namaz kılarken neye dikkat edilir?

'Etüt Merkezi' forumunda Misafir tarafından 1 Aralık 2011 tarihinde açılan konu


  1. namaz kılarken dikkat edilmesi gerken kural ve davranışları açıklarmısınız
     



  2. Cevap: namaz kılarken neye dikkat edilir?

    Namazın cemeatle kılınması na özen gösterilmesi


    namazın insanların yolu üzerinde kılınmama sı

    sünnet namaz kılarken ikamet getirilecek olursa namaz terk edilip cemeate uyulması

    namaz kılmaya başlamadan önce gömlek yada giyilen başka bir şeyin kollarını n düzeltilmesi

    namaza durmadan önce safların tam bir şekilde düzeltilmesi, eksik safların doldurulm ası (eğer öndeki saf namaz esnasında boşalırsa bir öne geçip safı tamamlama k gerekmekt edir)

    namaz kılarken ayak topukları nın aşıklarını ve omuzları yan tarafta namaz kılan kişinin topukları nın aşıklarına ve omuzların a değdirilmesi

    namazda imamdan önce harekete geçilmemesi

    namazda yüksek sesle okuyarak başkaların rahatsız edilmemesi

    namaz kılarken ön tarafa ya bir şey konulması yada bir şeyin arkasında namaz kılınması

    namaz esnasında secde yerinden başka bir yere bakılmama sı

    namazın ağır bir şekilde kılınması

    cami içerisinde yüksek sesle konuşulmaması

    farz namaz bittikten sonra hemen sünnetin kılınması na geçilmeden tesbihatın yapılması

    cami içerisinde camiyi kirletecek unsurlard an kaçınılması

    cami içerisine tükürülmemesi

    namaz kılarken azami bir şekilde hareket edilmemeye çalışılması (safları doldurmak maksadı ile namaz içerisinde üç adım yürünmesinde bir sakınca yoktur)

    camilerin ibadet yerleri olduğunu unutmayıp, ticaret yada borç ve alacak gibi dünya işleri ile uğraşılmaması
    dikkat edilmesi gereken hususlard andır.


    • Sessiz Okuyalım: Lütfen sureleri, duaları ve zikirleri içinizden okuyalım. Kimseyi rahatsız etmeye hakkımız yok. Rahatsızlık dışında, başkalarının okurken sureleri karıştırmalarına ve namazlarındaki huşuyu kaybetmelerine neden olabiliyoruz.
    • Safları Düzgün Tutmak: Yapmamız gereken; namaza başlamadan önce safı kontrol edip, önümüzdekini ve arkamızdakini rahatsız etmeyecek şekilde namaza durmaktır. Şahsen önümdeki düzgün durmadığı zaman, 1 saniye için bile olsa şeytana uyup sinirleniyorum. Allah için yaptığım böylesine en önemli bir ibadete şeytanı bulaştırmakdan dolayı da pişmanlık duyuyorum. Lütfen çok dikkat edelim. Tekrar tekrar kontrol edelim.
    • Secde Yaparken Dirsekler: Lütfen secde yaparken dirseklerinizi sonuna kadar açmayın. Yanınızdakine saygı duyun. Belki siz açtıkça o daha da küçülüyor ve sizi rahatsız etmemeye çalışıyor olabilir. Bunu emin olun Allah için yapıyor.
    • Toplu Salavat ve Zikirler: Örneğin Teravih Namazı’nda her 4 rekattan sonra okunan ”Allahümme Salli Ala…”. Lütfen avazınız çıktığı kadar bağırmayın. Müezzine sessizce eşlik edin ki, herkesin Allah için gözleri dolabilsin.
    • Dua Ederken: Yakın zamanda okuduğum Ahmet Hulusi’nin ‘Dua ve Zikir’ kitabında nasıl dua etmemiz ile ilgili güzel bir bölüm var. Benim hoşuma gitti. Özellikle cemaat ile dua ederken aşırıya kaçacak şekilde kolları açmak, kaldırmak, inlemek, bağırmak, çağırmak vb. tür hareketlerden kaçınalım. Başımız önde kendi içimizde yaşayalım. Allah’tan isteyeceklerimizi isteyelim, tövbe edelim, bağışlanma dileyelim.
    • H oşgörü+Tolerans: Lütfen birbirimize eleştirel gözlerle bakıp, cemaat içinde rencide etmeyelim. Bir kişi bile rencide olup o camiyi veya namazı terketse İslam için büyük bir kayıptır. O insanı kaybetmeye neden olan kişiye yazılacak günahı ise tahmin edemeyiz.
    • Yer Kapmaca: Lütfen cami içinde, yer kapmaca oynamayalım. Caminin neresinde kıldığımız çok önemli değil. Son dakika gelip sırf daha faziletlidir diye ilk safa geçmek için verdiğimiz çabalar malesef boşuna. Namazı sürekli aynı yerde kılmak Din’imizce mekruh kabul edildiği gibi, insanın namazı sadece ve sadece Allah rızası için kıldığı gerçeğini unutmasına neden olur. Bu da Din’imizce çok tehlikeli görülen riyaya yol açar.
    • Göz Zulmu: Lütfen kadınlarımız erkekler tarafından rahatlıkla görülebilen yerlerde olmasınlar. Bulunurlarsa göz göze gelmekten sakınsınlar. Cemaate dikkatli dikkatli ”Acaba bize kimler bakıyor?” diye bakmasınlar. Hem kendilerine, hem de bakanlara büyük vebal yüklüyorlar.
    • Kıldırırken Orta Karar: Lütfen cemaatin istekleri doğrultusunda namazı abartılı bir şekilde hızlı kıldırmayın. Diyanet İşleri Başkanlığı İslam İlmihali’ne göre insanları camiye çekmek tabiki çok önemli. Ama sırf insanları camiye çekelim diye, Kuran’ın çok değerli harflerini yutmak veya anlamsızlaştırmak hiç hoş değildir.
     



  3. Cevap: namaz kılarken neye dikkat edilir?

    Namaz Kılarken Nelere Dikkat Etmelidir?



    Niyet ve başlama tekbiri

    Önce kıbleye karşı dönülür. Ayaklar birbirinden dört parmak açık olarak paralel tutulur. Erkekler iki elinin baş parmaklarını kulak yumuşağına değdirir, avuç içlerini kıble yönüne açar. Kadınlar ise, ellerini omuz hizasına getirir. "Allahü Ekber" diye tekbir getirirken namaza niyet edilir. Daha önce de niyet edilebilir. Niyet ederken, namazın adı (farz mı, vâcib mi, sünnet mi olduğu), vakti (sabah, öğle, akşam, .... gibi), eda ve kaza olduğu, cemâatle namazda, imâma uyulduğu kalb ile hatırlanıp, "Allahü Ekber" diyerek erkekler göbek altına, sağ elini, sol el üzerine bağlar. Kadınlar ise, tekbirden sonra, ellerini göğsü üzerine koyar. Böylece namaza başlanılmış olunur.



    Kıyamda ve kırâatta iken (Ayakta dururken ve okurken)

    Kıyam ayakta durmak demektir. Ayakta duramayan hasta oturarak kılar. Oturamayan hasta, yatıp yüzü kıbleye karşı başı ile (yâni îmâ ile) namazını kılabilir. Namazın birinci rek'atinde önce, (Sübhâneke) okunur. Eûzü-Besmeleden sonra, Fatiha sûresi okunur. (Fatiha, cenaze namazı dışında her namazın her rek' atinda okunur.) Fatiha'dan sonra ayakta en az bir âyet okumak gorekir. Kısa sûre (meselâ, Kulhüvellahü... gibi) okumak daha sevaptır. (Farz namazların üçüncü ve dördüncü rek'atlerinde sûre okunmaz). Kıraat, ağız ile okumak demektir. Kendi kulakları işitecek kadar sesli okunur.



    Rükû'da iken ve kavmede

    Sûreler okunduktan sonra, "Allahü Ekber" diyerek, rükûya eğilinir. Rükûda, erkekler parmaklarını açıp, dizlerin üzerine koyar. Sırtını ve başını düz tutar. Kadınlar parmaklarını açmaz. Sırtını, başını, bacaklarını, kollarını dik tutmaz. Rükûda gözler ay aklara bakarak, üç defa "SÜB-HÂNE RABBİYEL-AZÎM" denir. (Yalnız kılan 5 veya 7 defa söyliyerek daha çok sevap alabilir). Rükûdan "SEMİ'ALLAHÜ LİMEN HAMİDEH" diye kalkılır. Bunun arkasından "RABBENA LEKEL HAMD" denir ve dik durulur. Bundan sonra, "ALLAHÜ EKBER" diyerek secdeye gidilir.


    Secdede iken

    Secdeye varılırken, önce sağ, sonra sol diz, sonra sağ, sonra sol el, sonra burun ve alın kemikleri yere konur. Ayak parmakları kıble istikâmetinde bükülür. Ellerin parmakları kapanır, avuç içleri yere yapışır. Erkekler secdede dirseklerini yere yapıştırmazlar. Kadınlar ise, dirseklerini yere yayarlar. Secde yerinde üç defa "SÜBHÂNE RABBÎYEL-A'LÂ" denir. «Allahü Ekber» diyerek secdeden kalkıp, (sübhanallah) diyecek kadar oturulur, tekrar «Allahü Ekber» diyerek ikinci secdeye gidilir. İkinci secdede de birinci secde gibi yapıp, «Allahü Ekber» diyerek, birinci veya üçüncü rek'atın secdelerinde ayağa (kıyama) kalkılır, ikinci veya dördüncü rek'atin secdelerinden sonra ise, "KA'DE" (yâni oturuş) yapılır. Secdeden ayağa kalkarken, özür hâli yoksa eller yerden kuvvet almaz. Secdeden kalkarken önce alın, sonra burun, sonra sol el ve sağ el, sonra sol diz ve sağ diz sırasıyla kaldırılır.



    Otururken (Ka'de)

    Son rek'atte, (tehıyyat) okuyacak kadar oturmak farzdır. İkinci secdeden "ALLAHÜ EKBER" diye kalkan erkekler, sol ayağının üzerini yere yayar, sağ ayağının parmaklarını kıble istikâmetinde büker, uylukları üzerine otururlar. Kadınlar ise, sağ ve sol ayaklarını, sağ yanlarına alıp, sol uylukları üzerine otururlar. Ka'dede eller, dizlerin üzerine konup, parmaklar kendi hâline bırakılır. Her ka'dede (oturmada) mutlaka "ETTÂHIYYATÜ" duası okunur. Ka'de-i âhırede (son oturuşta) tehıyyattan sonra, (Allahümme salli ve bârik ile Rabbena) duâları okunur. Farz ve vâcib namazların ve öğle namazının ilk sünnetinin ilk oturuşlarında yalnızca (Ettehıyyatü) okunur. Nafile namazlarda, ayrıca (Salli ve Bârik) duâları da okunur.



    Selâm verirken

    Ka'de-i Âhırede (yâni son oturuşta) okunması gereken dualar okunduktan sonra, önce sağ omuza doğru bas çevrilip, "ESSELÂMÜ ALEYKÜM VE RÂHMETULLAH", sonra sol omuza doğru baş çevrilip, "ESSELÂMÜ ALEYKÜM VE RÂHMETULLAH" diye selâm verilir. Selâm verildikten sonra, o namaz tamamlanmış demektir. Bundan sonra, üç kere «ESTAĞFİRULLAH» denir.



    Dua ederken

    Namaz bittikten sonra hemen Âyetel-Kürsî, yâni (Allahü lâ ilahe illâ hüvel hayyül kayyûme...) okunur. Âyetel-Kürsîden sonra: 33 defa "SUBHANALLAH" , 33 defa "ELHAMDÜLİLLAH'

    33 defa "ALLAHÜ EKBER" 1 defa "LA İLAHE iLLALLAHÜ VAHDEHÜ LA ŞERÎKE LEH LEHÜL-MÜLKÜ VE LEHÜL-HAMDÜ VE HÜVE A'LÂ KÜLLİ ŞEY'lN KADÎR" söylenir.



    Âyetel-Kürsî ve tesbihlerden sonra dua edilir. Duada erkekler, kolları göğüs hizasına kaldırır, avuçlarını açar, avuç içini gökyüzüne çevirir. Eller birbirine birleştirilmez. Kollar, omuz genişliğinde açık tutulur, dirseklerini fazla bükmez.



    Duadan sonra, (Sübhâne Rabbike...) âyet-i kerîmesi okunup, eller yüze sürülür. Cenaze olduğu zamanda da Âyetel-Kürsi, tesbih ve dua mutlaka yerine getirilmelidir. Yapılmazsa Peygamberimizin önemli bir sünneti terk edilmiş olur.