Öğretim Teknikleri

'Etüt Merkezi' forumunda YAREN tarafından 17 Ekim 2008 tarihinde açılan konu


  1. Yöntem ve teknik. kavramları birbirleriyle çok karıştırılmaktadır.
    Yöntem, genelde hedefe ulaşmak için izlenen en kısa yol olarak tanımlanmaktadır.

    Teknik ise, bir öğretme yöntemini uygulamaya koyma biçimi, ya da sınıf içinde yapılan işlemlerin bütünü olarak tanımlanmaktadır. Daha geniş bir açıdan yöntemi, hedefe ulaştırmak için öğretme ve öğrenme sürecini
    düzenleme, plânlama; tekniği de bu düzenlenen ve plânlanan düşüncelerin uygulamaya aktarılmasında izlenen yol olarak görebiliriz.

    Yaygın olarak kullanılan teknikler:

    A- Grupla Öğretim Teknikleri

    1. Beyin Fırtınası :
    Bir konuya çözüm getirmek, karar vermek ve hayal yoluyla düşünce ve fikir üretmek için kullanılan yaratıcı teknik. Buna buluş fırtınası da denilmektedir.
    Temel ilkesi, bir problemi çözmede görevlendirilen grubun üyeleri mümkün olduğu kadar çok fikir üretirler. Burada fikirlerin savunulması istenmez.

    Özellikleri:

    1. Toplantının amacı ya da sorunun ne olduğunun belirtilmesi.
    2. Zaman sınırı belirlenmeli, bu süre içinde herkesin katkı sağlaması istenmeli.
    3. Tartışma bitince analiz edilmeli, değerlendirilmesi ve yeniden örgütlenmesi yapılmalı.
    4. Toplantı sonunda tartışmalara devam edilip edilmeyeceğine karar verilmeli.
    Beyin fırtınası ile problem çözmede istenilen düşünce yöntemleri farklılıklar göstermekle birlikte en çok yararlanılan çözüm yolları, benzerinden yararlanma, fikir bağlantıları kurma ve zarardan yarar çıkarmadır.

    2. Gösteri :
    İzleyici grubun önünde bir işin nasıl yapılacağını göstermek ya da genel ilkeleri açıklamak için başvurulan tekniktir. Sınıf içerisinde genellikle öğretmen ya da varsa kaynak kişilerce yapılır. Bu tekniği uygulamak için sınıf içinde etkin ve yoğun hazırlık gerekir.

    Özellikleri:

    1. Tüm öğrencilerin problemsiz, iyi duyuyor ve görüyor olması gerekir.
    2. Bilinmeyen terimlerin kullanılmasından kaçınılmalı.
    3. Öğrencilerde merak uyandıracak soruların sorulmasına dikkat edilmeli.
    4. Öğrenciler etkinliğe katılmak için cesaretlenmeli.
    Tüm gösterilerin öğretmen tarafından gerçekleştirilmesine gerek yoktur. Gerektiğinde öğrenciler bunu kendi aralarında yapabilmelidir.
    3. Soru-cevap:
    Öğrencilere düşünme ve konuşma alışkanlıkları kazandırma bakımından önemli bir tekniktir.

    Özellikleri:

    1. Bütün sınıfı ilgilendiren sorular , tüm sınıfa sorulmalı ve aynı anda herkes cevabı bulmak için
    düşündürülmeli ve daha sonra cevap verecek kişi belirlenmeli.
    2. Doğru cevaplar anında pekiştirilmeli.
    3. Öğrenciye soru yöneltiliyorsa bunun belli bir sıraya göre değil de seçkisiz (random) yolla
    sorulmasında yarar vardır.
    4. Konuşma zorluğu çeken ve yanlış cevap veren öğrenciler sabırla dinlenmeli. Onları küçük düşürücü
    davranışlardan kaçınılmalı.

    1. Rol Yapma :
    Öğrencinin kendi duygu ve düşüncelerini başka bir kişiliğe girerek ifade etmesini sağlayan tekniktir. Öğrencinin iyi rol yapabilmesi için yaratıcı düşünce önemlidir. Rol yapma, sosyodrama olarak da adlandırılır. Diğer bir deyişle sosyodrama, öğrencilere, insan ilişkileri konusunda daha çok bilgi, beceri ve anlayış kazandırmayı öngören ve oyun (drama) tekniklerinden yararlanma temeline dayalı deneysel bir eğitim tekniğidir.
    Belirtilen aşamalar sınıf içi etkinliklerini yönlendirmede etkili olabilir. Bunlar, ortam yaratmak, rol yapmak için sahneyi hazırlamak, roller için öğrencilerin seçilmesi, rollerin oynanması, olayın tartışılması vb.

    2. Drama :
    Öğrencilere hangi durumlarda nasıl davranılması gerektiğini yaşayarak öğreten bir tekniktir. problem çözme ve iletişim kurma yeteneğini geliştirir. Bu teknik, bilinen en eski öğretme tekniklerinden birisidir. Çok kullanışlı ve yararlı olduğu için günümüzde okullarda yaygın olarak kullanılmaktadır.

    Özellikleri:
    1. Etkili ve dikkatli dinleme yeteneğini geliştirir.
    2. Kişinin kendine olan güvenini artırır.
    3. Anlama yeteneğini ve yaratıcılığı artırır.
    4. Akıcı konuşmayı geliştirir.
    5. Dile hakimiyeti ve iyi ifade yeteneğini pekiştirir.
    Drama tekniğinin iki türü vardır, bunlar biçimsel ve doğal drama tekniğidir.

    3. Benzetim :
    Sınıf içinde öğrencilerin bir olayı gerçekmiş gibi ele alıp üzerinde eğitici çalışma yapmalarına olanak sağlayan tekniktir. Diğer bir tanımla, öğrenciyi desteklemek üzere gerçeğe uygun olarak geliştirilen bir model üzerinde yapılan bir öğretim yaklaşımıdır. Benzetim tekniği bir düşünce değil, bir hareket bir olaydır. Benzetim tekniğinin uygulanmasında öğrencilerin iş görüleri gerçektir ancak öğretmen tarafından ortaya konan durum ya da olay yapaydır gerçek değildir.

    Özellikleri:

    1. İleride alabilecekleri rollere daha iyi hazırlanabilirler.
    2. Bildikleri ilkeleri hayata geçirebilme yetilerini geliştirirler.
    3. Öğrenmeye daha çok güdülenirler.
    4. Analiz ve sentez yapabilme yetilerini geliştirir.
    5. Diğer bireylerle daha iyi iletişim kurabilirler.

    1. İkili ve Grup Çalışmaları :
    Öğrenci sayısına göre bir konu üzerinde sınıfın gruplandırılması ve sınıf içi etkinliğinin soru cevap tekniği ile sağlanması.

    Özellikleri:
    1. Öğretmen yapılacak etkinlikler hakkında öğrencilere bilgi vermeli.
    2. Etkinliğin uzunluğu 5-2O dakika arasında olmalı.
    3. Tüm etkinliklere herkesin eşit süreyle ve katılımları sağlanmalı. Etkinlik sırasında mümkünse öğretmen dışında bir gözlemci sınıfta bulunmalı.

    2. Mikro Öğretim :
    Yüz yüze eğitimin gerçekleştirilmesi için sınıf içinde uygulanan tekniktir. Başarısızlık tehlikesinin düşük, öğretme yeteneği olanaklarının yüksek olduğu yapay ortamlarda öğretmen adaylarına hizmet öncesi deneyim kazandırır. Bu teknikte dersler kısa tutulur ve öğrenci sayısının az olmasına dikkat edilir. mikro öğretim çoğunlukla öğret-yeniden öğret çevrimi adı verilen bir sınama yanılma durumu olarak saptanır. Bu çevrim altı basamaktan oluşur :
    1. Verilen görevin gereklerine uygun bir mikro ders hazırlanır.
    2. Belirlenen mikro ders öğretilir.
    3. Öğretmen işlemin ne derece başarıyla yerine getirildiğine dair dönüt alır.
    4. Alınan dönüt ışığında mikro ders yeniden düzenlenir

    1. Mikro ders yeniden öğretilir.
    2. Bu defa öğretme işleminde gerçekleştirilen ya da gerçekleştirilemeyen iyileştirmelerle ilgili sözlü, yazılı ya da teyple dönüt alınır.

    1. Eğitsel Oyunlar :

    Öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesini ve daha rahat bir ortamda tekrar edilmesini sağlayan tekniktir. Özellikle öğrenmeye yönelik olması ve bir amaç için sınıf içinde uygulanması gerekir. Eğitsel oyunlar derste konular, ilgi çekici duruma getirebilir, en pasif öğrencilerin bile bu etkinliğe katılmaları sağlanabilir. Burada öğretmenin diğer önemli bir rolü, oyunu sürekli kontrol etmesi ve ilgi göstermesidir. Diğer önemli husus ise, oyun oynarken zayıf öğrenciler hata yaptığı zaman üzerinde durulma ması ve herkesin etkin olarak oyuna katılımının sağlanmasıdır.