Osmanlı Devletinde Tanzimat Dönemi hakkında bilgiler

'Genel Türk Tarihi' forumunda YAREN tarafından 25 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. Osmanlı Devletinde Tanzimat Dönemi hakkında bilgiler
    Osmanlı Tanzimat Dönemi
    Osmanlı Tanzimat Dönemi Olayları
    Tanzimat Dönemi Osmanlı Devleti

    OSMANLI TANZİMAT DÖNEMİ (1839 1876) OSMANLI TANZİMAT DÖNEMİ (1839 1876)

    - Tanzimat Fermanı (Gülhane-i Hatt-ı Hümayun) (1839) :

    Boğazlar ve Mısır sorununda Avrupa devletlerinin desteğini almak ve azınlıklara imtiyaz verme baskılarına son vermek amacıyla Abdülmecid zamanında Dışişleri bakanı Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanmış ve Gülhane parkında okunmuştur II Mahmut döneminde başlayan batılı toplum oluşturma çalışmalarına hız vermiştir


    Osmanlı Devletinde bütün ıslahatlarda olduğu gibi Tanzimat Fermanında da yenilik isteği halktan değil yönetici tabakadan gelmiştir (Meşrutiyetler hariç) Tanzimat Fermanı ilk kez padişahın üzerinde bir kanun gücü olduğunu göstermiştir (Bu yönüyle Magna Chartaya benzer) Bir hukuk devleti olma yolunda önemli bir adımdır, anayasacılık hareketi başlamıştır

    Maddeleri :

    ¨ Halkın can, mal ve namus güvenliği sağlanacaktır
    ¨ Askerlik, vatan hizmeti haline getirilmiş, askere alma ve terhis işlemleri belirli kurallara göre yapılacaktır
    ¨ Vergiler, herkesin gelirine göre alınacaktır
    ¨ Kanunlar herkese eşit uygulanacak ve mahkemeler açık olacak
    ¨ Herkese mal, mülk, edinme ve istediği gibi tasarruf hakkı sağlanacak
    ¨ Rüşvet ve iltimas önlenecek

    Dipnot
    Mülkiyet hakkı güvence altına alınmıştır


    Dipnot
    Batılılaşma hareketi hızlanmıştır


    Tanzimat Dönemi Yenilikleri :

    - Islahat Fermanı ilan edilmiştir (1856)
    - İl genel meclisleri kurulmuştur
    - İltizam yolu ile aşar vergisi toplama usulü kaldırılmış, maliye bakanlığı tarafından toplanması kararlaştırılmıştır
    - Cizye miktarının belirlenmesi işi patrikhaneye verilmiştir
    - İlk kağıt para basılmıştır (Kaime 1844)
    - İlk dış borç İngiltereden alınmıştır (Kırım Harbi esnasında 1854)

    - İlk demiryolu hattı kurulmuştur (İzmir Aydın hattı)
    - İlk telgraf okulu açılmıştır
    - Eğitim bakanlığı kurulmuş, okullar ilk, orta, lise ve yüksekokul diye kısımlara ayrılmıştır
    - Öğretmen okulları ve mülkiye mektebi açılmıştır
    - Kız öğrenciler ilk kez okullara alındı
    - Şeri kanunların yanında Avrupai tarz kanunlar yapılmış bu da hukukta ikilik ortaya çıkmasına sebep olmuştur

    - Islahat Fermanı (1856) :

    Kırım savaşının sonunda 1856da Pariste toplanan barış konferansına sunulmuştur

    Dipnot
    Fermanın sunulmasındaki amaç Osmanlı Devleti üzerindeki baskıları azaltmak konferanstan olumlu sonuçlar almak ve iç işlerimize karışmalarını engellemek olmakla beraber Avrupa devletlerinin iç işlerimize müdahalesine daha fazla zemin hazırlamıştır


    Ferman daha çok hıristiyan azınlığa ve onların haklarını, ayrıcalıklarını genişletmeye yöneliktir

    Maddeleri :

    - Din ve mezhep özgürlüğü sağlanacaktır
    - Okul, kilise, hastahane gibi binaların tamiri ve yeniden inşaası sağlanacaktır
    - Hıristiyan ve yahudi azınlığı küçük düşürücü sözler yasaklanmıştır
    - Hıristiyan azınlıklara devlet memurlarına ve çeşitli okullara girme imkanı verilmiştir
    - Mahkemelerin açık yapılması, herkesin kendi dinine göre yemin etmesi, hapishanelerin ıslahı ve kanunların azınlıkların diline çevrilmesi kararlaştırılmıştır

    - İşkence, dayak ve angarya kaldırılmıştır
    - Vergiler herkesin gelirine göre alınacak
    - Azınlıklara bedelli askerlik getirildi
    - Hıristiyanlar da il genel meclisine üye olabilecekler
    - Yabancılara da vergilerini vermek şartıyla mal mülk sahibi olma imkanı verilmiştir
    - Azınlıklara da banka, şirket, okul açma imkanı verilmiştir

    Dipnot
    Müslüman halka bir ayrıcalık getirmezken gayr-ı müslim halkın hakları daha da genişletilmiştir


    I MEŞRUTİYET DÖNEMİ (1876)

    Balkan bunalımını görüşmek üzere İstanbul Konferansı toplandığı esnada Avrupa devletlerinin iç işlerimize karışmasını engellemek için 23 Aralık 1876da Osmanlıcılık fikrini savunan Jön Türklerin gayretleriyle Kanun-i Esasi ilan edilerek Meşrutiyet dönemi başlamıştır Meclisi Ayan ve Mebusan olmak üzere iki tane meclis açılmıştır Ayanlar meclisi üyeleri padişah tarafından seçilir ve ölene kadar üye kalırlar Meclis-i Mebusan üyeleri 50000 kişide 1 olmak üzere halk tarafından seçilir Anayasaya göre yürütmeden padişah ve hükümet, yasamadan meclis sorumludur Fakat son söz padişahındır Hükümet padişaha karşı sorumludur Padişahın meclisi açma kapatma yetkisi vardır

    Not-1 : Halk padişahın yanında ilk kez yönetime katılmıştır
    Not-2 : 93 harbini bahane eden II Abdülhamit meclisi fethetmiştir
    Not-3 : 1881de dış borçlarımızla ilgili Duyun-ı Umumiye (dış borçlar genel idaresi) kurulmuştur

    II MEŞRUTİYET DÖNEMİ (1908)

    İttihat ve Terakkicilerin baskıları sonucu II Abdülhamit 1908 Reval Görüşmeleri sırasında meşrutiyeti yeniden ilan etmiştir Türkçülük fikri devlet üzerinde etkili olmaya başlamıştır

    Dipnot
    II Meşrutiyet ile yönetimi fiilen ele geçiren İttihat ve Terakkiciler 1913 Bab-ı Ali baskını ile iktidarı resmen ele geçirmişlerdir (23 Ocak 1913)


    Bir takım yeniliklerle yürürlüğe giren Anayasaya göre padişahın meclisi açma, kapatma yetkisi sınırlandırılmış, hükümet meclise karşı sorumlu hale gelmiş, devlet kademelerine gelebilmek için müslüman olma şartı kaldırılmıştır

    31 Mart Vakası (13 Nisan 1909)

    İttihat ve Terakki yönetiminden memnun olmayanlar ve muhalifler isyan etmişler, Selanik
    te oluşturulan Mahmut Şevket Paşa komutasındaki hareket ordusu gelerek isyanı bastırmıştır

    Bilgi
    Rejimi değiştirmeye yönelik ilk isyan hareketidir II Abdulhamit isyanla alakalı görülerek meclis kararıyla tahttan indirilmiştir Mustafa Kemal bu orduda Kurmay Yüzbaşı olarak görev yapmıştır Bu dönemde kız öğrenciler için yüksekokul açıldı