Osmanlı Devletinin Yönetim Yapısı

Konusu 'Osmanlı İmparatorluğu' forumundadır ve Meryem tarafından 14 Ocak 2012 başlatılmıştır.

  1. Meryem Üye

    Osmanlı Devletinin Yönetim şekli
    Osmanlı Devletinin Yönetim biçimi


    Osmanlı Devletinin Yönetim Yapısı

    Osmanlı Devletinde Yönetim:

    Osmanlı devletinde yönetim devlet teşkilâtı, merkez ve taşra bölümlerinden oluşurdu.Bu teşkilatın başı padişahtı. Ülkenin her yanında yalnız padişahın sözü geçerliydi.Tartışılamaz ve devredilemez haklara sahipti.Padişahlar, devletin kurucusu Osman Gazi'nin soyundan gelirdi. Ailenin ancak erkek çocukları padişahı olabilirdi. Padişah çocuklarına "şehzade" denirdi. fiehzadeler, sancaklara sancakbeyi olarak gönderilirdi.

    Devletin Merkez Teşkilâtı:
    Devletin yönetim merkezi istanbul'du. Merkez teşkilâtı burada bulunurdu. Merkezin çekirdeğini ise padişah ve saray teşkilâtı oluştururdu. Ülkenin her yanındaki bütün birimler bu merkezden yönetilirdi. Saray, hem padişahın özel hayatının geçtiği, hem de devletin yönetildiği yerdi. Osanlı padişahları başkent kabul ettikleri Bursa ve Edirne'de saraylar yaptırmışlardı. Bunların içinde en büyük ve tanınmış olanı, Fatih
    Sultan Mehmet döneminde yaptırılan istanbul'daki Topkapı Sarayı'dır. XIX.yüzyılda Dolmabahçe Sarayı gibi yeni saraylar da yaptırılmıştır.Osmanlı sarayı başlıca iki bölümden oluşurdu. Bunlardan "Enderun", padişahın özel hayatının geçtiği yerdi. Bu bölümde padişahın yatıp kalktığı "harem" kısmı ile hizmetlilerin bulunduğu
    çeşitli odalar vardı. Enderun aynı zamanda devlet adamı yetiştiren bir okul gibiydi.

    Divan-ı Hümâyûn ve Üyeleri
    Sarayın diğer kısmında ise yine çeşilli saray görevlilerine ait odalarla, önemli devlet işlerinin görüşüldüğü "Divan-ı Hümâyûn" vardı. Divanda başkanlık görevini ilk zamanlarda padişahlar yaptı. Fakat sonradan bu görev, padişahtan sonra gelen en yetkili kişi olan "vezir-i azam" veya "sadrazam denilen kişilere bırakıldı. Divanda, padişaha ait yetkileri kullanmak üzere görevlendirilmiş başka kişiler de vardı. Bu görevlileri yaptıkları iş bakımından üç gruba ayırmak mümkündür. Bunlardan biri yönetim ve askerlik işleriyle ilgilenen sadrazam, kubbealtı vezirleri, kaplan paşa ve zaman zaman yeniçeri ağası ile Rumeli beylerbeyi idi.
    Rumeli beylerbeyi terfi ettiği zaman kubbealtı veziri olurdu. Divandaki vezir sayısı, devletin büyümesine paralel olarak artmıştır.Vezirler kıdemlerine göre derecelendirilmiştir. Eğer divanda beş vezir varsa en kıdemsiz olanına "beşinci vezir" denmiştir. ikinci vezir terfi ettiği zaman ise "birinci vezir" yani vezir-i azam veya sadrazam olmuştur. Sadrazam padişahtan sonra en yetkili kişi ve divan-ı Hümayun'un başıdır. Divanın ikinci grup üyeleri ise, eğitim-öğretim ve hukukla ilgili konularla ilgilenirlerdi. Bunlar. Rumeli ve Anadolu kadıaskerleri ile sonraları divan üyesi olan şeyhülislamdı. fieyhülislama aynı zamanda "müfti" de denirdi. Yapılan işlerin islâm Hukuku'nauygun olup olmadığı hakkında görüş bildirirdi. Kadıaskerler ise taşrada görev yapan kadılarla, medreselerde eğitim-öğretim görevi yapan ve "müderris" denilen kişilerin
    işlerine bakarlardı.Bunlardan Rumeli kadıaskeri rütbe bakımından, Anadolu kadı askerinden üstte idi. Yani Anadolu kadıaskeri terfi ettiği zaman Rumeli kadıaskeri olurdu.Bazı önemli davalar divanda görülür ve özellikle kadıaskerler bu işe de bakarlardı.
    Divanın üçüncü grup üyeleri, Osmanlı Devleti'nin bürokrasi ve maliye işlerinden sorumlu olan defterdarlar ve nişancı idiler. Divandaki iki defterdardan rütbe bakımından yüksek olanına Rumeli defterdarı veya "başdefterdar" denirdi. Diğeri ise Anadolu defterdarıydı. Defterdarlar, mali işleri yürüten en üst görevlilerdi. Divan-ı Hümayun'un diğer üyelerinin olduğu gibi, defterdarın da hem merkezde, hem de taşrada çalışmalarına yardımcı olan görevliler vardı. Devletin bütün gelir-gider hesapları defterdardan sorulurdu.
    Divandaki bütün yazışmalar ve devletin bütün yazım ve kayıt işleri nişancı ve reisülküttap tarafından organize edilirdi. Nişane, ayrıca Osmanlı Devletinin en önemli kurumlarından biri olan umar ve bununla ilgili işlere de bakardı. Reisülküttap adından da anlaşılacağı gibi, divanda yazım ve kayıt işlerine bakan memurların başıydı. Dîvanın bütün bu işleri "kalem" adı verilen bir çok büro ve buralarda çalışan pek çok
    görevli tarafından yapılırdı.

    Osmanlı Devleti'nin Taşra Yönetimi:
    Taşra yönetimi çeşitli bölümlere ayrılıyordu. Bunlar içinde en önemlisi sancak teşkilâtı idi. Osmanlı topraklarının önemli bir kısmı sancak denilen yönetim birimlerine ayrılmıştı. Birçok sancak biraraya getirilmiş buna da eyalet veya beylerbeylik denmişti. Eyaletlerin başında beylerbeyi, sancakların başında ise sancakbeyi bulunurdu. Aynca özel yönetime sahip vilâyetler vardı. Mısır bunlardan biriydi. Mekke Emirliği
    ve Kırım Hanlığı gibi Müslüman hanedanlar tahtlarında bırakılmış, fakat toprakları Osmanlı yönetimi altına alınmıştı. Hristiyan hanedanlardan Eşak ve Boğdan voyvodalıkları ile Erdel Krallığı da bu durumdaydı. Bunların dışında Lehistan (Polonya) Krallığı ve Fas Sultanlığı gibi ülkeler, zaman zaman Osmanlı Devleti'niin himayesi altına girmiştir.

    Devlet Yönetiminde Değişmeler:
    XVIII. yüzyıldan itibaren devlet yönetiminde yavaş yavaş değişmeler başladı. Bu yüzyılda Divan-ı Hümâyûn'un önemi azaldı. Bunun yerine devlet işleri "Bâb-ı Ali" denilen sadrazam sarayından yürütülmeye başlandı. Fakat asıl önemli değişiklikler XIX. yüzyılda görüldü. Bu kez Bâb-ı Ali yerini, Heyet-i Vükelâ'ya (Vekiller Heyeti) bıraktı. Heyet-i Vükelâ hemen hemen bugünkü Bakanlar Kurulu gibi idi. XVIII.yüzyıl sonlarında önce askerî teşkilâtta görülen değişiklikler, Tanzimat'tan itibaren diğer kurumlarda da görülmeye başladı. Eyaletlerin yerine vilâyetler oluşturuldu. Yerel meclisler kuruldu. En önemlisi ilk kez, 1876'da bir Anayasa (Kanun-ı Esâsî) yapıldı ve parlamenter hayata geçildi.

  2. Misafir Ziyaretçi

    Cevap: Osmanlı Devletinin Yönetim Yapısı

    çook işime yaradı çook teşekkürler ederim
  3. ufuk köse Ziyaretçi

    cok iyi


Benzer konu başlıkları: Osmanlı Devletinin
Forum Başlık Tarih
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı devletinin yükselme dönemi padişahları ve önemli olayları 27 Aralık 2013
Osmanlı İmparatorluğu 1. Dünya savaşında osmanlı devletinin savaştığı cepheler harita 25 Aralık 2013
Sorun Cevaplayalım Osmanlı devletinin dağılmasında milliyetçilik akımlarının nasıl bir etkisi olmuştur 22 Ekim 2012
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı Devletinin İlk Başkenti Neresidir ? 16 Ekim 2012
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı Devletinin Yükselme Dönemi Padişahları Kimlerdir? 16 Ekim 2012