Milli Edebiyat Döneminin gelişim sebepleri nelerdir

'Bunları biliyormusunuz' forumunda YAREN tarafından 29 Haziran 2010 tarihinde açılan konu


  1. Milli Edebiyat Dönemini hazırlayan Sosyal ve Siyasal sebepler nelerdir?
    Milli Edebiyatın Doğuşu

    II.Meşrutiyet, İttihat ve Terakki Cemiyeti İçinde örgütlenen subay ve aydınların baskısı sonucu 1908′ de ilan edilir. Abdülhamit, Kanun-i Esasi’ye tekrar yürürlüğe koymak zorunda kalır. Meclis’i Mebusan’unda İttihat ve Terakki üyelerinin çoğunluğuyla yine aynı yıl açılır. Her türlü siyasal düşüncenin yasak olduğu bu dönem sona erince basın, aydınlar, sanatçı ve düşünürler, çeşitli alanlardaki düşünce ve eylemlerini büyük bir coşkuyla gerçekleştirmeye koyuldular.

    Bu dönem, Osmanlının dağılma ve yıkılma evresinin son aşamasıdır. Osmanlı artık taim anlamıyla Batı’nın sömürgesidir. 1789 Franız ihtilali’nin yaydığı ‘milliyetçilik düşüncesi, Osmanlı İmparator*luğu İçindeki ulusal azınlıkların birer birer bağımsızlık eylemine girmesine neden olmuştur. Bunda Avrupalıların kışkırtmalarının da önemli bir payı vardır. Gelinen süreçte, imparatorluğu ayakta tutma konusunda ortaya atılan, “Osmanlıcılık, Batıcılık, İslamcılık gibi düşünceler geçerliliğini yitirmiştir. Bunu gözlemleyen aydınlar da, devletin çeşitli uluslara değil de,”millet-i hakime” olarak adlandırılan gerçek sahibine; Türk halkına dayanması gerektiği konusunda birleşmişlerdir. “Türkçülük” adına verdikleri bu milliyetçilik eylemiyle aydınlar halka, ulusal kaynaklara, ulusal tarihe yönelmişlerdir. Gerçi bu hareket, belirti bir aşamada, halen günümüzde de yansımalarını gördüğümüz,”bütün Asya Türklerini, içine alan büyük bir Turan devleti kurma hayali” gibi ırkçı bir niteliğe de bürünmüştür. Bunu Ziya Gökalp” Vatan ne Türkiye’dir Türklere ne Türkistan/ Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan” sözüyle ifade etmiştir. Tanzimat döneminde yapılan dil ve tarih çalışmaları ulusal edebiyat döneminin toplumsal ortamını hazırlamıştır. 1789 Fransız Ihtilati’nin yaydığı “milliyetçilik” düşüncesi önemin aydınlarını da etkilemiştir. Milli edebiyat döneminin doğuşunda, Mehmet Emin Yurdakul’un, hece ölçüsüyle sade bir dille yazdığı, yurt ve kahramanlık konularını içeren şiirler sanatçılara örnek oluşturmuştur.

    Tüm bu gelişmeler sonunda Genç Kalemler, Türk Yurdu, Yeni Mecmua gibi dergilerinde, bu dönemin özelliğini içeren şiirler ve teorik yazılar yayımlar. Bunların en önemlilerinden “Genç Kalemler” 1911′de Ali Canip Yöntem, Ziya Gökalp ve Ömer Seyfettin tarafından Selanik’te çıkarılır. Ömer Seyfettin ilk sayısında “Yeni Lisan” adlı imzasız bir yazı yayımlar. Bu yazıda ulusal bir dil ve edebiyatın nasıl oluşturulacağının çerçevesinde çizer.
    Kaynak: edebiyat.tc​
     



  2. Cevap: Milli Edebiyat Döneminin gelişim sebepleri nelerdir

    MİLLÎ EDEBİYAT DÖNEMİNİ HAZIRLAYAN TARİHÎ VE
    KÜLTÜREL OLGULARA GENEL BİR BAKIŞ
    Prof. Dr. Rıza FİLİZOK​

    1) Avrupa'daki Gelişmelerin Etkileri
    Millî Edebiyat akımı, Tanzimatla başlayan Batılılaşma hareketlerinin tabiî bir
    sonucu olarak ortaya çıkmış bir fikir, dil ve edebiyat hareketidir. Osmanlı aydınları
    Batı'yı bir model olarak görmeye başladıkları devirde Batı toplumları bütün kurumlarını
    millet esasına göre düzenlemişlerdi. Batı'daki siyasî hayat, kültür hayatı, ticarî hayat,
    bütün sosyal kurumlar, "millet", "halk", "vatan" gibi yeni kavramların etrafında
    kurulmuştu. Osmanlı aydınları Tanzimattan sonra bu gerçeği yavaş yavaş kavramağa
    başladılar, bu kavramları kendi gerçeğimize göre yorumlamaya başladılar. Batı'yı örnek
    olarak aldıklarından rejim meselesinde kesin çözümün parlamenter idare olduğu fikrine
    ulaştıkları gibi, sosyal ve siyasî şartların zorlamasıyla kurulması gereken sosyal birliğin
    de millet olduğu düşüncesine vardılar.
    Modern vatancılık anlayışı önce İngiltere'de sonra Fransa'da gelişmişti. Buna
    bağlı olarak kral, tek başına devleti temsil etmekten çıkmış, "millet-devletler"
    kurulmuştu.1 İngiltere ve Fransa çok dilli ülkeler olduklarından dil birliğinden ziyade
    başlangıçta "vatan birliği"ni ön plâna alıyorlar, milliyetçilikten ziyade vatanperverlik
    üzerinde duruyorlardı. Bu durum, Osmanlı imparatorluğuna da uygun düşüyordu.
    Şinasi ve Namık Kemal gibi Türk aydınları da aynı endişelerle millet kavramından çok
    vatan kavramı üzerinde durmuş,2 birçok Osmanlı aydını Osmanlı vatancılığı fikrini
    savunmuştur. Ancak Tanzimat yazarları, geleneğe dayanmayan bu fikri, İslamcılık
    fikriyle desteklemişlerdir. Osmanlı imparatorluğundaki azınlıklar arasında daha çok
    dile dayanan bir milliyetçilik anlayışının gelişmesinden sonra Türk aydınları da
    milliyetçilik düşüncesine yönelmişlerdir.
    Batı'da Türk tarihi ve Türkoloji sahalarında yapılan araştırmaların artması,
    Türkiye'de Milliyetçilik fikrinin gelişmesine yardımcı olmuştur. Ziya Gökalp'a göre
    Avrupa’da Türk kültürüne karşı beslenen sempati sonucunda ortaya çıkan "Turquerie"
    hareketi Türk aydınlarının dikkatini Türk kültürüne ve Türk kültürünün maddî unsurları
    üzerine çekmişti. Ayrıca Avrupalı ressam, romancı, tarihçi, filozof ve şairlerin
    Türklerle ilgili eserleri de Türk aydınlarını kendi kültürleri üzerinde düşünmeğe
    sevketmiştir. Rusya'da, Almanya'da, Macaristan'da, Danimarka'da, Fransa'da,
    Devamı için Tıklayınız..