Okulun Yapısı Ve Özellikleri

'Bilgi Rehberi' forumunda YAREN tarafından 4 Ocak 2009 tarihinde açılan konu


  1. OKUL VE SINIF ORTAMI

    Okulun özel amaçları,progrqamları ve hizmet etkinlikleri öğrenci kümesinin özellikleri okulların tümüne göre değişmekle birlikte, bir eğitim kurumu, örgüt ve iş yeri olarak okulun başlıca özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir

    a- her kurum ve örgüt gibi eğitim kurumlarınında varoluş nedeni olan,belli bir amacı vardır
    b- okula devam zorunludur.
    c- toplumun gözü okulların üzerindedir
    d- okulların kaynakları sınırlıdır
    e- okuldaki rol ve statüler sınırlıdır.
    f- okullarda işler çoğunlukla küçük kümelerle yürütülür

    okulu oluşturan öğeler
    okulun,eğitim programları, öğrenci, öğretmen, yönetici, bina ve araç gereçler olmak üzere beş tane temel öğesi vardır. birbiriyle etkileşim halinde olan bu öğelerin her biri okulun niteliğini etkiler.

    eğitim programı:eğitim programı, bireyde istenilen yönde davranış değişikliği oluşturmak amacıyla yapılan tüm etkinlikleri gösteren planlardır. okuldaki tüm etkinlikler, eğitim programları doğrultusunda düzenlenir.kapsamlı bir eğitim programında ,öğretim ,ders dışı kol etkinlikleri, özel gün kutlamaları, geziler, kısa kurslar,rehberlik gibi hizmetler de yer alır.
    okul eğitiminin planlı ve kontrollü bir süreç olmasnı sağlayan, eğitim programlarıdır. toplum ,konu alanının ve öğrencilerin özelliklerine uygun olarak hazırlanan programların genellikle hedef, kapsam, eğitim durumları ,sınama durumları (değerlendirme) olmak üzere dört temel öğesi vardır.
    ülkemizde üniversiteler dışında tüm örgün eğitim kurumlarının programlarının milli eğitim bakanlığı'nın çeşitli birimlerince hazırlanır.talim ve terbiye kurulunca kabul edildikten sonra uygulamaya konur.

    öğrenci: eğitim gereksinimi olan ve bu gereksinimi karşılamak üzere öğrenim gören bireydir.
    okulda öğretmenin etkili olabilmesi için öğrencilerin kimi özelliklerinin bilinmesi önem taşır.bunların başlıcaları öğrencilerin fiziksel,zihinsel vesosyal gelişim düzeyleri ile önceki yaşantıları yoluyla kazandııkları bilgiyi, beceriyi, kazandıkları tutum ve alışkanlıklarıdır. öğrencilerin bu özellikleri , bir yandan öğrencilerin eğitim gereksinimlerin belirlenmesine yardımcı olurken, öte yandan onların eğitim yoluyla hangi davranışları öğrenebilecekleri, hangilerini öğrenemeyeceklerinin göstergeleridir.

    öğretmen: öğretmenin okul içinde pek çok görevi vardır. bu görevler, yönetmenliklerle belirtilmiştir.
    aşağıda bu yönetmenliklerde yer alan görevlerden başlıcaları sıralanmaktadır.

    1. öğretmenler kendilere verilen dersleri okuturlar.
    2. öğretmenlerin öğretim işlerinde görevleri şunlardır:
    *öğretmenler, her ders başında eğitim programlarının, ders uygulamalarının (çevre, tarihi eser, müze, teknik kurumlar gibi incelemeleri) ve bu deneylerin aylara dağıtılmasını gösteren bir plan hazırlar ve derslere başlamadan bir örneğini okul müdürüne verirler.

    * etkili bir öğretim sağlayabilmek için, derslere hazırlıklı girmek ve okulda bulunan ders araçlarından ve okul kitaplığında bulunan kitaplardan öğrencilerine yararlandırmakla mümkündürler.

    * öğrencilerini kişisel çalışmalarla yöneltmek için önlemler alırlar.

    * aynı dersi okutan zümrü öğretmenleri ve aynı sınıfta ders okutan öğretmenler sık sık toplanarak aralarında işbirliği yaparlar.

    * derslerde öğrencilerine " yazılı öğrenci ödevleri yönetmenliği" hükümlerine göre ödev vermek ve bunları düzelterek ve geri vermekle yükümlüdür.

    * sınav yönetmenliği ile kendilerine verilen görevleri yapmak, ayırtman seçildikleri okulların sınavlarında hazır bulunmak zorundadırlar.

    * verdikleri dersleri, yaptıkları ödevleri, deneyleri ve yoklama konularını her derste sınıf defterine yazarak imzalarlar.

    3. öğretmenlerin eğitim işlerinde ödevleri şunlardır:
    * öğretmenler haftada bir gün nöbet tutarlar.
    * yönetimi, öğretmenler kurulunca ya da okul müdürlüğünce kendilerine verilen öğrenci kurallarını, yönetir ve her türlü eğitim çalışmalarına katılırlar.
    *öğretmenler kurulu kararıyla kendilerine verilen sınıfın eğitim işlerini üzerlerine alırlar.

    4. öğretmenlerin yönetim işindeki görevleri şunlardır:
    * okulun disiplin ve onur kurulu ile eğitim ve öğretim kurallarında kendisine verilen ödevleri yapmak
    * öğretmenler kurulu toplantısına katılmak
    * müdürün uygun bulacağı biçimde, okulun öteki yönetim işlerine yardımcı olmak
    *tebliğler dergisini okumak

    yönetici: yönetici, okulun amaçlarına ulaşmak için gerekli insan ve maddi kaynaklarının en verimli biçimde kullanılmasından sorumlu olan kişidir.
    yöneticilerin temel görevi, okulu, eğitim programlarında yer alan amaçlarına uygun olara yönetmektir.
    okul yöneticileri çoğunlukla atama yoluyla yöneticilik statüsüne girerler.
    ülkemizde,eğitim yöneticilerinin temel görevleri, öğretmenlerin görevlerinde olduğu gibi yönetmenliklerle belirtilmiştir. bu görevler aşağıdaki gibi özetlenebilir.

    * okul müdürü yönetir
    * yönetim işlerinde müdürün yardımcıları, öğretmenler ve stajyer öğretmenlerdir.
    * müdür, yasa, yönetmenlik ve emirlerin sınırı içinde okulun bütün işlerini çevirmeye, düzene koymaya ve denetlemeye etkilidir.
    * müdür, öğretim işlerine her hangibir aksamaya neden olmadan yürütür.
    * müdür, okulun eğitim ve disiplin işlerini düzenler.

    Bina, Araç ve Gereçler
    okul eğitimi, okul binasında, sınıflarda küme içinde yürütülür.

    klasik bir okul binasında bulunması gereken özellikler şunlardır:
    * okul binası genel görünüşüyle çocuğa güven vermeli, temiz, bakımlı ve sağlam olmalıdır.
    *okul binalarının büyüklüğü öğrenci sayısı ile uyumlu omalı ve okulda öğrencilerin rahat hareket edebilecekleri, spor yapabilecekleri, oyun oynayabilecekleri bir bahçe bulunmalıdır.
    * binanın içinde dersliklerin yanısıra en az bir fen, bir de bilgisayar labaratuarı ve kütüphane bulundurulmalıdır.
    * bina içinde yine öğrenci sayısına ve sağlık koşullarına uygun lavabo ve tuvalet olmalıdır.
    * dersliklerin güneş görmesi, aydınlık olması, sağlık koşullarına uygun, öğretim araç ve gereçlerinin kullanmasına olanak sağlayacak donanıma sahip olması gerekir.
    anaokulu ve ilköğretim okullarınınbirinci döneminde ise iç mekan düzenlenirken, öğrenciler için tehlikeli olabilecek araç- gereçlerin kullanılmamasına dikkat edilmelidir.
    binada sınıflar ile yönetici odaları, öğretmen odası, laboratuvar arasında ulaşım kolay olmalıdır.bina, personelin işini aksatmamalıdır.

    çevre:
    okul, toplumdaki bireylerin eğitilmesi işlevini üstlendiği için bir çok toplumsal kurum ve küme, okullarda gerçekleştirilen etkinliklerle ilgilenilir ve bu etkinlikleri denetler.okulla yakın ilişki içinde bulunan ve bu kurum ve kümeler okulun çevresini oluştururlar.
    okulun yakın çevresini oluşturan kişi, küme ve kurumların en yetkilileri, veliler, okul aile birliği, iş verenler ve basındır.

    OKULUN ÖĞELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER
    Okulun içinde yer alan her bir öğenin, okulun, amaçlarına ulaşmasında ayrı bir önemi vardır.ancak eğitim programları, okulun amaçlarının gerçekleştirilmesi doğrultusunda, okul içinde yapılacak tüm etkinlikleri gösterdiği için, okul sisteminin temellerini oluşturur
    programların en iyi biçimde uygulanmasında, okul müdürü ve öğretmenler sorumludur
    eğitim programlarının uygulanmasında bina, araç ve gereçler gibi insan gücü de dış kaynaklarda önem taşır.
    yönetici, öğretmenle öğrenci okulun en önemli insan gücü kaynağını oluşturur.

    SINIFIN ÖZELLİKLERİ
    öğrenci ve öğretmen davranışları sınıfın fiziksel vesosyal özelliklerinden etkilenir. aşağıda bu özellikler kısaca açıklanmaktadır.

    sınıfın fiziksel özellikleri:
    sınıfın fiziksel ortamının, öğrencilerin davranışları ve güdüsü üzerine önemli etki vardır fiziksel ortamın düzenlenmesinde sınıfıngenel görüş ve düzeni, sınıfın yoğunluğu, öğretim araç ve gerçlerinin yeri ve düzeni, sıraların yerleşim biçimi olmak üzere üç temel öğe önemli rol oynar.
    çekici,iyi düzenlenmiş bir sınıf öğrencilerin öğrenmeye karşı olumlu tutum geliştirmelerine , başarılı olmasına ve kendine güvenmesine yardımcı olur. dağınık, kırık dökük,çok fazla uyarıcı bulunan sınıflarda öğrencinin ve öğretmenin dikkati dağılır.
    sınıftaki sıralar,sandalyeler, kütüphane, dolap gibi eşyalar çocuğun gelişim çağına uygun boyutlarda olmalıdır. çocuklar bu eşyaları fizyolojileri bozulmada kullanabilmelidir. sınıftaki öğrenci sayısı, öğretmenin başarısına, her tür öğrenciye ayırdığı süreyi, giderek öğrencilerin akademik başarısını etkiler. 40 ve daha çok öğrenci bulunan sınıfın öğrencileri akademik başarısına olumsuz, 18 ve daha az sayıda öğrenci bulunan sınıfların ise olumlu yönde etkilediğini saptamıştır.
    Toplumsal bir küme olarak sınıf
    her hangi bir kalabalığın küme olarak nitelendirilmesi için kimi özelliklere sahip olması gerekir. bu özellikler sosyal psikologlara göre değişmekle birlikte, kümenin en önemli belirleyicisinin etkileşim olduğu çoğunlukla kabul görmektedir.
    küme üyelerinin bir araya gelmeleri ve birlik etkileşime girmelerini sağlayan en önemli etmen, ortak amaçlar ya da işlerdir.
    küme bilinci gelişmiş sınıflarda öğrenciler ortak çıkarları için normlar oluşturur ve bu normlara genellikle uyarlar. normlar kümedeki etkileşim sürecinde ortaya çıkan ve üyelerin küme içinde nasıl davranacaklarını belirleyen kural ve beklentiler bütünüdür.
    sınıftaki öğrencilerin kişilik özellikleri, bağlı bulundukları kültürün özellikler, geçmiş yaşantılar, öğretmenin kişiliği ve öğrenme bilincini etkileşime girerek sınıfın dinamiğini oluşturur. her sınıfta bu özellikler farklı olduğu için her sınıfında dinamiği farklıdır.



     



  2. Cevap: Okulun Yapısı Ve Özellikleri

    SINIF İÇİ ETKİLEŞİM
    sınıf içinde iki temel etkileşim biçimi vardır. bunlar:

    öğrenci- öğrenci etkileşimi:sınıfta arkadaşlarıyla olumlu ilişkiler kuran öğrenciler okula severek giderler, derslerinde başarlı olur. öğrencinin sınıf içindeki davranışlarını, öğrenciler arasındaki etkileşimin niceliğini ve niteliğini etkileyen etmenlerin başında, sınıf büyüklüğü, küme oluşumunu, küme normları ve kümede işbirliği gelir.
    Etkileşim açısından ideal bir sınıf 20-25 kişi olmalıdır.
    Kümedeki üyeler istenen amaçlara ulaşmak için işbirliği yapabilirler, yarışma içinde olabilirler ya da bireysel davranabilirler.öğrencilerin küme içindeki davranış biçimleri kişilik özelliklerinden etkilendiği gibi öğretmenin tutumu, kullandığı öğretim yöntemleri ve değerlendirme sistemi de öğrencilerin davranış biçimini etkiler.

    öğrenci- öğretmen etkileşimi:sınıf ortamında öğrencilerin bireyleriyle etkileşimi kadar öğretmen öğrenci etkileşimi dönemidir.öğretmen sınıf içi etkileşimler sırasında model oluşturacak öğrencilerin tutumlarını ve değerlerini farkında olmadan etkileyebilir.
    öğretmenin öğrencilerle etkileşiminde öğrencilerin bireysel özellikleri de önemli bir rol oynar.
    öğrencilerin ve ailelerin sosyo-ekonomik düzeyleri, kökenleri ve okulun bulunduğu yörede öğretmen tutumlarını belirleyen etmenlerdir.

    1. aşağıdakilerden hangisi okulu oluşturan öğeler arasında yer almaz?
    a. eğitim programları
    b.öğrenci
    c. öğretmen
    d. veliler
    e. bina ve araç gereçler


    cevap: "d" dir.


    2. aşağıdakilerden hangisi öğretmenin görevleri arasında yer almaz?
    a. öğretmenler kendilerine verilen dersleri okuturlar
    b. okulun eğitim ve disiplin işlerini düzenler
    c. öğretmenler kurulu toplantısına katılmak
    d. öğretmenler her ders yılı başında bir plan hazırlar ve bir örneğini okul müdürüne verirler.
    e. derse girince yoklamayı kendileri yapar derste bulunmayanları yoklama kağıdına yazarak imzalarlar.


    cevap: "b"dir.


    3. aşağıdakilerden hangisi okul yöneticileri için söylenemez?
    a. okulu, eğitim programlarında yer alan amaçlarına uygun olarak yönetmekle görevlidir.
    b.okulun eğitimi ve disiplin işlerini düzenler
    c. okul yöneticileri, çoğunlukla, eğitim yönetimi alanından ve atamayla yöneticilik statüsüne girerler.
    d. okulla ilgili olağanüstü durumları valiliğe bildirirler.
    e. müdür okulun gider gerçekleştirme memurudur.


    cevap: "c" dir.

    4.aşağıdakilerden hangisi kalsik bir okul binasında bulunması gereken özellikler arasında yer almaz?
    a. okul dışında öğrencilerin spor yapmalarına ve sosyal faaliyetlerde bulunmalarına olanak sağlayacak geniş alanlara yer verilmelidir.
    b. okul binası genel görünüşüyle çocuğa güven vermeli temiz ve bakımlı olmalıdır.
    c. bina içinde öğrenci sayısına ve sağlık koşullarına uygun lavabo ve tuvalet olmalıdır
    d. bina içinde dersliklerin yanı sıra en az bie fen birde bilgisayar labotuvarı ve kütüphane bulunmalıdır.
    e. okul binalarının büyüklüğü öğrenci sayısı ile uyumlu olmalı


    cevap: "a"dır.


    5.aşağıdakilerin hangisi okulun yakın çevresini oluşturan kişi ve kurumlar arasında yer almaz?
    a. veliler
    b. okul aile birliği
    c. iş verenleer
    d. basın
    e. milli eğitim bakanlığı


    cevap :" e"dir.


    6. aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin sınıf içindeki davranışlarını öğrenciler arasındaki etkileşimi niceliği ve niteliğinietkileyen faktörler arasında yer almaz?
    a. sınıf büyüklüğü
    b. küme oluşumu
    c. küme normları
    d. öğretmenin cinsiyeti
    e. kümede işbirliği


    cevap : "d" dir.


    7. aşağıdakilerin hangisi okulun özellikleri arasında yer almaz?
    a. toplum gözünün okulların üzerinde olması
    b. okulda işlerin, küçük kümelerle büyütülmesi
    c. okula devamda gönüllülüğün temel olması
    d. okulların kaynaklarının sınırlı olması
    e. okuldaki rol ve statülerin sınırlı olması


    cevap : "c"dir.


    8. aşağıda eğitim programları ile ilgili olarak verilen anlatımlardan hangisi yanlıştır?
    a. yapılan tüm eğitim etkinliklerini gösteren planlardan oluşur
    b.hazırlanıp geliştirilmesi, basit ve kolay bir iş değidir.
    c. rehberlik hizmetlerine de yer verilebilir
    d. öğrencilerin hazırbuluşluk düzeyi büyük bir önem taşır
    e.ders dışı kol etkinliklerine yer verilmez


    cevap : "e" dir.


    9. okuldaki öğretimin etkili olabilmesi için aşağıdakilerden hangisi büyük önem taşır?
    a. öğrencilerin kimi özelliklerinin bilinmesi
    b. programda yer alan içeriğin somut ya dasoyut oluşu
    c. bireysel yönetime yer verilip verilmeyeceği
    d. öğrencilere kazandırılabilecek bilgilerin kapsamlımı, sınırlımı olduğu
    e. öğrencilerin hangi davranışları öğrenip hangilerinin öğrenemeyeceğinin bilinmesi


    cevap : "a "dır.


    10. bir öğretmenin tebliğler dergisini okumakla yükümlü olması aşağıdaki görevlerden hangisinin gereğidir?
    a. öğretim işerini ilgilendiren bir görevdir
    b. eğitim işlerini ilgilendiren bir görevdir
    c. yönetim işlerini ilgilendiren bir görevdir
    d. eğitim öğretim işlerini ilgilendiren bir görevdir
    e. yukarıdakilerin tümünü ilgilendiren bir görevdir.


    cevap: "c" dir.


    11.her hangibir kalabalığın küme olarak nitelendirilebilinmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
    a. kimi özelliklere sahip olması
    b. birlikte yaşamaları
    c. kalabalığın çok olmaması
    d. aralarında bir etkileşim bulunması
    e. kendilerini kümenin üyeleri olarak duyumsamaları


    cevap: "d" dir.