Otizm Tedavisi

'Sağlık Rehberi' forumunda CalviN tarafından 4 Ekim 2009 tarihinde açılan konu


  1. Otizm Tedavisi

    Nedenin kesin olarak bilinememesi tedavi yaklaşımlarını sınırlamaktadır. Şurası unutulmamalıdır ki otizm tedavisinin ilk ve en önemli aşaması ailenin hastalık hakkında bilgi sahibi olmasıdır. Çünkü tedavi içinde aile aktif olarak rol almalıdır. Bunun için tedavi ekibi ile işbirliği yapmak zorundadırlar. Gerginliğini üzerinden atamamış, sabırsız ve beklentisi yüksek olan ailelerin tedaviyi sürdürebilmeleri imkansızdır. Hastalığa özgü bir ilaç henüz yoktur. Ancak kendine ya da etrafına zarar veren, huzursuz, uykusuz, aşırı hareketli çocuklara bazı ilaçlar kullanılmaktadır. Şu anda asıl olarak üzerinde durulan çocukları otistik halden çıkarmaya yönelik davranış ve eğitim programlarıdır. Burada amaç çocuğun sosyalleşmesini ve ilişki kurabilmesini sağlamaktır. Çocuğun zeka düzeyine göre konuşma ve okuma yazma eğitimi verilebilir. Bu çabaların asıl amacı çocuğun dış dünyaya uyumunu sağlamaktır. Bu programların yetkili ve ehliyetli insanların katkısıyla sürdürülmesi gerekir. Kısa vadede sonuç beklemek doğru olmaz. Tedaviden alınacak sonuç çocuğun zeka düzeyi ile yakından ilgilidir. Zeka düzeyi düşük , konuşması geri çocukların tedaviden yararlanma oranları oldukça düşüktür. Otistik çocukların ancak % 10 u ileriki yaşamlarında başkalarına muhtaç olmadan yaşamlarını sürdürebilirken büyük kısmı yardımsız ve bağımsız yaşayamaz.

    Otizm; biyolojik nedenlere dayandırılmasıyla tedavi için bir takım ilaçlar kullanılmıştır. Ancak bunun çok fazla bir etkisi görülmemiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda en iyi tedavinin "eğitim" olduğu görüşü benimsenmiştir.
    Otistik çocukların eğitiminde "davranış değiştirme modeli" ne dayalı eğitim programları kullanılmaktadır. Bu model operant koşullanma ilkelerine dayanmaktadır.

    Operant koşullanma tekniklerinin temel alındığı davranışçı modelde ise; aşağıdaki basamaklara önem verilmektedir.
    1-) Öncelikle çocuğun var olan potansiyeli belirlenir ve hangi alanlarda beceri eksikliğinin olduğu saptanır.
    2-) Beceri eksiklilikleri belirlendikten sonra bu beceriler kendi içinde alt basamaklara ayrılır.
    3-) Alt basamaklara ayrılan beceriler tek tek uygun programlar içinde geliştirilir.
    4-) Çocuğun verdiği olumlu tepkiler pekiştirilir.

    Otistik çocukların eğitimlerinde öncelikle öğretilmek istenen ya da ortadan kaldırılmak istenen davranış belirlenmektedir. Gözlenen olumsuz davranışların sıklığının azaltılması ya da olumlu davranışların öğretilmesi ve kalıcı olabilmesinde de yardım ve ödül gibi teknikler kullanılmaktadır.

    EĞİTİMDE KULLANILAN TEKNİKLER:

    1-) Yardım: Çocuğun istenilen tepkiyi vermesini sağlamak için kullanılan bir uyarıcıdır. 3 şekilde kullanılmaktadır.

    - Fiziksel yardım
    - İşaret yardımı
    - Sözel yardım

    2-) Ödül: Eğitimin başında öncelikle yeni beceriler geliştirilmeye çalışılırken,ödüllerin etkinliğini sağlamak önemlidir. Bunu yapmak için çocuğun mümkün olduğunca bu ödülleri istediği zaman elde etmesi kısıtlanmalıdır. Çocuğa olumlu davranışının hemen arkasından verilen ödülleri 3 grupta toplamak mümkündür:

    - Çocuğun sevdiği yiyecek ve içecekler yani birincil ödüller eğitimde kullanabilecek en etkili ödüller arasındadır
    - Çocuğun istenilen davranışı yapması sonucunda öpülmesi,kucaklanması ya da övgüler duyması ikincil ödülleri yani sosyal ödülleri oluşturmaktadır.
    - Parka gitmek,kitap okumak gibi çocuğun hoşlandığı etkinlikler ise etkinlik ödüllerini oluşturmaktadır.

    3-) Ayırıcı uyaran: Normal konuşma ifadelerinden farklı ses tonu ve vurgulamayla çocuğa verilen sözel uyarıdır. Bu uyarıların sürekli tekrar sonucunda çocuğun davranışı istenilen yönde şekillenecek ve bu sözel uyarı çocuğa davranışı sonucunda bir ödül alacağını haber verecektir. Böylece ayırt edici öğrenme ortaya çıkacaktır.

    Alıntı