder""Sabrın devamı, zafer ve yardımın başıdır"

    "Sabrı hayatının bineği, takvayı vefatının azığı edinen kimseye Allah rahmet etsin""İmanın başı sabırdır""Dinin süsü sabır ve hoşnutluktur""Musibete sabretmen belayı hafifletir ve sevabı çoğaltır""Hüzünleri yudumlamadaki sabrın, seni fırsatlara üstün kılar""Sabırsızlığa karşı sabırla muhalefet edin""Sabrı kurtuluşunun bineği ve takvayı vefatının azığı edinen kimseye ne mutlu!""Uzun süre sabretmek iyilerin ahlakındandır""Darlık ve bela halinde sabret""Sabır ve tahammül göster Şüphesiz sabır ve tahammül gösteren kimseye sıkıntılar kolay gelir"

    "Sabırlı ol, şüphesiz sabır sağlam bir kale ve yakin sahiplerinin ibadetidir""Sabırlı ol, şüphesiz akıllı insanlar sabra tutunur ve cahil insanlar da ona döner""Sabırdan ayrılma, şüphesiz uzak görüşlü kimse sabra sarılır ve sabırsız insan sonunda ona döner""Büyük insanların sabrı, ilk zorluğun ulaştığı andır (Sonradan alışır ve sabredilecek bir durum olarak görmezler)""Zafer sabırdadır""Bazen sabır az bulunur""Sabredip de (işine) malik olmayan kimse azdır"

    "Sabredip de güçlü olmayan kimse azdır""Sabredip de zafere erişmeyen kimse azdır""Nice kapalı şeyler sabırla açılır""Nice mümin kimseyi sabrı ve hüsn-ü zannı zafere eriştirmiştir""İşin acılığı esnasında tatlı sabret""Yardımın kefili sabırdır""Her musibet gören insanın bir sabrı vardır""Sabır yudumlanmadıkça sebep hasıl olmaz""Sabırdan yardım dileyen kimse yardımı kaybetmez""Sabırla birlikte musibet olmaz""Sabırdan; akıbet açısından daha çok övülen, sonuç açısından daha lezzetli kötü edebi def etme açısından daha etkili ve bir şeyi derk açısından daha çok yardımcı bir şey yoktur"

    "Sabırla yardım alan kimse yardımı kaybetmez""Sabreden kimse zafere erişir""Sabreden kimse hedefine ulaşır""Sabırdan yardım dileyen kimseye, sabır yardım eder""Sabreden kimseye musibeti küçük gelir""Sabreden kimseye mihneti hafif gelir""Hüzünleri yudumlayan kimse fırsatlara ulaşır""Sabrın kurtuluşa erdiremediği kimseyi sabırsızlık helak eder""Musibete sabreden kimse musibet görmemiş kimse gibidir""Akıbeti gözetleyen kimse sabreder""Eziyetin acılığına sabreden kimse takvanın doğruluğunu açığa çıkarmış olur""Sabır kalkanını zırh edinen kimseye musibetler kolaylaşır"

    "Uzun eziyete sabreden kimse takva doğruluğunu açığa çıkarmış olur""Münezzeh olan Allah’ın belasına sabreden kimse Allah’ın hakkını eda etmiş, cezasından sakınmış ve sevabını ümit etmiş olur""Sabreden kimse nefsini saygın kılmış, zafer elde etmiş ve münezzeh olan Allah’a itaat etmiştir""Çabasına sabretmeyen kimse iflasa sabreder""Peş peşe üzerine zamanın musibetleri inen kimse, sabrın faziletini elde eder""Sabır ve kanaat elbisesini giyinen kimse aziz ve yüce olur"

    "Allah’a itaat ve günahlar karşısında sabreden kimse çok sabırlı mücahittir""Sakınma acısına sabretmeyen kimsenin hastalığı uzun sürer""Uzun süre sabredenin göğsü daralır""Zafer bineğini rahvan kılan kimse zafere erişir""Musibetlere sabretmek imanın hazinelerindendir""Musibetler e sabretmek en üstün uzak görüşlülüktür""Belaya sabretmek güzel ahlakın alametlerindendir""Sabreden kimse musibet görmemiştir""Sabırdan ayrılmayan kimse helak olmaz"

    "Sabır sevabı gibi bir sevab (kimseye) hasıl olmaz""Sabrettiğin şey, lezzet aldığın şeyden daha hayırlıdır""Uzak görüşlülük sabırla güçlenir""Sabrın acılığı zafer meyvesini verir""Sabrın acılığı zaferin tatlılığı giderir""Zaferin anahtarı, sabırdır""Sabır güzel bir destektir""Belalara sabretmek güzel bir yardımcıdır""Sabır ve yakin elbisesini zırh edinen kimse hidayete erişmiştir"

    "Sabır gibi bir iman yoktur""Sabırla birlikte bir sürçme yoktur""Tatsızlıklar sadece sabırla defedilir""Sabırdan daha üstün bir yardımcı yoktur""Sadece dünya belasına sabreden kimse ahiret nimetiyle nimetlenmiştir""Çok sabırlı insan her ne kadar zaman uzasa da zaferi yitirmez""Sabır sadece muhalifin sevdiği şeye sabretmekle hasıl olur""Sabrı olmayanın zaferi de olmaz""Çok sabırlı insanların işi, isteklerin sonuna ve hedefine ulaşmaya varır"

    (Gurer'ul-Hikem'den)


  2. Aysell Üye

    Cevap: Sabır İle İgili Kıssalar Hadisler Güzel Sözler

    "Yanımda bulunan hayırdan (yani maldan) hiçbir şeyi sizlerden alıkoymuyorum Şu muhakkak ki, kim (istemeyip) iffetli kalmak isterse, Allah onu iffetli kılar Kim de sabretmeye çalışırsa, Allah ona da sabır ihsan eder Kim insanlardan müstağni olmak isterse, Allah onu müstağni kılar Sizlere sabırdan daha hayırlı ve sabırdan daha geniş hiçbir atıyye asla verilmemiştir!" buyurdu

    (Sahih-i Buhari, Cilt 14, syf6401)


    Sen, yakini bir imanla, tam bir rıza ile Allah için çalışmaya muktedir olabilirsen çalış; şayet buna muktedir olamazsan, hoşuna gitmeyen şeyde sabırda çok hayır var Şunu da bil ki nusret sabırla birlikte gelir, kurtuluş da sıkıntıyla gelir, zorlukta da kolaylık vardır, bir zorluk iki kolaylığa asla galebe çalamayacaktır

    Kütüb-i Sitte, Muhtasarı Tercüme ve Şerhi, Prof Dr İbrahim Canan, 16 cilt, Akçağ Yayınları, Ankara, s 315
    Sabır imanın yarısı, yakin de imanın tamıdır (Hzİbni Mes'ud ra) Ramuz El-hadis s217



    Haya zinettir Takva'da keremdir En hayırlı binek de sabırdır İbtila halinde insanın musibetinin berteraf olmasını Allah'tan beklemek ibadettir

    (HzCabir ra) Ramuz El-Hadis s204


    Mümin kişinin durumu ne kadar şaşırtıcıdır Zira her işi onun için bir hayırdır Bu durum, sadece mümine hastır, başkasına değil: Ona memnun olacağı bir şey gelse şükreder, bu ise hayırdır; bir zarar gelse sabreder, bu da hayırdır

    Kütüb-i Sitte, Muhtasarı Tercüme ve Şerhi, Prof Dr İbrahim Canan, 2 cilt, Akçağ Yayınları, Ankara, 1992, s 208


    Hz Enes (radıyAllahu anh) anlatıyor:
    "Resulullah as ölen çocuğu için ağlamakta olan bir kadına rastlamıştı:

    "Allah'tan kork ve sabret!" buyurdu: Kadın (ızdırabından kendisine hitab edenin kim olduğuna bile bakmadan):

    "Benim başıma gelenden sana ne?'' dedi Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) uzaklaşınca, kadına:

    "Bu Resulullah idi!'' dendi Bunun üzerine, kadın çocuğun ölümü kadar da söylediği sözden dolayı (utanıp) üzüldü (Özür dilemek için) doğru aleyhissalâtu vesselâmın kapısına koştu: Ama kapıda bekleyen kapıcılar görmedi, doğrudan huzuruna çıktı ve:

    "Ey Allah'ın Resulü, (o yakışıksız sözü) sizi tanımadan sarfettim (bağışlayın!)" dedi Aleyhissalâtu vesselam:

    "Makbul sabır, musibetle karşılaştığın ilk andakidir" buyurdu"Buhari; Cenâiz 43

    ----------------------------------------------------------------------------------
    Ebu Sinân anlatıyor: "Oğlum Sinan'ı defnettiğimde kabrin kenarında Ebu Talha el-Havlani oturuyordu Defin işinden çıkınca bana:

    "Sana müjde vermeyeyim mi?'' dedi Ben:

    "Tabii, söyle!'' dedim

    "Ebu Musa el-Eş'ari (radıyAllahu anh) bana anlattı'' diye söze başlayıp Resulullah'ın şu sözlerini nakletti:

    "Bir kulun çocuğu ölürse, Allah meleklere şöyle söyler:

    "Kulumun çocuğunu kabzettiniz mi?"

    "Evet" derler

    "Yani kalbinin meyvesini elinden mi aldınız?'' Melekler yine:

    "Evet" derler Allah tekrar sorar:

    "Kulum (bu esnâda) ne dedi?''

    "Sana hamdetti ve istircâda bulundu'' derler Bunun üzerine Allah Teâla hazretleri şöyle emreder:

    "Öyleyse, kulum için cennette bir köşk inşa edin ve bunu Beytu'l-hamd (hamd evi) diye isimlendirin''

    Tirmizi; Cenâiz, 36; (1021)
    Acıya katlanma, sıkıntı ve meşakkatlere karşı soğukkanlılıkla mukavemet etme, aklın ve dinin gösterdiği yolda sebat etme

    Sabır ruhun bir melekesidir, güzel bir huydur Tahammülü zor ve nefse ağır gelen şeylere katlanmak ancak sabır ile olur Bir hakkı müdafaa ve muhafaza etmek için gösterilen sebat, sabretmekle mümkündür Allah'ın emirlerini yerine getirmek, aklın ve dinin hoş görmediği ve nefsin meşrû olmayan istek ve arzularına mukavemet edebilmek, hayatta elde olmadan başa gelen ve insana büyük elem ve keder veren bela ve musîbetlere karşı koyabilmek ve bunların üstesinden gelebilmek için sabırlı olmak ve sabretmeye alışmak lazımdır

    Bütün faziletlerin anası, hayatta muvaffak olmanın ve kemale ermenin sırrı bu güzel özelliktir Her türlü rezaletin sebebi sabırsızlık veya gerektiği kadar sabır gösterememektir Sabır her faziletin üstünde bir değer taşır "Şüphesiz Allah Teâlâ sabredenlerle beraberdir" (el-Bakara, 2/153, 155)

    Sabrın sonu selamettir, başarıdır Sabır acıdır Fakat sonucu tatlıdır Hz Peygamberimiz (sas); "Sabreden başarıya ulaşır' ; "Sabır başarının anahtarıdır"; "Sabır bir ışıktır"; "Sabır cennet hazinelerinden bir hazinedir"; "Sana sıkıntı veren şeylere karşı sabretmende bir çok hayır vardır" buyurarak sabrın faziletini anlatmıştır

    Hz Peygamberimiz (sas); "Sabır, acı bir olayın yaptığı sarsıntıya karşı ilk anda gösterilen tahammüldür" (Buhârî, Cenâiz, 32) sözüyle bir felaketle ilk karşılaştığı zamandaki sabrın önemini vurgulamıştır Sabretmek, mahkûmiyete, meskenete ve zillete razı olmak, haksız tecavüzlere, insan haysiyetine gölge düşürecek saldırılara katlanmak ve bunlara ses çıkarmamak anlamına gelmezÇünkü meşru olmayan şeylere karşı sabretmek caîz değildir Bunlara karşı içten elem duymak ve bunlarla mücadele etmek gerekir İnsanan kendi gücü ve iradesiyle üstesinden gelebileceği kötülüklere katlanması ya da karşılayabileceği ihtiyaçları karşısında gevşemesi sabır değil, acizlik ve tembelliktir Rasulullah (sas); Ya Rabbi! Acizlikten ve tenbellikten sana sığınırım” (Buhari, Cihad, 25) diye dua etmiştir

    Bazı sıkıntılar vardır ki, kulun irade ve gücünü aşar Böyle felaketler başa geldiği zaman heyecana kapılmadan ve şikayet etmeden takdir-i ilâhiye razı olup sabretmek müminlerin özelliklerindendir Nitekim Cenab-ı Allah Kuran-ı Kerimde sabr-ı cemili (güzel sabır) emretmektedir (Yusuf, 12/18) Rasulullah (sas) Sabr-ı cemil şikayet edilmeyen sabırdır” buyurmuştur Aslında elden bir şey geldiği zamanlarda sabırsızlık gelmediği zamanlarda sabırsızlık göstermenin bir faydası yoktur ve lüzumsuz bir harekettir

    Kur'ân-ı Kerim'in yetmişten fazla ayetinde zikredilen sabır, insan tabiatına aykırı olan zorunlu hallere uymak ve güçlüklere karşı koymak demektir Sabrın gâyesi, beklenmedik olaylar, içine düşülen güçlükler karşısında tedirgin olmamak, paniğe kapılmamak ve tahammül göstermektir Allah Teâlâ sabredenlere mükâfatını hesapsızca vereceğini müjdelemiş ve onları övmüştür

    Mü'minler, çoğu zaman sırf inandıkları için Allah düşmanlarının zulüm ve kötülüklerine hedef olurlar; çeşitli işkencelere uğrar, onlarla savaşmak zorunda kalırlar İşte bu durumda sabır, mü'minin güç kaynağı, imanının koruyucusudur Hz Musâ'ya inananlara Firavun eziyet etmek isteyince onlar: "Ey Rabbimiz, üzerimize sabır yağdır ve bizi müslüman olarak öldür" (el-Araf 7/126) diye duâ etmişlerdi Sevgili Peygamberimiz ve ilk müslümanların, yapılan işkence ve eziyetlere nasıl sabır ve tahammül gösterdikleri bilinen bir husustur

    İbadetlerin nefsimize ağır gelen yönleri de sabırla hafifler Böylece huzur içinde günde beş vakit namaz kılar, sıcak yaz günlerinde hiç bir sıkıntı duymadan oruç tutarız Diğer ibadetler ve ahlâkî davranışlarda böyledir Aşağıdaki âyetler bunu göstermektedir:

    "Her kim sabreder ve suç bağışlarsa, bu hareket arzu edilen en iyi işlerdendir" (eş-Şurâ, 42/43); "İçinizden mücahitleri ve sabredenleri belirtelim diye sizleri mutlaka imtihan ederiz Haberlerinizi de denetleriz” (Muhammed, 47/31)

    Çoğu zaman insan nefsine uyar; Allah Teâlâ'nın emirlerine uyup yasaklarından kaçınmak ona zor gelir, nefse hoş gelen fena arzularını tatmin etmek ister, iyilik ve faziletlerden kaçınır Meselâ; cebindeki parasını eğlence ve zevkleri için harcamak, bir yoksula vermekten daha hoş gelir Bir çocuk için oyun oynamak, ders çalışmaktan daha ilgi çekici görünür Gezip tozmak, çalışıp kazanmaya tercih edilir

    İşte bu durumda, insanın, kendisine zor gelse bile, iyi olanı, faydalı olanı seçmesi, sabır ve tahammülle onu yerine getirmeye çalışması çok güzel bir davranıştır

    Ayrıca insanlar hayat boyunca, bolluk veya yokluk içinde kalabilir, sağlıklı iken hastalanır, sel, deprem, yangın gibi felâketlerle karşılaşabilir; bütün bu durumlarda insanın en büyük dayanağı sabırdır Aksine davranış, insanı Allah Teâlâ'ya isyana ve nankörlüğe sürükler Cenab-ı Hak bu konuda şöyle buyurmuştur: "Doğrusu kim Allah'tan korkar ve düştüğü felâkete sabrederse; muhakkak ki Allah iyilik edenlerin mükafatı boşa, çıkarmaz" (Yusuf, 12/90)

    Peygamberler sabrın en büyük örnekleridir Çünkü onlar bütün güçlükleri sabırla karşılamışlardır Dileğimiz Allah (cc)'ın bizi, "belâlarına çok sabreden ve nimetlerine çok şükreden" kullarından eylemesi olmalıdır (İbrahim, 14/5)

    Sabrın sonu selâmettir Sabır, iman ve ibadetin, ilim ve hikmetin, kısaca bütün faziletlerin başıdır Sabırlı insan iyi insandır İyi işler yapıp birbirine hakkı ve sabrı tavsiye edenlerin kurtuluşa ereceklerini Allah Teâlâ haber vermiştir Sabır zafere giden yoldur (el-Asr, 103/1-3)

    Peygamber Efendimiz; "Sabır ve tahammül gösteren kimseyi Cenab-ı Hakk sabırlı kılar Sabırdan daha hayırlı ve geniş bir nimet hiç bir kimseye verilmemiştir" (Tirmizi, Birr, 76)

    "Hoşlanmadığın şeye sabretmende büyük fayda vardır" (Ahmed b Hanbel, Müsned, I, 307) buyurmuştur

    Ayrıca Cenab-ı Hakk şöyle buyuruyor:

    "Muhakkak sizi biraz korku, biraz açlık ve mallardan, canlardan, ürünlerden biraz eksiltmekle deneriz; sabredenleri müjdele" (el-Bakara, 2/ 155)

    Bu ve benzeri âyetlerden Allah Teâlâ'nın insanları çeşitli sıkıntılara uğratarak imtihan ettiğini ve bu imtihanı sabredenlerin kazandığım öğreniyoruz

    Sabırla bütün zorluklar halledilmekte, her türlü engel aşılmaktadır Onun için atalarımız: Sabırla koruk, helva olur" demişlerdir

    Hz Peygamberimiz şöyle buyuruyor:

    "Mü'minin işi hayrete şayandır Zira işinin hepsi onun için hayırlıdır Bu özellik yalnız mü'mine özgüdür Zira sevinirse şükreder Bu ise onun için hayırlıdır Başına belâ gelirse sabreder Bu da onun için hayırlıdır" (Riyâzüs-Sâlihin, 1, 54)

    Bizim için mutlaka hayırlı olduğuna inandığımız sabır, bütün peygamberlerin ortak sıfatıdır Allahın dinini tebliğ ederken hepsi çeşitli sıkıntılara uğramış, kendilerine eziyet edilmiş, yurtlarından çıkarılmış Hükümdarlar tarafından zindana atılmış ama onlar daima sabretmişlerdi Kuran-ı Kerimde peygamberlerin sabrını dile getiren pek çok ayet-i kerime vardır Rasulullahın hayatı ise baştan sona en güzel sabır örnekleri ile doludur Bu sebeple her müslümana düşen görev, kurtuluşun sabırda olduğunu düşünerek, Allahtan sabır dilemek ve sabırlı olmaktır
    Peygamberimiz (sav) ashabından bir gruba, 'sizler kimlersiniz?'diye sorarOnlar,

    'biz mü'minleriz'diye cevap verince onlara,"imanınızın belirtisi nedir?"sorusuna da,

    "belalara sabreder,rahatlığa şükreder,kazanın tecellisine ise razı oluruz"diye cevap verirlerPeygamberimiz onlara"kabe'nin rabbine yemin ederek söylüyorum ki,sizler gerçek mü'minlersiniz"

    Taberani el-evsat'ta rivayet etmiştirAyrıca Ahmed bHambel de İbn Abbas'tan rivayet etmiştir

    Hzisa(as)der ki:"Hoşunuza gitmeyen şeylere sabretmedikçe,sevdiğiniz şeylere kavuşamazsınız"

    (imam Gazali'nin Kalplerin Keşfi)

    Muhterem Müslümanlar!

    Bu haftaki hutbemiz, Musîbetlere karşı sabretmek ve onlardan ibret almak hakkında olacaktır

    Kulluk; ahde vefa, konulan hududa îtina, verilene rıza, alınana da sabır göstermektir 1 İnsanoğlu yaratıldığından buyana, Allah’a kul olma gayretindedir Her ne zaman ki bu gayret azalmış veya yok olmuş ise, Rahmet sıfatının sahibi bulunan Cenab-ı Hak, gafletten uyandırmak için, muhtelif bela ve cezalar ile kullarını imtihana tabi tutmuştur

    Bir ayet-i kerimede şöyle buyrulmaktadır: “Görmezler mi ki, her yıl, bir veya iki defa imtihan olunurlar, sonra da tevbe etmezler, ibret almazlar” 2 Diğer bir ayet-i celilede de: “Andolsun ki sizi biraz korku, biraz açlık, biraz da mallardan canlardan ve mahsüllerden yana eksiltme ile imtihan edeceğiz Sabredenlere lütf-u keremimi müjdele”3 , buyrulmaktadır

    Peygamber Efendimiz (SAV) hadisi şeriflerinde: “Allah kime hayır eriştirmeyi dilerse, onu bir musibete uğratır”4 , buyurmuşlardır

    Dikkat edilirse, ayet-i kerimelerde, kulun geçeceği üç basamağa işaret edilmiştir
    İlk basamak, bela ve musibetler ile imtihan olunmak Bela, İnsana itâat halinde gelir de itâate devam ederse, rütbe ve derecedir Gaflet halinde iken gelir de uyanırsa, mağfirettir İsyan hâlinde iken gelir de o halden dönerse, af ve mağfiret, günaha devam ederse, cezâdır

    Peygamber Efendimiz şöyle buyurmaktadır: “Mükafatın büyüklüğü belanın şiddetine göredir Allah sevdiği topluluğu belaya uğratır”5

    İkinci basamak, musibetlere sabretmek Sabır, acıya katlanmak, insan tabiatına hoş gelmeyen bir takım hallere, telaş göstermeyip, tehammül etmekten ibarettir Sabır, tâate devam etmeye, günahları terk etmeye, musîbete katlanıp, kimseye şikâyette bulunmamaya sabretmektir

    Cenab-ı Hak Kur’an-ı Keriminde şöyle buyurmaktadır: “Ey iman şerefi ile temayüz etmiş olan kâffe-i ehl-i iman! Sabr-ı sebat ile yardım isteyin Şüphe yok ki, Allah sabr edenler ile beraberdir” 6

    Sonuncu basamak ise, belanın kendi kusurlarından dolayı geldiğini düşünüp, ibret almak ve gidişatını düzeltmektir İbret; uyanmayı icabettiren hadisedir İbret almak ise; ders alınacak hadise karşısında uyanıp, mevcut hali değiştirmektir

    Bir musîbet, bin nasihatten daha müessirdir Fakat şuursuz kişi için musıbetin de kârı yoktur “Mü’min kişi bir delikten iki defa sokulmaz” 7 hadis-i şerifi, uyanık olmaya teşvik ederken; geçen hadiselerden ibret almaya da işaret buyurur O halde yapılması icabeden iş, ibret almasını öğrenmektir



    1 Seyyid-i Şerif Cürcânî hz, Kitâbü’t-Ta’rifât s63 (ubudiyyet maddesi) İran-Tahran
    2 Tevbe 126
    3 Bakara 155
    4 Münavî, c 6 s243
    5 Riyazüssalihin c1 s256 terceme
    6 Bakara 153
    7 Nasûhî, Dînî ve Felsefî Ahlak Lugatçesi, Bilmen Yay İstanbul-1967