Pargalı İbrahim Paşa Ve Çevresindeki Edebi Yaşam

'Osmanlı Tarihi' forumunda Sitem tarafından 8 Haziran 2011 tarihinde açılan konu


  1. Pargalı İbrahim Paşa Ve sanat
    Pargalı İbrahim Paşanın edebi yaşamı

    Pargalı İbrahim Paşa Ve Çevresindeki Edebi Yaşam

    İbrahim Paşa hakkında bilgi veren hemen her kaynakta, Paşa’nın
    cömertliğinden ve lütufkârlığından söz edilmektedir. Paşa’nın sanat hâmiliği
    hakkında en ayrıntılı bilgi Lâtîfî’nin Enîsü’l-fusahâ ve Evsâf-ı İbrahim Pâşâ
    başlıklı risâleleri ve başta Âşık Çelebi’nin Meşa’ir ü’ş-şuara’sı olmak üzere,
    çeşitli şuara tezkirelerinde bulunmaktadır. Ayrıca İbrahim Paşa’ya methiye
    olarak yazılmış kasidelerden de Paşa’nın şairlere yönelik tutumu hakkında
    fikir sahibi olunmaktadır.

    İbrahim Paşa’nın pek de alışılmış ve tutucu olmayan eğlence
    anlayışını eleştiren Lâtîfî, Paşa’nın sanat anlayışının özgünlüğünü de
    vurgulamaktadır.

    Ve havâlî-i hareminde mânend-i bâğ-ı muttallâ ve munakkaş u
    mu’allâ vü dil-keş zîbâ-hâneler ve ğârrâ kâşâ neler tertîb idüp
    her dârun der ü dîvârında zer ü lâciverdile ressâmân-ı rû-yı
    zemîn ve nakkâşân-ı Hıtâ vü Çin terğib-i ğârîb kasd idüp tahrîr-i
    ‘acaîb itmişidi.

    Lâtîfî’nin anlattığı üzere, İbrahim Paşa kendisine görkemli evler
    yaptırıp bunların kapı ve duvarlarını yeni usül ressam ve nakkaşların -
    muhtemelen Osmanlı’ya yabancı bir sanat anlayışı sergileyen- yapıtlarıyla
    süslemekte, hatta yabancı ülkelere siparişler vermektedir. İbrahim Paşa’nın
    “Avrupalı sanatkarlarla irtibatlı olduğu ve onlara siparişlerde bulunduğu[na]”
    dair söyleme Feridun Emecen’in makalesinde de rastlanmaktadır (334). Bu
    aktarımlar ve Lâtîfî’nin anlatımları doğrultusunda, İbrahim Paşa’nın sanata
    olan ilgisini gösterme biçiminin oldukça farklı olduğu iyice belirginleşmektedir.
    Ancak bunlar yalnızca yazılı ifadelerden edinilen bilgilerdir. Paşa’nın farklı
    sanat eğilimini bütün toplumun gözleri önüne seren ve herkesçe bilinen
    örnek, Macaristan Seferi dönüşünde, Budin Kalesi’nden Atmeydanı’ndaki
    sarayının bahçesine kadar taşıttırdığı ve herkesin görebileceği bir yere
    diktirdiği üç heykeldir. Bu heykellerin biri Apollon, biri Diana diğeri ise Herkül
    figürleridir.

    Daha detaylı bilgi için tıklayınız
    Kaynak:pargalı İbrahim Paşa çevresindeki edebi yaşam, Esma Tezcan, Bilkent Üniversitesi, 2004