Okul Kütüphaneleri ve Sınıf Kitaplıkları Hakkında Bilgi

'Etüt Merkezi' forumunda Ezlem tarafından 25 Ocak 2011 tarihinde açılan konu


  1. Okul Kütüphaneleri Hakkınfa genel bilgi
    Sınıf Kitaplıkları Hakkında bilgi
    Kütüphanecilik haftası Okul Kütüphaneleri ve Sınıf Kitaplıkları



    OKUL KÜTÜPHANELERİ ve SINIF KİTAPLIKLARI


    Öğrencilerin kitap okuma alışkanlığı kazanmalarında okul ve sınıf kitaplıklarının önemi ortadadır. Proje kapsamında okul kütüphanelerinin durumu hakkında rapor istenecek, bu raporda kitaplığın yeri, ödünç alınan kitap sayısı, öğrenci sayısı, okuma salonunun olup olmadığı, kitaplığın açık olduğu zamanlar istenecektir. Şimdiye kadar yapılan araştırmalar okul kitaplığının bulunması gereken durumda olmadığını göstermektedir. Okul kitaplıklarının yeri beğenilmemektedir ve fiziki ortam kitap sevgisi aşılamaktan uzak bir vaziyettedir. Kütüphanelerin çoğunda bir memur yoktur ve kütüphanenin açık olduğu saatler düzensizdir, öğrencilerin okumasına fırsat verecek uzunlukta ve dilimde değildir. Hatta sadece kitap sayımında ve kitap haftalarında açılan okul kütüphaneleri bulunmaktadır.

    Yapılacak işler arasında okul kütüphanelerini geliştirmek için aydınlatılması iyi ve okuma ortamı sağlayabilecek bir yere taşınması gelmektedir. İl, ilçe ve beldelerde merkezî bir okul kütüphanesi belirleyerek oraya kaynak aktarılması sağlanmalı ve buradan diğer okul öğrencilerinin yararlanması temin edilmelidir. Okul kütüphanelerinin çoğunda kayıtlar gelişi güzel defterlere tutulmakta ve bunlar da sağlıklı yapılmamaktadır.

    Okul kütüphanelerine öğrenciler üye yapılmalı, üye kartları verilmeli ve çok ödünç kitap alan öğrenciler ödüllendirilmelidir. Öğrencilerin okumaya ilgisini çekmek için piyasada çok aranan kitaplardan da temin yoluna gidilmelidir. Sadece ödev yapmak için kütüphaneye gidilmesi okuma alışkanlığı kazanmada etkili değildir. Okul kütüphanesinde bulunan ve okunması tavsiye edilen kitaplar panoda tanıtılmalıdır. Özellikle yatılı okul kütüphanelerinin geliştirilmesi lâzımdır. Çünkü araştırmalar yatılı okuyanların daha çok kitap okuduklarını göstermektedir.

    Okul kütüphanesinin açık olduğu saatler düzenli olmalı, özellikle kütüphanecilik bölümü olan üniversitelerin bulunduğu şehirlerde üniversite öğrencileri yarım gün çalıştırılmak suretiyle kütüphanelerin açık olduğu saatler arttırılmalı, aynı zamanda üniversite öğrencilerine hem tecrübe kazanmaları hem de öğrencilerin seviyelerine uygun kitap seçiminde bilgilerinden yararlanma yoluna gidilmelidir.

    Okul kütüphanelerinde özellikle mekân darlığından kaynaklanan yanlış bir uygulama da kitapların sadece raflara yerleştirilmiş olmasıdır. İmkân ölçüsünde 20-50 kitabın kapaklarının görülebileceği ve öğrencinin eline alıp kitabı karıştırabileceği bir raf sisteminin kurulması yerinde olacaktır. Sergilenen kitapların öğrencilerin seviyesine uygun ve en fazla okunan/okunması gerekenlerden olmasına özen gösterilmelidir.

    Okul kütüphanelerinin geliştirilmesi için katkı payının % 10’unun kütüphane masraflarına ayrılması mecburi hâle getirilmelidir.

    Sınıf kitaplıklarına gelince durum daha da içler acısıdır. Ülkemizde ne yazık ki sınıf kitaplığının önemi öğretmen, öğrenci ve veli tarafından yeterince anlaşılamamıştır. Bazı sınıflarda aksesuar olarak kullanılmakta, bazılarında ise sınıf seviyesine uygun olmayan kitaplar bulunmaktadır. Ayrıca kitap sayısı yetersizdir. Özellikle ilköğretimin birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında çocukların okuması gereken kitap sayısı bir hayli fazladır. Resimli olmaları sebebiyle de fiyatları oldukça yüksektir. Gelir durumu iyi olan ailelerin bile çocuğunun bu ihtiyacını karşılayabilmesi zordur. Buna kısa vadede devletin de çare bulamayacağı herkes tarafından kabul edilmektedir. Öncelikle bu meselenin önemini kabul etmeli, daha sonra velilerin ortak katılımıyla sınıf kitaplıkları mutlaka işler hâle getirilmelidir.

    Öğrenci başına ilkokul 3. sınıfına kadar 10 kitap alınması durumunda sınıf mevcudunun 30 olduğunu varsayarsak sınıf kitaplığında 300 kitap olacaktır ki bu sayı ihtiyacı rahatlıkla karşılar. Burada ilk önce bir liste çıkarıp velilerin hangilerini temin etmeyi üstlenecekleri tespit edilmelidir. Yapılan yanlışlardan biri de velilerden birkaç kitap istenmesidir. Bunların önemli bir kısmı sınıf seviyesine uygun olmamakta veya bazı kitaplardan birkaç tane olabilmektedir. Veliler bu yöntemle hem kendi bütçelerini aşacak bir masraftan kurtulacak hem de ortak iş planlama ve beraberce ortaya bir eser çıkarma zevkini tadacaktır. Öğrenciler de paylaşma ve dayanışma duygusunu hissedecek ve yeterince kitaba kavuşacaklardır.

    İlkokul 4. sınıftan sonra sınıf kitaplıklarındaki kitap sayısının mevcudun 2 katı olması yeterlidir. Bu durumda velilerin katkısına daha az ihtiyaç duyulacaktır. Burada gönüllülük de esas alınabilir. Kitap dostu veliler öğretmenle işbirliği yaparak kitap ihtiyacını giderebilir. Bu çalışmanın sınıf kitaplıklarının yetersiz olduğu yerlerde yapılacağı ve daha sonraki yıllarda bu tür çabalara gerek kalmayacağı da dikkate alınmalıdır. Ayrıca sınıf kitaplığının yanına konulan kitap panosunda kitapların sergilenmesi okuma alışkanlığını olumlu yönde etkileyecektir. Sadece rafa dizilmesinin öğrenci üzerindeki etkisi azdır. Kitabın kapağını gören ve ona dokunma şansı bulan öğrenci bir gün o kitapla arkadaş olmayı düşünebilir.

    Sınıf kitaplıklarından düzenli olarak ödünç kitap verilebilmesi için “ödünç kitap defteri” tutulmalı, işin ciddiyeti açısından matbu bir defterin olması sağlanmalıdır. Piyasada sınıf kitaplıkları için ödünç kitap defteri temini oldukça zordur. Matbaalarla işbirliği yapılarak bu konunun halledilmesi gereken yönleri vardır. Yönetmelik değişikliği yapılarak sınıf ders defteri yanında ödünç kitap defteri de bulundurulması sağlanabilir.

    alıntı