Nizam-ı Cedid nedir kısaca

'Osmanlı Tarihi' forumunda HazaN tarafından 20 Ağustos 2010 tarihinde açılan konu


  1. nizam ı cedid hakkında bilgi

    Sultan üçüncü Selim Han devrinde kurulan talimli asker ocağına verilen ad. Nizam’ı cedid, geniş ve dar manada olmak üzere iki şekilde tarif edilmiştir.Dar manada;sultan üçüncü Selim Han zamanında Avrupai tarzda yetiştirilmek istenen asker. Geniş manada ise; yine aynı Padişah devrinde devlet teşkilatının bütününde yapılmak istenilen yeniliklerdir.Nizam’cedid; yeni düzen ve nizam demektir.
    Osmanlı Devleti’nde on sekizinci yüzyıldan itibaren bazı ıslahat hareketlerine başladı.Gaye,Yavuz ve Kanuni dönemine dönmek, aksayan idari düzeni eski haline kavuşturmaktı.Sultan ikinci Osman ile başlayan ıslahat hareketleri sultan dördüncü Murat,Köprülü ailesi ve sultan üçüncü Mustafa ile devam etti.Köprülüzade Fazıl Mustafa Paşa, sadrazamlığı sırasında gayr-i müslimlerden alınan cizyenin bir elden toplanması için yaptığı yeniliklere Nizam ‘ı cedid adı verilmiştir.İlim adamları ile istişare ederek bu yenilikleri tatbikat sahasına koymuştu.Bu yenilikler sultan üçüncü Selim Han devrinde daha geniş bir plan ve programla sürdürüldü.Bu padişah,şehzadeliği ve veliahdlığı esnasında yapılan ıslahat teşebbüslerini yakından takib etmişti.Bu devirde eski usul ve teşkilat için Nizam’ı kadim denilmeye başlanmıştı.
    Nizam’ı cedid hareketi, sultan üçüncü Selim’in tahta çıkışıyla beraber belli bir tertib içinde uygulamaya başlandı.Böyle yeni bir sistemin konulması için,öncelikle bazı yönlerden örnek alınacak Avrupalıların ilerlemesinin sebeplerinin incelenmesi ve devlet adamlarıyla alimlerinden teşekkül edilecek bir danışma meclisinin kurulması icab ediyordu.Padişah, meşveret (danışma) meclisi teşkiliyle, yeni fikrin, bir şahsın değil,devletin malı olması gayesini güdüyordu. Islahat için ikisi Avrupalı olan yirmi iki devlet adamından, bu konudaki düşüncelerini açıklayan birer rapor istedi.Osmanlı ordusunda çalışan bir subay olan Bertrauf ile, İsveç konsolosluğunda çalışan D’Ohosson ve Türk devlet adamlarının belli başlılarından olan sadrazam Koca Yusuf Paşa, Veli Efendizade Emin, Deftardar Şerif Efendi, Çavuşbaşı Efendi ve tarihçi Enver Efendi bunlar arasında idi.