Mıknatıs Nedir - Mıknatısın Kullanım Alanları

'Türkçe Sözlük' forumunda HazaN tarafından 24 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. mıknatıs nerelerde kullanılır
    mıknatısın kutuplarının özellikleri
    mıknatısın kullanım alanları
    mıknatıs ile ilgili bilgi



    Demir ve nikel`i çekip taşıyabilen çubuğa verilen ad Bu şekilde demir parçalarını çekme, yani mıknatıslık, milâttan birkaç yıl önce, Batı Anadolu`da bulunan Yunan şehirlerinden Maguesia (bugünkü adiyle Manisa) şehri yakınlarında gözlenmiştir Siyah ve ağır bir taşın (bileşiminde demir oksit olan bir taş) demir parçalarını çektiği görülmüş, bu olaya da (magnetite) adı verilmiştir

    Bu tabiî mıknatısların yanında, bir çelik parçasını tabiî bir mıknatıs taşına ya da çelik bir mıknatıs çubuğa sürtmek suretiyle ve elektrik yoluyla geçici mıknatıslık da elde edilebilir Çubuk şeklinde bir mıknatısta, demir tozlarının bu mıknatıs çubuğun uç kısımlarında daha büyük bir şiddetle çekildiği görülür Bu noktalar bir mıknatısın kutup noktaları dır Kuzey yöne dönen mıknatıs kutbuna kuzey kutbu (N), güneye dönen mıknatıs kutbuna güney kutbu (S), adı verilir Aynı addaki mıknatıs kutupları birbirlerini çekerler Ancak, bir mıknatısın kuzey ve güney kutuplarını birbirinden ayırmak mümkün değildir Bu değişik kutupta olma özelliği, demir çubuğun en küçük parçalarının bile molekül mıknatıs özelliği taşımalarındadır

    Bir mıknatıs iğnesinin düşey bir düzlem içinde aşağı yukarı hareket edebilir bir şekilde asılması halinde, yatay durmadığı görülür Bu iğne mıknatıs, yatay eğilme açısı yapar (Türkiye`de 60°) Bu açı kuzeye gidildikçe büyür Bu özellik, yer kürenin, büyük bir mıknatıs gibi etki etmesinden ileri gelmektedir

    Mıknatıs Şekilleri ve Kutupları
    Doğal mıknatıs doğada çok az bulunur Bu nedenle günlük yaşamda yapay mıknatıslar kullanılır Demir, nikel, kobalt gibi maddelerden çeşitli yöntemlerle yapay mıknatıs elde edilir Yapay mıknatıslar çubuk, yassı, silindir, iğne, U ve at nalı şeklinde olabilir

    Mıknatıs, demir tozları üzerine tutulduğunda her tarafının aynı miktarda demir tozlarını çekmediği görülür Demir tozları mıknatısın uç kısımlarında daha fazla toplanır Mıknatısın çekme özelliğinin fazla olduğu uç kısımlarına mıknatıs kutupları denir

    Tam ortasından asılmış bir çubuk mıknatıs kuzey-güney doğrultusunu alarak dengelenir Mıknatısın kuzeye yönelen ucuna kuzey ( north ) anlamında N kutbu, diğer uca da güney ( south ) anlamında S kutbu denir
    Bir mıknatısta N ve S kutuplarının özellikleri farklıdır Bu farklılıktan dolayı aynı kutuplar ( N – N, S – S ) birbirini iter, farklı ( N – S, S- N ) kutuplar birbirini çeker Pratikte bazı mıknatısların kutupları belli olsun diye uçları farklı renklerde boyanır ya da uçlara N, S harfleri yazılır

    Mıknatıslar pusula yapımında, telefon kulaklıklarında, telefon kulaklıklarında, radyo, zil, televizyon, oyuncak, buzdolabı, elektrik motorlarında vb araçlarda kullanılır