Rünik Yazısı Hakkında Bilgiler

'Sözel Dersler' forumunda HazaN tarafından 28 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Rünik Yazısı nedir, Rünik Yazısını kullananlar

    Rünik alfabenin en az üç türü vardır Bunlardan İS yaklaşık 800'den önce Avrupa'nın kuzeyinde kullanılanı Erken ya da Ortik Germen (Toton) yazısı, 5 ya da 6 yüzyıldan yaklaşık 12 yüzyıla kadar İngiltere'de kullanılanı Anglosakson ya da Angıl yazısı, 8 yüzyıldan 12 ya da 13 yüzyıla değin İskandinavya ve İzlanda'da kullanılanı ise kuzey ya da İskandinav yazısı olarak adlandırılır

    Rünik alfabenin adını ilk altı harften alarak "fut-hark" olarak bilinen özel sıralı 24 harfi vardır:



    (Üstte) İskoçya'da Strathclyde'de bulunmuş olan Hunterston broşu İğnenin solundaki yazıda sahibinin adı olan Melbrigida yazılı olup sağındakiler rünik yazı taklididir

    Yukarıdaki örnekte soldan sağa doğru gösteriliyorsa da, ilk zamanlarında sağdan sola ve hatta boustrophedon (bir satırda soldan sağa, diğerinde sağdan sola) yazılmış da olabilir Bir harf kimi zaman ters, hatta altüst çevrilebilir Büyük ve küçük harfler arasında bir ayrım yapılmamıştır

    Harflerden bazıları (r, i ve b, rünik karşıtları gibi) Latin alfabesinin harfleriyle ilişkilidir Diğerleri Latin harflerinin adaptasyonları olabilir: f,u (ters çevrilmiş Latin V), k (Latin C), h, s, t ve J (ters Latin L) gibi Ama g, w, j ve p gibi bazıları aynı ses değeri olan Latin harflerine hiç benzemezler

    Yukarıda verilen ses değerleri yaklaşıktır: Erken dönem Cermen dillerinin sesleri modern İngilizce'de aynı değildir

    Rünik kitabeler genelde "okunabilirse" de -Etrüsk kitabelerinin okunduğu anlamda- erken dönem Cermen dillerini bilmediğimiz için anlamları çoğunlukla bilinememektedir Günümüzdeki eldeki az ve belirsiz kanıta dayanarak bir tahmin yürütme anlamına gelen "rünik yazıyı okuma" deyiminin kökeni de budur

    İsveç'te Östergötland'da Rök taşı Bilinen en uzun rünik kitabesi olan metin, Erken Viking Çağı'nda, Varin tarafından ölen oğlu Vaenod'un anısına yazılmıştır