Noktalama İşaretleri ve Kullanıldığı Yerler

'Sözel Dersler' forumunda Ceylan tarafından 28 Şubat 2013 tarihinde açılan konu


  1. Noktalama İşaretlerinin Kullanım Yerleri


    Noktalama işaretleri ve kullanıldıkları yerler şunlardır:

    KISA ÇİZGİ [ - ]

    Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasında kullanılır.

    Birbiriyle ilgi kurulan iki ismin arasında kullanılır.

    Dilbilgisinde eklerin ve mastar halindeki fiillerin gösterilmesinde kullanılır.

    Cümle sonunda sözcük yarım kaldığında kullanılır.

    Cümle içindeki ara sözlerin başında ve sonunda kullanılır.


    KESME İŞARETİ [ ' ]

    Özel isimlerdeki çekim eklerini ayırmak için kullanılır.

    Kısaltmalara ek geldiğinde kullanılır.

    Anlamca karışan sözcüklerin yazımında kullanılır.

    NOKTA [ . ]

    Hüküm, yargı bildiren, anlamca tamamlanmış cümlelerin sonunda kullanılır.

    Kelimelerin kısaltılarak yazılmaları halinde kullanılır.

    Tarihlerde gün, ay ve yılı ayırmak için kullanılır.

    Rakamla sıra bildirilen durumlarda “-ncı, -nci” eklerinin yerine kullanılır.

    Saat ve dakikaların yazımında kullanılır.

    Matematikte çarpı işareti yerine kullanılabilir.

    SORU İŞARETİ [ ? ]

    Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonunda kullanılır.

    Kesin olarak bilinmeyen tarihler yerine kullanılır.


    TIRNAK İŞARETİ [ “ ” ]

    Cümle içinde başkasına ait sözleri belirtmek için kullanılır.

    Alıntılar tırnak içine alınarak verilir.

    Cümlede vurgulanmak istenen sözcükler tırnak içine alınabilir.



    VİRGÜL [ , ]

    Peş peşe gelen eş görevli sözcük aralarında kullanılır.

    Anlamca karışan öğelerin ayrılmasında kullanılır.

    Ara sözlerin başında ve sonunda kullanılır.

    İçinde başka virgül bulunmayan sıralı cümlelerin ayrılmasında kullanılır.

    Cümle içindeki ünlem bildiren sözcüklerden sonra kullanılır.


    PARANTEZ İŞARETİ [ ( ) ]

    Cümlede geçen herhangi bir sözcüğün açıklanması durumunda kullanılır.

    Cümle içinde bir sözcüğün eş anlamlısı verilirse kullanılır.

    Yabancı sözcüklerin okunuşu parantez içinde gösterilir.


    ÜNLEM İŞARETİ [ ! ]

    Ünlem cümlelerinin sonunda kullanılır.



    NOKTALI VİRGÜL [ ; ]

    Aralarında şekil ve anlam bakımından ilişki bulunan, duraklaması kısa olan cümlelerin arasına konur.

    Birbirine bağlaçla bağlanmış cümlelerde bağlaçtan önce kullanılır.

    Virgülle ayrılmış örnekleri farklı örneklerden ayırmak için kullanılır:

    Öznenin diğer öğelerle karıştığı yerlerde kullanılır.

    İKİ NOKTA [ : ]

    Bir cümlenin sonunda açıklama veya örnek verilecekse kullanılır.

    Kavramlar tanımlanırken ya da açıklanırken kullanılır.

    Konuşma metinlerinde kullanılır.

    ÜÇ NOKTA [ ... ]

    Benzer örneklerle devam edilebileceğini göstermek için kullanılır.

    Anlamca bitirilmemiş cümlelerin sonunda kullanılır.

    Söylenmek istenmeyen kelimeler yerine kullanılır.

    Alıntılarda; başta ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konur.

    Sözün bir yerde kesildiğini anlatmak için kullanılır.